Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 4719. hadis

Sahl ibn Abi Hathmah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

an‑Nasa'i'den Bushayr ibn Yasar'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ahmad ibn Sulaymanan‑Nasa'i'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
  2. 2Abu Nu'aymأَبُو نُعَيْمٍ
  3. 3Sa'id ibn Ubayd at‑Taiسَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ
  4. 4Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا قَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً ‏.‏ فَانْطَلَقُوا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ انْطَلَقْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَوَجَدْنَا أَحَدَنَا قَتِيلاً ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْكُبْرَ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ تَأْتُونَ بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ ‏.‏ وَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَبْطُلَ دَمُهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ ‏.‏ خَالَفَهُمْ عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ ‏.‏

Çeviri

Ahmed b. Süleyman bize haber verdi, dedi ki: Ebû Nuaym bize rivayet etti, dedi ki: Saîd b. Ubeyd et-Tâî bize rivayet etti; Beşîr b. Yesâr'dan naklen şöyle demiştir: Ensar'dan Sehl b. Ebî Hasme adında bir adam ona şunu haber vermiştir: Kavminden bir grup Hayber'e gitmiş ve orada dağılmışlardı. Sonra içlerinden birini ölü buldular. Onu yanında buldukları kimselere:

"Siz arkadaşımızı öldürdünüz!" dediler. Onlar da: "Biz onu öldürmedik ve katilini de bilmiyoruz" diye cevap verdiler. Bunun üzerine Allah'ın Nebisi ﷺ'e gidip: "Ey Allah'ın Nebisi! Hayber'e gittik ve içimizden birini ölü bulduk" dediler. Resûlullah ﷺ: "Büyükleriniz konuşsun, büyükleriniz konuşsun" buyurdu. Sonra onlara: "Onu kimin öldürdüğüne dair delil getirin" dedi. "Bizim delilimiz yok" dediler. Buyurdu ki: "O halde onlar size yemin etsin." Dediler ki: "Yahudilerin yeminine razı olmayız." Resûlullah ﷺ onun kanının boşa gitmesini hoş görmediği için, sadaka develerinden yüz deve ile diyetini ödedi. Amr b. Şuayb bu rivayette onlara muhalefet etmiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Delil yoksa yemin usulü uygulanır; diyet ise hakkın zayi olmasını önler.

Arka plan ve bağlam

Ensar’dan bir grup, Hayber’de arkadaşlarından birini öldürülmüş hâlde buldu ve meseleyi Peygamber ﷺ’e arz etti.

Kavramlar ve açıklamalar
kasâme

Çözüme kavuşturulmamış bir cinayet davasında yeminleri içeren özel bir usul.

beyyine

Şahitlik gibi bir suçlamayı destekleyen delil.

diyet

Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen mali kan bedeli.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, cinayet suçlamasının delil gerektirdiği ve yalnızca şüpheye dayanarak sabit sayılamayacağı sonucunu çıkarırlar. Delil bulunmadığında kasâme usulü yeminlere başvurulmasını öngörür; bunun kesin uygulama biçimi ve sıralaması fıkhî ayrıntıların konusudur. Peygamber ﷺ ayrıca sadakadan yüz deve kan bedeli ödeyerek maktulün karşılıksız kalmamasını sağlamıştır. Bu, delilsiz şekilde birini suçlamaya veya kendi başına intikam almaya izin vermez.

Günümüz için dersler
  1. Doğrulanabilir delil olmadan kimseyi bir suçla itham etme.
  2. Ciddi anlaşmazlıkları kendi başına çözmeye çalışma; yetkili yargıya başvur.
  3. Adil usuller aracılığıyla mağdurların ve yakınlarının haklarının karşılıksız kalmamasını sağla.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.