Sunan an-Nasa'i, 4720. hadis
Abdullah ibn Amr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn Ma'maran‑Nasa'i'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ
- 2Rawh ibn Ubadaرَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ
- 3Ubaydullah ibn al‑Akhnasعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الأَخْنَسِ
- 4Amr ibn Shu'aybعَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
- 5Babası Shu'aybأَبِيهِ
- 6Dedesiجَدِّهِ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الأَخْنَسِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ ابْنَ مُحَيِّصَةَ الأَصْغَرَ، أَصْبَحَ قَتِيلاً عَلَى أَبْوَابِ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقِمْ شَاهِدَيْنِ عَلَى مَنْ قَتَلَهُ أَدْفَعْهُ إِلَيْكُمْ بِرُمَّتِهِ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمِنْ أَيْنَ أُصِيبُ شَاهِدَيْنِ وَإِنَّمَا أَصْبَحَ قَتِيلاً عَلَى أَبْوَابِهِمْ قَالَ " فَتَحْلِفُ خَمْسِينَ قَسَامَةً " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ أَحْلِفُ عَلَى مَا لاَ أَعْلَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَنَسْتَحْلِفُ مِنْهُمْ خَمْسِينَ قَسَامَةً " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَسْتَحْلِفُهُمْ وَهُمُ الْيَهُودُ فَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دِيَتَهُ عَلَيْهِمْ وَأَعَانَهُمْ بِنِصْفِهَا .
Muhammed b. Ma'mer bize haber verdi, dedi ki: Ravh b. Ubade bize anlattı, dedi ki: Ubeydullah b. Ehnas bize anlattı; Amr b. Şuayb'dan, o da babasından, o da dedesinden rivayet ettiğine göre: Muhayyisa'nın küçük oğlu bir sabah Hayber kapılarında ölü bulundu. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ şöyle buyurdu:
"Onu kimin öldürdüğüne dair iki şahit getirin, onu size eksiksiz olarak teslim edeyim." Adam: "Ey Allah'ın Resûlü! İki şahidi nereden bulayım? Oysa o, sabahleyin onların kapılarında ölü bulundu," dedi. Resûlullah ﷺ: "O halde siz elli yemin eder misiniz?" buyurdu. Adam: "Ey Allah'ın Resûlü! Bilmediğim bir şey hakkında nasıl yemin edebilirim?" dedi. Allah'ın Resûlü ﷺ: "Öyleyse biz onlara elli yemin ettiririz," buyurdu. Adam: "Ey Allah'ın Resûlü! Onlar Yahudi iken onlara nasıl yemin ettirebiliriz?" dedi. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ diyeti onlara ödetmiş ve yarısını da kendisi karşılayarak onlara yardımcı olmuştur.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Çözüme kavuşmamış bir cinayet davasında Peygamber ﷺ, delillendirme ve diyet düzenlemesine sınırlar koyar.
Metinde, Muhayyisa’nın küçük oğlunun Hayber kapılarının yakınında ölü bulunduğu belirtilir.
Doğrudan delilin bulunmadığı bir cinayet davasında tekrarlanan yeminleri içeren özel bir usul.
İslam hukukunun kurallarına göre öldürülen kişi için ödenen mali tazminat.
Klasik fakihler bu rivayeti, bir ceset bulunduğunda ve fail olağan tanıklık yoluyla belirlenemediğinde kasâmenin nasıl uygulanacağı meselesini ele alırken tartışırlar. Buradan, salt şüphenin kısas hükmü vermeyi haklı çıkarmadığı ve yemin usulünün dikkatle izlenmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Mezhepler, yeminleri kimin edeceği ve diyetin ne zaman gerekeceği gibi kasâme konularında farklı görüşlere sahiptir. Son bölüm ayrıca Hayber Yahudilerinin diyeti üstlendiği ve Peygamber ﷺ’in yarısına katkıda bulunduğu bir düzenlemeyi anlatır.
- Yalnızca şüpheye dayanarak kimseyi suçlu ilan etmeyin; delil ile usulü dikkatle birbirinden ayırın.
- Bilmediğiniz olgular hakkında asla yemin etmeyin.
- Ağır yaralanma veya cinayet davalarında delil kurallarını ve varsa tazminatı yetkili bir hâkim belirlemelidir.
Bu rivayet, Hayber’deki cinayete dair nakiller arasındadır ve kasâme ile diyet tartışmasını tamamlar.
Sunan an-Nasa'i · #4719 (Sahih)O da bir cinayet davasındaki yemin usulünü ele alır ve bu rivayetin fıkhî bağlamını anlamaya yardımcı olur.
Sunan an-Nasa'i · #4721 (Sahih)Bu rivayet, cinayet davasındaki delil kurallarını ele alır ve şüphe, yemin ve sorumluluk arasındaki ilişki bakımından önem taşır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.