Sunan an-Nasa'i, 4680. hadis
Usaid ibn Hudayr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Usaid ibn Hudayr tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ ذُؤَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، وَلَقَدْ، أَخْبَرَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدٍ، أَنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ الأَنْصَارِيَّ، ثُمَّ أَحَدَ بَنِي حَارِثَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، كَانَ عَامِلاً عَلَى الْيَمَامَةِ وَأَنَّ مَرْوَانَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَنَّ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ إِلَيْهِ أَنَّ أَيُّمَا رَجُلٍ سُرِقَ مِنْهُ سَرِقَةٌ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا حَيْثُ وَجَدَهَا . ثُمَّ كَتَبَ بِذَلِكَ مَرْوَانُ إِلَىَّ فَكَتَبْتُ إِلَى مَرْوَانَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِأَنَّهُ إِذَا كَانَ الَّذِي ابْتَاعَهَا مِنَ الَّذِي سَرَقَهَا غَيْرُ مُتَّهَمٍ يُخَيَّرُ سَيِّدُهَا فَإِنْ شَاءَ أَخَذَ الَّذِي سُرِقَ مِنْهُ بِثَمَنِهَا وَإِنْ شَاءَ اتَّبَعَ سَارِقَهُ ثُمَّ قَضَى بِذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَبَعَثَ مَرْوَانُ بِكِتَابِي إِلَى مُعَاوِيَةَ وَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى مَرْوَانَ إِنَّكَ لَسْتَ أَنْتَ وَلاَ أُسَيْدٌ تَقْضِيَانِ عَلَىَّ وَلَكِنِّي أَقْضِي فِيمَا وُلِّيتُ عَلَيْكُمَا فَأَنْفِذْ لِمَا أَمَرْتُكَ بِهِ . فَبَعَثَ مَرْوَانُ بِكِتَابِ مُعَاوِيَةَ فَقُلْتُ لاَ أَقْضِي بِهِ مَا وُلِّيتُ بِمَا قَالَ مُعَاوِيَةُ .
Amr b. Mansûr bize haber verdi ve dedi ki: Saîd b. Züeyb bize hadis nakletti ve dedi ki: Abdürrezzâk bize İbn Cüreyc’ten nakletti; ayrıca İkrime b. Hâlid bana şunu haber verdi: Üseyd b. Hudayr el-Ensârî, sonra Benî Hârise’den biri, ona şunu bildirdi: Kendisi Yemâme valisi iken Mervân kendisine yazdı ve Muâviye’nin de kendisine yazarak, herhangi bir kimseden bir şey çalınırsa, onu nerede bulursa bulsun ona daha çok hak sahibi olduğunu belirttiğini aktardı. Bunun üzerine Mervân bu hususu bana yazdı; ben de Mervân’a yazdım ki Peygamber ﷺ şöyle hüküm vermiştir: Eğer çalan kişiden malı satın alan kimse suçlanacak durumda değilse, malın asıl sahibine muhayyerlik tanınır; dilerse malı satın alan kişiye bedelini ödeyerek malını geri alır, dilerse hırsızın peşine düşer. Nitekim Ebû Bekir, Ömer ve Osman da bu şekilde hüküm vermişlerdir. Mervân benim mektubumu Muâviye’ye gönderdi. Muâviye de Mervân’a şu cevabı yazdı: ‘Ne sen ne de Üseyd benim üzerimde hüküm verme yetkisine sahipsiniz; bilakis sizin üzerinizde hüküm verecek olan benim, zira makamca sizden üstünüm. Bu yüzden sana emrettiğim şeyi yerine getir!’ Mervân, Muâviye’nin mektubunu bana gönderince ben dedim ki: ‘Vali olarak görevde olduğum sürece Muâviye’nin söylediğine göre hüküm vermeyeceğim.’
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Masum bir alıcı korunmaya devam eder; mal sahibi hırsıza başvurabilir.
Alıcı, malın çalıntı olduğunu bilmiyordu ve bundan şüphelenmesi için bir neden yoktu.
Aktarılan hükme göre mal sahibi, satın alma bedelini alıcıya ödeyerek malı masum alıcıdan geri alabilir ya da hırsıza başvurabilir.
Üseyd, yönetici sıfatıyla, Peygamber ﷺ’in hükmüne aykırı olduğuna inandığı bir emri yerine getirmeyi reddetti.
Âlimler buradan, masum bir alıcının satın aldığı malı tazminat almadan kaybetmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar: Asıl mal sahibi, satın alma bedelini alıcıya ödeyerek malı geri alabilir veya hırsıza başvurabilir. Uygulamanın kesin biçimi ve ayrıntıları fıkıh konusudur. Rivayet ayrıca yöneticilerin, Peygamber’in hükmüne aykırı bir emre uymak için yargı kararlarını değiştiremeyeceğini vurgular. Üseyd’in Ebû Bekir, Ömer ve Osman’ın uygulamasına atıfta bulunması, bu hukukî görüşün otoritesini pekiştirir.
- Değerli malları satın alırken kaynağını kontrol edin ve işlem belgelerini saklayın.
- Çalıntı bir şey satın aldığınızı öğrenirseniz adil bir çözüm için iş birliği yapın; mal sahibiyle satıcının iletişim kurmasına yardımcı olun.
- Yargı yetkisi kullanan veya kamu gücünü elinde bulunduranlar delillere ve adalete uymalı, haksız bir emri yerine getirmemelidir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.