Sunan an-Nasa'i, 5405. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَدَعَاهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا فَجَعَلُوا يَقُولُونَ صَبَأْنَا وَجَعَلَ خَالِدٌ قَتْلاً وَأَسْرًا - قَالَ - فَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ أَسِيرَهُ حَتَّى إِذَا أَصْبَحَ يَوْمُنَا أَمَرَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَنْ يَقْتُلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ . قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلاَ يَقْتُلُ أَحَدٌ - وَقَالَ بِشْرٌ - مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ - قَالَ - فَقَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذُكِرَ لَهُ صُنْعُ خَالِدٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَفَعَ يَدَيْهِ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ " . قَالَ زَكَرِيَّا فِي حَدِيثِهِ فَذُكِرَ وَفِي حَدِيثِ بِشْرٍ فَقَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ " . مَرَّتَيْنِ .
Zekeriyya b. Yahya bize haber verdi, dedi ki: Abdü'l-A'lâ b. Hammâd bize anlattı, dedi ki: Bişr b. es-Serrî bize anlattı, dedi ki: Abdullah b. el-Mübârek bize anlattı, Ma'mer'den. Ve Ahmed b. Ali b. Saîd bize bildirdi, dedi ki: Yahyâ b. Maîn bize anlattı, dedi ki: Hişâm b. Yûsuf ve Abdürrezzâk bize anlattı, Ma'mer'den, ez-Zührî'den, Sâlim'den, o da babasından rivayet etti: Nebi ﷺ, Hâlid b. el-Velîd'i Benî Cedzîme'ye gönderdi. Onları İslam'a davet etti, ancak onlar
"Müslüman olduk" (Eslemnâ) demeyi beceremediler ve "Din değiştirdik" (Sebe'nâ) demeye başladılar. Bunun üzerine Hâlid öldürmeye ve esir almaya başladı. Herkese bir esir verdi, ta ki sabah olduğunda Hâlid b. el-Velîd herkesten kendi esirini öldürmesini emretti. İbn Ömer dedi ki: "Vallahi ben esirimi öldürmem dedim ve arkadaşlarımdan hiç kimse de esirini öldürmedi." Sonra Nebi ﷺ'e vardık ve Hâlid'in yaptıkları kendisine anlatıldı. Nebi ﷺ ellerini kaldırdı ve şöyle buyurdu: "Allah'ım! Hâlid'in yaptığından sana karşı berîyim (uzak/beriyim)." Zekeriyya hadisinde "anlatıldı" ifadesini kullandı, Bişr'in hadisinde ise: "Allah'ım! Hâlid'in yaptığından sana karşı berîyim" buyurdu, iki defa.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Benu Cezîme esirlerinin haksız yere öldürülmesini reddetti.
Peygamber ﷺ, onları İslam’a davet etmesi için Halid ibn Velid’i Benu Cezîme’ye gönderdi. Sözleri yanlış anlaşılınca insanlar öldürüldü ve esir alındı. Peygamber ﷺ bu davranışı onaylamadı ve ondan beri olduğunu açıkladı.
“Allah’a teslim olduk”; bu bağlamda “İslam’ı kabul ettik” anlamındadır.
Burada doğru kelimeleri açıkça söyleyemedikleri için kullandıkları bir ifadeydi; Halid bunu yanlış anladı.
Peygamber ﷺ, anlatılan davranışı onaylamadığına Allah’ı şahit tuttu.
Âlimler bu rivayetten, liderlerin ve elçilerin belirsiz ifadeler karşısında dikkatli davranmaları ve önce ne kastedildiğini belirlemeleri gerektiği sonucunu çıkarır. Bir komutanın emri haksız yere öldürmeyi meşru kılmaz: İbn Ömer esirini öldürmeyi reddetmiş, Peygamber ﷺ de Halid’in davranışını reddetmiştir. Rivayet, yetkinin adalet ve insan hayatını koruma ilkelerine bağlı olduğunu vurgular.
- Bir kişinin belirsiz ya da düzgün ifade edilmemiş sözlerini aleyhinde delil saymadan önce açıklama isteyin.
- Bir esire karşı hukuka aykırı şiddet uygulanmasını emreden talimatı reddedin ve yetkili, adil mercilerden koruma talep edin.
- Liderler hatalarını kabul etmeli, haksızlığı reddetmeli ve ilgili kişilerin adil muamele görmesini sağlamalıdır.
Bu rivayet, bir Müslümanın kanının hangi sınırlı durumlarda helal olabileceğini belirtir; iki rivayet birlikte öldürmenin keyfî biçimde caiz olmadığını vurgular.
Sunan an-Nasa'i · #5406 (Sahih)Bu Sahih rivayet, hâkimlerin adabına ilişkin aynı kitapta yer alır ve yetki sahiplerinin sorumluluğu konusunda ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.