Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 4718. hadis

Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı
سنن النسائي

Rivayet

Arapça metin

قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ الأَنْصَارِيَّ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي حَوَائِجِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَقَدِمَ مُحَيِّصَةُ فَأَتَى هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ لِمَكَانِهِ مِنْ أَخِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏"‏ ‏.‏ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَذَكَرُوا شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ قَالَ يَحْيَى فَزَعَمَ بُشَيْرٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَدَاهُ مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏ خَالَفَهُمْ سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ ‏.‏

Çeviri

Hâris b. Miskîn, kendisine okunurken benim de dinlediğim bir mecliste İbnü'l-Kāsım'dan nakletti: Mâlik bana Yahyâ b. Saîd'den, o da Büşeyr b. Yesâr'dan rivayet etti ki; Büşeyr kendisine şu haberi vermiştir: Abdullah b. Sehl el-Ensârî ve Muhayyisa b. Mes'ûd Hayber'e gitmişler, orada işleri için birbirlerinden ayrılmışlardı. Abdullah b. Sehl öldürüldü. Muhayyisa Medine'ye dönüp kardeşi Huveyyisa ve Abdurrahman b. Sehl ile birlikte Resûlullah ﷺ'ın huzuruna çıktı. Abdurrahman, maktulün kardeşi olması hasebiyle konuşmak üzere öne atılınca Resûlullah ﷺ:

"Büyüklere öncelik ver, büyükler konuşsun!" buyurdu. Bunun üzerine Huveyyisa ve Muhayyisa söz alarak Abdullah b. Sehl'in başına gelenleri anlattılar. Resûlullah ﷺ onlara: "Elli yemin ederek arkadaşınızın kan bedelini veya katilinizden kısası almaya hak kazanmayı ister misiniz?" diye sordu. Mâlik dedi ki: Yahyâ şöyle söyledi: Büşeyr, Resûlullah ﷺ'ın kan bedelini kendi malından ödediğini iddia etmiştir. Ancak Saîd b. Ubeyd et-Tâî bu konuda onlara muhalefet etmiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Çözüme kavuşmamış bir cinayet vakasında kasâme, yeminleri ve adil bir sonuca ulaşma sürecini düzenler.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn Sehl, kendisi ve Muhayyisa Hayber'e gittikten ve orada her biri kendi işleriyle ilgilendikten sonra öldürüldü. Yakınları meseleyi Peygamber ﷺ'e arz ettiler.

Kavramlar ve açıklamalar
Kasâme

Cinayet vakasında delillerin olağan yollarla ortaya konmadığı durumlarda yeminleri içeren özel bir usul.

Diyet

İslam hukukunun kurallarına göre bir kişinin ölümüne karşılık ödenen mali tazminat.

Kısas

Öldürme suçu için hukukça düzenlenmiş ceza; kişiler tarafından keyfî biçimde uygulanamaz.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik fakihler bu rivayeti kasâme hükümleri bağlamında ele alırlar. Cinayet vakasında belirlenmiş bir usule göre yemin istenebileceği ve geçerli bir hukuki dayanak olmadan suçlamanın kısasa yol açmayacağı sonucunu çıkarırlar. Kesin şartlar, yeminlerin sırası ve sonuçları mezhepler arasında farklılık gösterir. Rivayet ayrıca Peygamber ﷺ'in diyeti kendi malından ödediğini bildirir; başka bir rivayet yolu bu ayrıntıda farklılık gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Ciddi bir cinayet suçlamasını yetkili bir hâkime götürün ve kendi başınıza ceza uygulamaktan kaçının.
  2. Bir anlaşmazlıkta belirlenmiş usule uyun; delilleri ve yeminleri özenle değerlendirin.
  3. İlgililerin haklarını göz ardı etmeden, konuşmalarda büyüklere saygıyla söz hakkı tanıyın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.