Sunan an-Nasa'i, 4644. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Abdullah ibn Umar'e uzanan rivayet zinciri
- 1Qutayba ibn Sa'idan‑Nasa'i'e aktardıقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Nafi'نَافِعٍ
- 4Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ، جَارِيَةً تَعْتِقُهَا فَقَالَ أَهْلُهَا نَبِيعُكِهَا عَلَى أَنَّ الْوَلاَءَ لَنَا . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ يَمْنَعُكِ ذَلِكَ فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " .
Kuteybe b. Saîd bize Mâlik'ten, o da Nâfi'den, o da Abdullah b. Ömer'den naklettiğine göre; Âişe, azat etmek üzere bir cariye satın almak istemişti. Ancak cariyenin sahipleri:
"Onu sana satıyoruz fakat velâ hakkı bizim olacak" dediler. Âişe bu durumu Resûlullah ﷺ'a arz edince, Efendimiz şöyle buyurdu: "Bu şart seni engellemesin; çünkü velâ hakkı, köleyi azat eden kimseye aittir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Velâ hakkı, köleyi azat edene aittir.
Bir köleyi azat etmekle doğan hukuki bağlılık ve miras ilişkisidir.
Bir erkek veya kadın köleyi özgürlüğüne kavuşturma ve özgürlüğünü yeniden sağlamadır.
Klasik âlimler buradan, velânın satıcıya değil, köleyi fiilen azat edene ait olduğu sonucunu çıkarırlar. Bu hakkı başka birine vermeye çalışan şart geçersizdir; ancak satışın ve azat etmenin gerçekleşmesine engel olmaz. Rivayet, İslam hukukunun belirlediği bir hakla çelişen sözleşme şartlarının hüküm doğurmayacağını vurgular.
- Satın almadan önce hangi şartların geçerli olduğunu açıkça belirleyin ve yasal bir hakkı başkasına devreden şartları reddedin.
- Satış ve azat işlemleri yapılabiliyorsa geçersiz bir şartın hayırlı bir işi gereksiz yere engellemesine izin vermeyin.
- Karmaşık sözleşmelerde herkesin haklarının açık ve hukuka uygun biçimde belirlenmesi için uzmana danışın.
Bu sahih rivayet aynı meseleyi ele alır ve velânın azat eden kişiye bağlı olduğunu doğrular.
Sunan an-Nasa'i · #4645 (Sahih)Velânın satıcılara ait olacağı şartının geçersizliğine dair ek bir rivayet sunar.
Sunan an-Nasa'i · #4646 (Sahih)Çelişen bir şartın sabit bir hakkı geçersiz kılamayacağı ilkesiyle bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.