نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1199

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا خُشَيْشٌ، - يَعْنِي ابْنَ أَصْرَمَ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ، عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ، قَالَ قُلْتُ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَرَأَيْتَ إِقْصَارَ النَّاسِ الصَّلاَةَ وَإِنَّمَا قَالَ تَعَالَى ‏{‏ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا ‏}‏ فَقَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ الْيَوْمُ ‏.‏ فَقَالَ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن حنبل و مسدد به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: یحیی از ابن جریج برای ما حدیث کرد. و خشیش — یعنی ابن اصرم — به ما حدیث کرد، عبدالرزاق از ابن جریج برای ما حدیث کرد. او گفت: عبدالرحمن بن عبدالله بن ابی عمار از عبدالله بن بابیه، از یعلی بن امیه برایم حدیث کرد که گفت: به عمر بن خطاب گفتم:

«آیا نمی‌بینی که مردم نماز را قصر می‌کنند، در حالی که خداوند متعال فرموده است: ﴿اگر بیم آن دارید که کافران شما را به فتنه اندازند﴾، با اینکه آن روزگار سپری شده است؟» عمر پاسخ داد: «من نیز همان‌گونه که تو شگفت‌زده شدی، شگفت‌زده گردیدم.» سپس این موضوع را با رسول الله ﷺ در میان گذاشتم، ایشان فرمودند: «این صدقه‌ای است که خداوند بر شما بخشیده است، پس صدقه‌اش را بپذیرید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خدا کوتاه‌خواندن نماز را به‌عنوان نعمتی به مسافران عطا کرده است که می‌توانند آن را بپذیرند.

پیشینه و سبب بیان

یعلى بن امیه از عمر بن خطاب پرسید چرا مسافران نماز را کوتاه می‌خوانند، در حالی که قرآن کوتاه‌خواندن را به ترس از حملهٔ دشمن پیوند می‌دهد. عمر این پرسش را با پیامبر ﷺ در میان گذاشت و ایشان کوتاه‌خواندن را صدقه‌ای از سوی خدا دانست.

توضیح واژه‌های دشوار
کوتاه‌خواندن نماز

در برخی نمازها هنگام سفر، شمار رکعت‌های واجب کاهش می‌یابد.

صدقه

نعمتی که خدا از سر رحمت به مؤمنان عطا می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که اجازهٔ کوتاه‌خواندن نماز در سفر، به موقعیت‌هایی که خطر حملهٔ دشمن وجود دارد محدود نیست. سخن پیامبر ﷺ تأکید می‌کند که این آسان‌گیری نعمتی الهی است که می‌توان آن را پذیرفت. چهار مذهب فقهی اهل سنت کوتاه‌خواندن نمازهای چهاررکعتی را در سفرِ معتبر می‌پذیرند؛ با این حال، از جمله دربارهٔ شرایط دقیق آن و اینکه کوتاه‌خواندن مستحب است یا واجب، اختلاف نظر دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفرِ معتبر از آسان‌گیری مقرر بهره ببرید و شرایط مذهب فقهی خود را رعایت کنید.
  2. آسان‌گیری مجاز را کاستی ندانید؛ آن نعمتی از سوی خداست که باید با سپاس پذیرفت.
  3. اگر دربارهٔ احکام سفر ابهامی دارید، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.