Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 4717. hadis

Sahl ibn Abi Hathmah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Sahl ibn Abi Hathmah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ وُجِدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ قَتِيلاً فَجَاءَ أَخُوهُ وَعَمَّاهُ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ وَهُمَا عَمَّا عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْكُبْرَ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا وَجَدْنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فِي قَلِيبٍ مِنْ بَعْضِ قُلُبِ خَيْبَرَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ تَتَّهِمُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَتَّهِمُ الْيَهُودَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتُقْسِمُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا أَنَّ الْيَهُودَ قَتَلَتْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نُقْسِمُ عَلَى مَا لَمْ نَرَ قَالَ ‏"‏ فَتُبَرِّئُكُمُ الْيَهُودُ بِخَمْسِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَقْتُلُوهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَرْضَى بِأَيْمَانِهِمْ وَهُمْ مُشْرِكُونَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏ أَرْسَلَهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Mansûr bize haber verdi, dedi ki: Süfyân bize anlattı, dedi ki: Yahyâ b. Saîd bize anlattı, Beşîr b. Yesâr'dan, o da Sehl b. Ebî Hasme'den rivayet etti; Sehl şöyle dedi: Abdullah b. Sehl öldürülmüş olarak bulundu. Bunun üzerine kardeşi ve amcaları Huveyyisa ile Muheyyisa -ki bunlar Abdullah b. Sehl'in amcalarıydı- Resûlullah ﷺ'e geldiler. Abdurrahman konuşmaya başlayınca Resûlullah ﷺ:

"Büyüğünüz konuşsun, büyüğünüz konuşsun!" buyurdu. Onlar: "Ey Allah'ın Resûlü! Abdullah b. Sehl'i Hayber'in bazı kuyularından birinde öldürülmüş olarak bulduk" dediler. Nebî ﷺ: "Kimden şüpheleniyorsunuz?" diye sordu. "Yahudilerden şüpheleniyoruz" dediler. Buyurdu ki: "Yahudilerin onu öldürdüğüne dair elli yemin eder misiniz?" Dediler ki: "Görmediğimiz bir şey üzerine nasıl yemin edelim?" Buyurdu: "O halde Yahudiler, onu öldürmediklerine dair elli yemin ederek kendilerini temize çıkarsınlar mı?" Dediler ki: "Onlar müşrik iken onların yeminlerine nasıl razı olabiliriz?" Bunun üzerine Resûlullah ﷺ diyeti kendi malından ödedi. Mâlik b. Enes bunu mürsel olarak rivayet etmiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir cinayet vakası çözümsüz kaldığında Peygamber ﷺ diyeti kendi malından ödedi.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn Sehl, Hayber’de bir kuyuda ölü bulundu. Yakınları Yahudilerden şüphelendi; ancak cinayeti görmedikleri için yemin etmek istemediler. Şüphelilerin yeminine de güvenmediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ diyeti kendi malından ödedi.

Kavramlar ve açıklamalar
Kasâme

Failin olağan delillerle belirlenemediği bazı cinayet davalarında ele alınan özel bir yemin usulü.

Diyet

Öldürme hâlinde İslam hukukunun kurallarına göre maktulün yakınlarına ödenen mali tazminat.

Mürsel

Bir tâbiînin aradaki sahabiyi zikretmeden doğrudan Peygamber ﷺ’e nispet ettiği rivayet.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti kasâme hükümleri bağlamında ele alır: Tek başına şüphe, olağan şekilde suçluluğun kanıtı sayılmaz; bu usulde yeminlerin özel bir yeri vardır. Aile, görmediği bir şey hakkında yemin etmeyi de şüphelilerin yeminini kabul etmeyi de reddetti. Peygamber ﷺ onlara kendi hükmünü dayatmadı, diyeti kendisi ödedi. Fakihler kasâmenin çeşitli şart ve ayrıntılarını tartışır; bu olay, hukuka uygun bir süreç dışında kişileri suçlamak veya cezalandırmak için izin oluşturmaz. Yaşlıların önce konuşmasını istemesi de yaşa saygıyı ve uygun davranışı gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Bir kişiyi, mesele dikkatle ve hukuka uygun bir usulle incelenmeden suçla itham etmeyin.
  2. Resmî bir görüşmede yaşlılara saygı gösterin ve herkesin düzenli biçimde söz almasına imkân tanıyın.
  3. Bir topluluk çözümlenmemiş bir zararla karşılaştığında, maktul yakınlarını dayanaksız yeminlere zorlamadan adil bir çözüm aramalıdır.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.