Sunan Abi Dawud، حدیث 1003
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از أبو داود تا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ
- 1يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
- 2عَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3ابْنُ جُرَيْجٍ
- 4عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّ أَبَا مَعْبَدٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَفْعَ الصَّوْتِ لِلذِّكْرِ حِينَ يَنْصَرِفُ النَّاسُ مِنَ الْمَكْتُوبَةِ كَانَ ذَلِكَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ كُنْتُ أَعْلَمُ إِذَا انْصَرَفُوا بِذَلِكَ وَأَسْمَعُهُ .
یحیی بن موسی بلخی به ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، ابن جریج مرا خبر داد، عمرو بن دینار ما را خبر داد که ابومعبد (مولای ابن عباس) او را خبر داد که ابن عباس او را خبر داد که بلند کردن صدا برای ذکر هنگامی که مردم از نماز فریضه بازمیگشتند، در عهد رسول الله ﷺ معمول بود. و همانا ابن عباس گفت: من از طریق همین صدا میفهمیدم که آنان نماز را تمام کردهاند و آن را میشنیدم.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پس از نماز واجب، در زمان پیامبر ﷺ ذکر بهصورت جمعی و با صدای شنیدنی گفته میشد.
یاد کردن از خداوند با واژههای ستایش، مانند تسبیح و تحمید.
یکی از پنج نماز روزانه که هر مسلمان، با رعایت شرایط مربوط، باید آن را بهجا آورد.
ذکر را بهگونهای گفتن که شنیده شود؛ متن، حجم صدای معین یا عبارت خاصی را تعیین نمیکند.
عالمان، از جمله امام شافعی، این روایت را همراه با گزارشهای دیگر درباره ذکر پس از نماز بررسی کردهاند. آنان این روایت را دلیلی بر جواز ذکرِ شنیدنی پس از نماز واجب میدانند و بر این باورند که چنین کاری در زمان پیامبر ﷺ انجام میشد. بااینحال، روایت دستور نمیدهد که ذکر همیشه با صدای بلند گفته شود؛ متون دیگر و شرایط باید در چگونگی ذکر رعایت شوند، بهگونهای که مزاحم دیگران نباشد.
- پس از نماز واجب زمانی را به ذکر اختصاص دهید و ستایشها و دعاهای شناختهشده را بیاموزید.
- هرگاه مناسب بود، ذکر را گاهی با صدای شنیدنی بگویید؛ اما مراعات کسانی را بکنید که نماز میخوانند، تلاوت میکنند یا به آرامش نیاز دارند.
- از شیوه نقلشده پیروی کنید، بیآنکه یک میزان خاص از بلندی صدا را برای همه واجب بدانید.
این روایت صحیح از ابنعباس نیز یاد کردن از خداوند پس از پایان نماز را توصیف میکند و شیوه عملیِ یادشده در اینجا را روشنتر میسازد.
40 Hadith van an-Nawawi · #23 (Sahih)این روایت صحیح بر یاد کردن از خداوند تأکید میکند و زمینهای گستردهتر برای درک ذکر بهعنوان بخشی از عبادت فراهم میآورد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.