Sunan an-Nasa'i, 4711. hadis
Sahl ibn Abi Hathmah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sahl ibn Abi Hathmah tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ وَرِجَالٌ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ وَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ . فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمُحَيِّصَةَ " كَبِّرْ كَبِّرْ " . يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ " . فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ " أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ " . قَالُوا لاَ . قَالَ " فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ " . قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ . فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ بِمِائَةِ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمُ الدَّارَ . قَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ .
Muhammed b. Seleme bize haber verdi ve dedi ki: İbnü'l-Kāsım bize bildirdi ve dedi ki: Mâlik bana Ebû Leylâ b. Abdullah b. Abdurrahmân b. Sehl'den, o da Sehl b. Ebî Hasmâ'dan rivayet etti. Sehl, kendisine ve kavminin ileri gelenlerinden bazı adamlara şunu haber verdiğini söyledi: Abdullah b. Sehl ile Muhayyisa, başlarına gelen bir sıkıntı sebebiyle Hayber'e gitmişlerdi. Muhayyisa'ya gelip Abdullah b. Sehl'in öldürüldüğünü ve bir kuyuya veya su kaynağına atıldığını söylediler. O da Yahudilere giderek:
"Vallahi onu siz öldürdünüz!" dedi. Onlar ise: "Vallahi biz onu öldürmedik!" diye cevap verdiler. Bunun üzerine kavmine dönüp durumu onlara anlattı. Sonra kendisi, kendisinden büyük olan kardeşi Huveyyisa ve Abdurrahmân b. Sehl birlikte Peygamber Efendimiz ﷺ'in huzuruna geldiler. Hayber'de bulunmuş olan Muhayyisa konuşmaya başlayınca Resûlullah ﷺ ona: "Büyüğü konuştur, büyüğü!" buyurarak yaşça büyük olana öncelik verilmesini istedi. Önce Huveyyisa konuştu, ardından Muhayyisa konuştu. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Ya arkadaşınızın diyetini öderler ya da savaşa izin verilir." Resûlullah ﷺ bu hususta Yahudilere bir mektup yazdı; onlar da: "Vallahi biz onu öldürmedik!" diye cevap yazdılar. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ Huveyyisa, Muhayyisa ve Abdurrahmân'a: "Yemin ederek arkadaşınızın kan bedelini almaya hak kazanır mısınız?" diye sordu. Onlar: "Hayır" dediler. Buyurdu ki: "O halde Yahudiler sizin için yemin etsin mi?" Dediler ki: "Onlar Müslüman değiller ki." Bunun üzerine Resûlullah ﷺ diyeti kendi tarafından ödedi ve onlara yüz deve gönderdi; develer evlerine kadar sokuldu. Sehl dedi ki: "O develerden kızıl renkli bir dişi deve beni teklemişti."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Çözülemeyen bir cinayet vakasında Peygamber ﷺ yüz deveyi bizzat ödedi.
Abdullah ibn Sehl, Hayber’de öldürülmüş hâlde bulundu. Ailesi Hayber Yahudilerini suçladı, ancak onlar cinayeti inkâr etti. Aile yemin etmeyince Peygamber ﷺ kendi malından yüz deve ödedi.
Mevcut delillerin meseleyi çözüme kavuşturmadığı cinayet davalarında yeminleri içeren bir usul.
Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen mali tazminat.
Âlimler bu rivayetten hareketle, cinayet konusunda ihtilaf olduğunda kasâmenin hükümlerini ve yeminlerin rolünü ele alırlar. Aile yemin etmedi, suçlananlar ise iddiayı inkâr etti; bunun üzerine Peygamber ﷺ onlara ödeme yükümlülüğü getirmedi, aileye kendi malından tazminat verdi. “En yaşlıları konuşsun” sözü ayrıca yaşa saygıyı ve düzenli bir konuşma yürütmeyi gösterir. Kasâmenin kesin uygulanışı hukuk mezhepleri arasında farklılık gösterir.
- Adil usullerle incelenmeden kimseyi ciddi bir suçla itham etme.
- Saygı ve düzenli istişare için uygun olduğunda konuşmayı en yaşlı kişiye bırak.
- Çözülemeyen bir anlaşmazlıkta adil bir çözüm ara ve imkânların ölçüsünde merhumun yakınlarına yardım et.
Bu sahih rivayet aynı rivayet zincirini paylaşır ve Abdullah ibn Sehl hakkındaki ihtilafı ve diyeti de ele alır.
Sunan an-Nasa'i · #4712 (Sahih)Sahl ibn Ebî Hasme yoluyla gelen bu sahih rivayet aynı olayı ve yemin usulünü aydınlatır.
Sahih al-Bukhari · #6142 (Sahih)Bu sahih rivayet de Abdullah ibn Sehl’in ölümüyle ilgili kasâme usulünü anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.