Kadıların Adabı Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 5407. hadis

Az-Zubair ibn al-Awwam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kadıların Adabı Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Az-Zubair ibn al-Awwam tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ، أَنَّهُ خَاصَمَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ كَانَا يَسْقِيَانِ بِهِ كِلاَهُمَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرَّ عَلَيْهِ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَوْفَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ ذَلِكَ أَشَارَ عَلَى الزُّبَيْرِ بِرَأْىٍ فِيهِ السَّعَةُ لَهُ وَلِلأَنْصَارِيِّ فَلَمَّا أَحْفَظَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَنْصَارِيُّ اسْتَوْفَى لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ ‏.‏ قَالَ الزُّبَيْرُ لاَ أَحْسَبُ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ إِلاَّ فِي ذَلِكَ ‏{‏ فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ‏}‏ وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ عَلَى صَاحِبِهِ فِي الْقِصَّةِ ‏.‏

Çeviri

Yûnus b. Abdila'l-A'lâ ve Hâris b. Miskîn bize haber verdi; İbn Vehb'den naklen dedi ki: Yûnus b. Yezîd ve Leys b. Sa'd, İbn Şihâb'dan bana haber verdiler ki Urve b. Zübeyr ona anlatmış, Abdullah b. Zübeyr de ona Zübeyr b. Avvâm'dan şunu rivayet etmiştir: Zübeyr, Resûlullah ﷺ ile birlikte Bedir'e katılmış olan Ensar'dan bir adamla, Harre'deki her ikisinin de hurma ağaçlarını suladığı su kanalı hakkında anlaşmazlığa düştü. Ensarî adam:

"Suyu sal da geçsin," dedi. Zübeyr ise buna karşı çıktı. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Ey Zübeyr! Sulama yap, sonra suyu komşuna bırak," buyurdu. Ensarî öfkelendi ve: "Ey Allah'ın Resûlü! Bu hüküm halanın oğlu olduğu için mi?" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ'ın yüzünün rengi değişti ve: "Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu duvarlara dönünceye kadar tut," buyurdu. Böylece Resûlullah ﷺ, Zübeyr'in hakkını tam olarak verdi. Oysa bundan önce Resûlullah ﷺ, Zübeyr'e hem kendisi hem de Ensarî için kolaylık içeren bir görüş bildirmişti. Ancak Ensarî, Resûlullah ﷺ'ı öfkelendirince, Zübeyr'in hakkını açıkça verilen hükümle tam olarak aldı. Zübeyr şöyle dedi: "Şu ayetin ancak bu olay hakkında indirildiğini sanıyorum: {Hayır, Rabbine andolsun ki aralarında çıkan çekişmeli işlerde seni hakem yapıp...} Rivayetçilerden biri hikâyeye diğerinden fazlasını eklemektedir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir hâkim su haklarını adil biçimde dağıtmalı ve taraflılık suçlamalarından kaçınmalıdır.

Arka plan ve bağlam

Zübeyr ibn Avvam ile Ensar’dan bir kişi, hurma ağaçlarını sulamak için kullanılan suyun paylaşımı konusunda anlaşmazlığa düştü. Ensarlı kişi, akrabalıkları nedeniyle Hz. Peygamber ﷺ’in hükmünü taraflılıkla suçlayınca Hz. Peygamber ﷺ Zübeyr’e hakkının tamamını verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
El-Harra

Medine yakınlarındaki siyah volkanik taşlarla kaplı bir bölge.

Su arkı

Suyun tarım arazilerine aktığı kanal veya hendek.

Kuzenin

Hz. Peygamber ﷺ ile Zübeyr arasındaki akrabalık bağına işaret eder.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan sulama haklarının sırası ve kapsamının arazilerin konumuna ve yürürlükteki anlaşmalara bağlı olduğu sonucunu çıkarırlar. Hâkim önce uzlaştırıcı bir çözüm önerebilir; ancak anlaşmazlık durumunda hakları açıkça belirlemeli ve tarafsız biçimde uygulamalıdır. Bu anlatım ayrıca, kişi hoşlanmasa bile Hz. Peygamber ﷺ’in hükmünün kabul edilmesi gerektiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Su paylaşımında önceden açık anlaşmalar yapın ve ilgili herkesin haklarını gözetin.
  2. Bir anlaşmazlığı aile bağına, statüye veya kişisel tercihe göre değil, delil ve hakka göre değerlendirin.
  3. Hâkim bir karar verdiğinde, dayanaksız biçimde taraflılıkla suçlamak yerine uygun yollarla açıklama isteyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.