Sunan an-Nasa'i, 4732. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Ibn Abbas'e uzanan rivayet zinciri
- 1Al‑Qasim ibn Zakariyya ibn Dinaran‑Nasa'i'e aktardıالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ
- 2Ubaydullah ibn Musaعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى
- 3Aliعَلِيٌّ
- 4Simakسِمَاكٍ
- 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا عَلِيٌّ، - وَهُوَ ابْنُ صَالِحٍ - عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ وَكَانَ النَّضِيرُ أَشْرَفَ مِنْ قُرَيْظَةَ وَكَانَ إِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْظَةَ رَجُلاً مِنَ النَّضِيرِ قُتِلَ بِهِ وَإِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ أَدَّى مِائَةَ وَسْقٍ مِنْ تَمْرٍ فَلَمَّا بُعِثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ فَقَالُوا ادْفَعُوهُ إِلَيْنَا نَقْتُلْهُ . فَقَالُوا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . فَأَتَوْهُ فَنَزَلَتْ { وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ } وَالْقِسْطُ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ ثُمَّ نَزَلَتْ { أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ } .
Kâsım b. Zekeriyyâ b. Dînâr bize haber verdi, dedi ki: Ubeydullah b. Mûsâ bize anlattı, dedi ki: Ali -ki o İbn Sâlih'tir- bize bildirdi, Simâk'tan, İkrime'den, İbn Abbâs'tan rivayetle dedi ki: Kureyza ve Nadîr kabileleri vardı ve Nadîr, Kureyza'dan daha şerefliydi. Kureyza'dan bir adam Nadîr'den bir adamı öldürdüğünde kısas olarak öldürülürdü; ancak Nadîr'den bir adam Kureyza'dan bir adamı öldürdüğünde yüz vesk hurma diyet öderdi. Peygamber ﷺ gönderildiğinde, Nadîr'den bir adam Kureyza'dan bir adamı öldürdü. Bunun üzerine Kureyzalılar: 'Onu bize teslim edin, biz de onu öldürelim' dediler. Nadîrliler ise: 'Aramızda hakem olarak Peygamber ﷺ vardır' dediler. Böylece ona geldiler ve şu ayet nazil oldu: {Eğer hükmedersen, aralarında adaletle hükmet.} Adalet burada cana karşılık can demektir. Sonra şu ayet nazil oldu: {Yoksa onlar cahiliye hükmünü mü istiyorlar?}
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, cinayetlerde kabile ayrıcalıklarının önüne eşit kısas ilkesini koydu.
Rivayet olayın sebebini kendisi belirtir: Kurayza ve Nadir kabileleri kısas ve diyet konusunda eşit olmayan uygulamalarda bulunuyordu. Nadirli bir adam Kurayzalı bir adamı öldürünce, anlaşmazlıklarını Peygamber ﷺ’e sundular. Adaletle hükmetmek ve cahiliye hükmü hakkındaki ayetler de anılır.
İslam hukukunun kurallarına göre bir suça karşılık uygulanan hukuki misilleme.
Belirli şartlarda maktulün yakınlarına ödenen mali kan bedeli.
Tarım ürünleri için kullanılan geleneksel bir ölçü birimi; burada hurma kastedilir.
Âlimler bu rivayetten, yargılamanın soy, kabile statüsü veya toplumsal konumdan etkilenmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet, adil hükmü eşit kısasla ilişkilendirir: cana can. Fakihler, kısası ve şartlarını İslam hukuku çerçevesinde ele alırlar; kısas bireylerin yetkisinde değildir, hukuki otorite ve yargı süreçleri kapsamında uygulanır.
- Soy, statü veya nüfuz farkı gözetmeden herkese aynı ölçüyü uygula.
- Ağır haksızlık içeren anlaşmazlıkları yetkili hâkimlere götür ve hukuki süreci izle.
- Bir grubu kayırıp diğerini mağdur eden düzenlemeleri reddet.
Bu rivayet, Sünen en-Nesâî’de aynı konuyu ele alan rivayetle yakından ilişkilidir ve kısas hakkında ek bağlam sunar.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Bu hadis, bir Müslümanın canına hukuken kıyılabileceği sınırlı sebepleri belirtir ve kısasın hukuki sınırlarını açıklamaya yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.