Kadıların Adabı Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 5416. hadis

Abdullah ibn al-Zubair rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kadıların Adabı Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

an‑Nasa'i'den Urwa'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Qutaybaan‑Nasa'i'e aktardıقُتَيْبَةُ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  4. 4Urwaعُرْوَةَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرَّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ فَاخْتَصَمُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ إِنِّي أَحْسَبُ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏ فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ ‏}‏ الآيَةَ ‏.‏

Çeviri

Kuteybe bize haber verdi ve dedi ki: Leys bize anlattı, İbn Şihab'dan, Urve'den; o da kendisine Abdullah bin Zübeyr'in şöyle anlattığını rivayet etti: Ensar'dan bir adam, hurma ağaçlarını suladıkları Harre'deki su kanalı konusunda Zübeyr ile Allah Resûlü ﷺ'ye başvurdu. Ensari:

"Suyu sal, geçsin," dedi. Zübeyr ise bunu reddetti. Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ'in huzurunda ihtilafa düştüler. Allah Resûlü ﷺ: "Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu komşuna bırak," buyurdu. Ensari öfkelendi ve: "Ey Allah'ın Resûlü! O senin amcanın oğlu olduğu için mi böyle hüküm veriyorsun?" dedi. Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ'in yüzünün rengi değişti ve: "Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu duvarlara dönünceye kadar tut," buyurdu. Zübeyr dedi ki: "Sanırım şu ayet bu olay hakkında nazil olmuştur: {Hayır, Rabbine andolsun ki onlar iman etmezler} ayeti."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Hâkim adil karar vermeli ve verilen hüküm kabul edilmelidir.

Arka plan ve bağlam

Ensar’dan bir adam ile Zübeyr, sulama suyunun paylaşımı konusundaki anlaşmazlıklarını Peygamber ﷺ’e götürdüler. Ensarlı, hükmün tarafsızlığını sorgulayınca Peygamber ﷺ daha ayrıntılı bir hüküm verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
El-Harra

Medine yakınlarında, koyu renkli volkanik kayalarıyla bilinen bir bölge.

Su kanalı

Sulama suyunu tarım arazilerine taşıyan kanal veya hendek.

Duvarlar

Suyun önce ne kadarının orada tutulacağını belirten, tarlanın alçak sınırı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, bir anlaşmazlıkta hâkimin önce makul ve adil bir düzenleme yapabileceği, taraflardan biri bunun adaletini haksız yere sorguladığında ise hükmü daha belirgin hâle getirebileceği sonucunu çıkarırlar. Hüküm, suyun aşağıya akmasından önce yukarı akımdaki arazi sahibinin toprağını yeterince sulama hakkını korur. Olay ayrıca akrabalığın kayırmayı haklı çıkarmadığını ve tarafların hukuka uygun bir hükme uyması gerektiğini gösterir. Zübeyr, konuyu Resul’ün ﷺ hükmünü kabul etmeyi ele alan Kur’an’ın 4:65. ayetiyle ilişkilendirmiştir.

Günümüz için dersler
  1. Anlaşmazlığı yetkin ve tarafsız bir mercie taşı; her iki tarafa da görüşlerini açıklama fırsatı ver.
  2. Bir hükme, birinin aile bağlarını gerekçe göstererek itiraz etme; hükmü adaleti ve delilleri bakımından değerlendir.
  3. Ortak kaynakları paylaşırken herkesin hakkı konusunda açık anlaşmalar yap ve belirlenen paylaşıma uy.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.