Sunan an-Nasa'i, 4716. hadis
Sahl ibn Abi Hathmah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Sahl ibn Abu Hathma'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn Bashsharan‑Nasa'i'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ
- 2Abd al‑Wahhabعَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ
- 4Bushayr ibn Yasarبُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ
- 5Sahl ibn Abu Hathmaسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ الأَنْصَارِيَّ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ، خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي حَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ الأَنْصَارِيُّ فَجَاءَ مُحَيِّصَةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ أَخُو الْمَقْتُولِ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ حَتَّى أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْكُبْرَ الْكُبْرَ " . فَتَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ " . قَالُوا كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَحْضُرْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ بُشَيْرٌ قَالَ لِي سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ لَقَدْ رَكَضَتْنِي فَرِيضَةٌ مِنْ تِلْكَ الْفَرَائِضِ فِي مِرْبَدٍ لَنَا .
Muhammed b. Beşşâr bize haber verdi, dedi ki: Abdülvehhâb bize hadis rivayet etti, dedi ki: Yahyâ b. Saîd'in şöyle dediğini işittim: Büşeyr b. Yesâr bana haber verdi, Sehl b. Ebî Hasme'den rivayetle: Abdullah b. Sehl el-Ensârî ve Muhayyisa b. Mes'ûd Hayber'e çıktılar ve işleri için ayrıldılar. Abdullah b. Sehl el-Ensârî öldürüldü. Bunun üzerine Muhayyisa, maktulün kardeşi Abdurrahman ve Huveyyisa b. Mes'ûd gelip Resûlullah ﷺ'ın huzuruna vardılar. Abdurrahman konuşmaya başlayınca Nebî ﷺ ona:
"Büyüklere öncelik verin, büyüklere öncelik verin" buyurdu. Bunun üzerine Muhayyisa ve Huveyyisa konuştular ve Abdullah b. Sehl'in durumunu anlattılar. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Ellî yemin ederseniz katilinize karşı hakkınızı alırsınız." Dediler ki: "Nasıl yemin edelim ki biz orada değildik ve görmedik?" Resûlullah ﷺ buyurdu: "O halde Yahudiler ellî yemin ederek kendilerini temize çıkarsınlar." Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü, kâfir bir topluluğun yeminini nasıl kabul edebiliriz?" Bunun üzerine Resûlullah ﷺ diyeti kendisi ödedi. Büşeyr dedi ki: Sehl b. Ebî Hasme bana şunu söyledi: "O develerden biri bizim ağılımızda beni teklemişti."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Çözüme kavuşmamış bir cinayet davasında yeminler ve diyet, belirlenmiş kurallara göre ele alınır.
Abdullah b. Sehl Hayber’de öldürüldü. Yakınları davayı Hz. Peygamber’e ﷺ getirdi; öldürülme olayını kendileri görmemişlerdi ve Yahudilerin yeminlerini kabul etmek istemiyorlardı.
Delilin alışılmış yollarla sabit olmadığı bir cinayet davasında yeminleri içeren hukuki bir usul.
Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen mali tazminat.
Resmî bir görüşmede hazır bulunan en yaşlı kişilere öncelik verilmesini belirten bir talimat.
Klasik fakihler bu rivayeti, kasâme ve cinayet davasının doğrudan delille açıklığa kavuşmadığı durumlarda yeminlerin rolü için dayanak olarak ele alırlar. Ayrıca maktulün ailesinin bilgi sahibi olmadan yemin etmemesi ve yemin usulünün dikkatle uygulanması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Fıkıh mezhepleri kasâmenin kesin şartları ve sonuçları konusunda farklı görüştedir; rivayet kişilerin kendi başına adaleti sağlamasına izin vermez. “Önce yaşça büyükler” ifadesi de yaşa saygıyı ve konuşmada uygun adabı gösterir.
- Delil olmadan hiç kimseyi bir suçla itham etme; hukuka uygun usulü izle.
- Ciddi bir anlaşmazlıkta tarafların sakin biçimde konuşmasına imkân tanı ve yaşlılara gereken önceliği ver.
- Çözüme kavuşmamış bir haksızlık için kendi başına adaleti sağlamaya kalkışma; yetkili merciler aracılığıyla adil bir çözüm ara.
Bu sahih rivayet, Abdullah b. Sehl olayı ve yemin usulü hakkında bağlantılı bir aktarım sunar.
Sunan an-Nasa'i · #4717 (Sahih)Aynı rivayet dizisindeki bu aktarım da Hayber’deki olayı ele alır ve önerilen yeminleri açıklığa kavuşturur.
Sahih al-Bukhari · #6142 (Sahih)Bu sahih rivayet, Yahya b. Saîd ve Büşeyr b. Yesâr üzerinden gelen nakil yolunu paylaşır ve olayın aktarımını destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.