Av ve Kesim Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 4354. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Av ve Kesim Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُقَدَّمٍ الْمُقَدَّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ أَبِي عُبَيْدَةَ وَنَحْنُ ثَلاَثُمِائَةٍ وَبِضْعَةَ عَشَرَ وَزَوَّدَنَا جِرَابًا مِنْ تَمْرٍ فَأَعْطَانَا قَبْضَةً قَبْضَةً فَلَمَّا أَنْ جُزْنَاهُ أَعْطَانَا تَمْرَةً تَمْرَةً حَتَّى إِنْ كُنَّا لَنَمُصُّهَا كَمَا يَمُصُّ الصَّبِيُّ وَنَشْرَبُ عَلَيْهَا الْمَاءَ فَلَمَّا فَقَدْنَاهَا وَجَدْنَا فَقْدَهَا حَتَّى إِنْ كُنَّا لَنَخْبِطُ الْخَبَطَ بِقِسِيِّنَا وَنَسَفُّهُ ثُمَّ نَشْرَبُ عَلَيْهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى سُمِّينَا جَيْشَ الْخَبَطِ ثُمَّ أَجَزْنَا السَّاحِلَ فَإِذَا دَابَّةٌ مِثْلُ الْكَثِيبِ يُقَالُ لَهُ الْعَنْبَرُ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ مَيْتَةٌ لاَ تَأْكُلُوهُ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ جَيْشُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَنَحْنُ مُضْطَرُّونَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ ‏.‏ فَأَكَلْنَا مِنْهُ وَجَعَلْنَا مِنْهُ وَشِيقَةً وَلَقَدْ جَلَسَ فِي مَوْضِعِ عَيْنِهِ ثَلاَثَةَ عَشَرَ رَجُلاً - قَالَ - فَأَخَذَ أَبُو عُبَيْدَةَ ضِلَعًا مِنْ أَضْلاَعِهِ فَرَحَلَ بِهِ أَجْسَمَ بَعِيرٍ مِنْ أَبَاعِرِ الْقَوْمِ فَأَجَازَ تَحْتَهُ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا حَبَسَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا كُنَّا نَتَّبِعُ عِيرَاتِ قُرَيْشٍ وَذَكَرْنَا لَهُ مِنْ أَمْرِ الدَّابَّةِ فَقَالَ ‏"‏ ذَاكَ رِزْقٌ رَزَقَكُمُوهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَمَعَكُمْ مِنْهُ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ ‏.‏

Çeviri

Muhammed bin Ömer bin Ali bin Mukaddem el-Mukaddemi bize haber verdi ve dedi ki: Muaz bin Hişam bize hadis anlattı ve dedi ki: Babam bana anlattı, Ebu'z-Zübeyr'den, Cabir'den, o dedi ki: Resûlullah ﷺ bizi Ebu Ubeyde ile birlikte gönderdi; biz üç yüz on küsur kişiydik. Bize bir torba hurma azık verdi ve bize avuç avuç dağıttı. Hurmalar azalınca bize tane tane vermeye başladı, öyle ki onu bir bebeğin emdiği gibi emiyor ve üzerine su içiyorduk. Hurmalar tükenince yokluğunu derinden hissettik; öyle ki yaylarımızla Habat ağacının yapraklarını dövüp döküyor, onları yutuyor ve üzerine su içiyorduk; bu yüzden bize

"Habat Ordusu" denildi. Sonra sahil boyunca ilerledik ve kum tepesi gibi bir hayvan gördük ki buna Anber denir. Ebu Ubeyde: "Bu leştir, yemeyin," dedi. Sonra ekledi: "Biz Resûlullah'ın ﷺ ordusuyuz, Allah Azze ve Celle yolundayız ve mecbur kaldık; Allah'ın adıyla yiyin." Böylece ondan yedik ve bir kısmını kurutulmuş et yaptık. Onun göz çukuruna on üç kişi oturmuştu. Ebu Ubeyde kaburgalarından birini aldı ve topluluğun en iri devesini eyerleyip altından geçirdi. Resûlullah'a ﷺ vardığımızda: "Sizi ne alıkoydu?" diye sordu. Biz: "Kureyş'in kervanlarını takip ediyorduk," dedik ve ona hayvanın durumunu anlattık. O da: "Bu, Allah Azze ve Celle'nin size lütfettiği bir rızıktır. Yanınızda ondan bir şey var mı?" buyurdu. Biz: "Evet," dedik.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Zaruret hâlinde, kıyıya vurmuş deniz hayvanı Allah’ın bir nimeti olarak helaldir.

Arka plan ve bağlam

Câbir, Ebû Ubeyde’nin komutasındaki bir seferi anlatır. Yol boyunca azık sıkıntısı çeken grup ağaç yaprakları yedi. Sahilde kıyıya vurmuş büyük bir deniz hayvanı bulup ondan yediler; dönüşlerinde Peygamber ﷺ bunun Allah’tan bir rızık olduğunu doğruladı.

Kavramlar ve açıklamalar
el-Anber

Rivayette, grubun sahilde bulduğu dev deniz hayvanına verilen ad.

Leş

Kesilmeden ölmüş hayvan; Ebû Ubeyde önce bu nedenle yenemeyeceğini düşünmüştü.

Habt

Aç kalan grubun yiyecek olarak kullandığı ağaç yaprakları.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, Peygamber’in ﷺ onayından kıyıya vurmuş bir deniz hayvanının ölü bulunmuş olsa bile yenebileceği sonucunu çıkarırlar. Olay ayrıca zaruretin, gerekli sınırlar içinde, normalde haram olan yiyecekleri yemeye izin verebileceğini gösterir. Rivayet, liderliğin sorumluluk gerektirdiğini de vurgular: Ebû Ubeyde önce leş yasağını dikkate almış, ihtiyaç açıkça ortaya çıkınca yemelerine izin vermiştir.

Günümüz için dersler
  1. Yiyecek kıtlığında önce mevcut helal imkânlardan yararlan ve israftan kaçın.
  2. Gerçek bir zaruret doğduğunda uzman görüşüne başvur ve ruhsatı yalnızca ihtiyaç kadar kullan.
  3. Azığı adaletle paylaş ve beklenmedik bir yardım geldiğinde Allah’ın nimetini hatırla.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.