Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 4726. hadis

Wa'il ibn Hujr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kasame, Kısas ve Diyet Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Wa'il ibn Hujr tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، - وَهُوَ الْحَوْضِيُّ - قَالَ حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ مَطَرٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ قَاعِدًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ رَجُلٌ فِي عُنُقِهِ نِسْعَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَأَخِي كَانَا فِي جُبٍّ يَحْفِرَانِهَا فَرَفَعَ الْمِنْقَارَ فَضَرَبَ بِهِ رَأْسَ صَاحِبِهِ فَقَتَلَهُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اعْفُ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَبَى وَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَأَخِي كَانَا فِي جُبٍّ يَحْفِرَانِهَا فَرَفَعَ الْمِنْقَارَ فَضَرَبَ بِهِ رَأْسَ صَاحِبِهِ فَقَتَلَهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اعْفُ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَبَى ثُمَّ قَامَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَأَخِي كَانَا فِي جُبٍّ يَحْفِرَانِهَا فَرَفَعَ الْمِنْقَارَ - أُرَاهُ قَالَ - فَضَرَبَ رَأْسَ صَاحِبِهِ فَقَتَلَهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اعْفُ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَبَى قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ إِنْ قَتَلْتَهُ كُنْتَ مِثْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجَ بِهِ حَتَّى جَاوَزَ فَنَادَيْنَاهُ أَمَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعَ فَقَالَ إِنْ قَتَلْتُهُ كُنْتُ مِثْلَهُ قَالَ ‏"‏ نَعَمِ اعْفُ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا ‏.‏

Çeviri

Amr b. Mansûr bize haber verdi, dedi ki: Hafs b. Ömer -ki kendisi el-Havdî'dir- bize hadis anlattı, dedi ki: Câmi' b. Matar bize hadis anlattı, Alkame b. Vâil'den, o da babasından nakletti; babası şöyle dedi: Ben Resûlullah ﷺ'in yanında oturuyorken boynunda bir ip olan bir adam geldi ve dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Bu adam ile kardeşim bir kuyu kazıyorlardı; bu adam kazmasını kaldırıp arkadaşının başına vurdu ve onu öldürdü.' Bunun üzerine Nebi ﷺ: 'Onu affet,' buyurdu. Ancak adam kabul etmedi ve: 'Ey Allah'ın Nebisi! Bu adam ile kardeşim bir kuyu kazıyorlardı; bu adam kazmasını kaldırıp arkadaşının başına vurdu ve onu öldürdü,' dedi. Nebi ﷺ tekrar: 'Onu affet,' buyurdu. Adam yine reddetti, sonra ayağa kalkıp: 'Ey Allah'ın Resûlü! Bu adam ile kardeşim bir kuyu kazıyorlardı; bu adam kazmasını kaldırıp -sanırım böyle dedi- arkadaşının başına vurdu ve onu öldürdü,' dedi. Nebi ﷺ: 'Onu affet,' buyurdu. Adam yine kabul etmeyince, Nebi ﷺ: 'Git, eğer onu öldürürsen sen de onun gibi olursun,' buyurdu. Adam, katili alıp dışarı çıktı ve biraz uzaklaştı. Biz ona seslendik: 'Resûlullah ﷺ'in ne buyurduğunu duymuyor musun?' Bunun üzerine adam geri döndü ve: 'Eğer onu öldürürsem ben de onun gibi mi olurum?' diye sordu. Nebi ﷺ: 'Evet, öyleyse affet,' buyurdu. Adam, ipini sürükleyerek oradan uzaklaştı ve gözden kayboldu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, yakınını kaybeden kişiyi affetmeye teşvik eder ve kendi başına intikam almaması konusunda uyarır.

Kavramlar ve açıklamalar
kazma

Sert toprağı gevşetmek için kullanılan, sivri metal başlıklı ağır bir alet.

kısas

Bir suça karşılık hukuken düzenlenen ceza; kişinin kendi başına adaleti sağlamasına izin vermez.

boynundaki ip

Adamı tutmak veya Peygamber ﷺ’in huzuruna getirmek için kullanılan bir ip.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, kasten öldürme durumlarında affetmenin faziletli bir tercih olduğunu, ancak hukuka uygun kısas hakkının kendiliğinden ortadan kalkmadığını çıkarırlar. Peygamber ﷺ’in uyarısı, maktulün yakınlarının yetkisini sınırlar: Kendi başına adam öldürmek, kişiyi bizzat fail hâline getirebilir. Kısasın değerlendirilmesi ve bundan vazgeçilmesi ihtimali yetkili yargının konusudur; dört Sünnî hukuk mezhebi de hak sahibinin affetmesini İslam hukukunun kuralları çerçevesinde geçerli bir seçenek olarak kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Ciddi bir anlaşmazlıkta intikamı kendi başına alma; meseleyi yetkili yargıya taşı.
  2. Haksızlığa uğrayan kişi, baskı altında kalmadan affetmeyi düşünebilir.
  3. Öfkeliyken harekete geçmeden önce görüş al ve sakinleşmek için kendine zaman tanı.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.