نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1239

روایت‌شده توسط Sahl ibn Abi Hathmah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا سَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ الأَنْصَارِيَّ

Sahih (معتبر)
  1. 1الْقَعْنَبِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2مَالِكٍ
  3. 3يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
  4. 4الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ
  5. 5صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ الأَنْصَارِيِّ
  6. 6سَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ الأَنْصَارِيَّ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ الأَنْصَارِيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّ صَلاَةَ الْخَوْفِ أَنْ يَقُومَ الإِمَامُ وَطَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَطَائِفَةٌ مُوَاجِهَةَ الْعَدُوِّ فَيَرْكَعُ الإِمَامُ رَكْعَةً وَيَسْجُدُ بِالَّذِينَ مَعَهُ ثُمَّ يَقُومُ فَإِذَا اسْتَوَى قَائِمًا ثَبَتَ قَائِمًا وَأَتَمُّوا لأَنْفُسِهِمُ الرَّكْعَةَ الْبَاقِيَةَ ثُمَّ سَلَّمُوا وَانْصَرَفُوا وَالإِمَامُ قَائِمٌ فَكَانُوا وِجَاهَ الْعَدُوِّ ثُمَّ يُقْبِلُ الآخَرُونَ الَّذِينَ لَمْ يُصَلُّوا فَيُكَبِّرُونَ وَرَاءَ الإِمَامِ فَيَرْكَعُ بِهِمْ وَيَسْجُدُ بِهِمْ ثُمَّ يُسَلِّمُ فَيَقُومُونَ فَيَرْكَعُونَ لأَنْفُسِهِمُ الرَّكْعَةَ الْبَاقِيَةَ ثُمَّ يُسَلِّمُونَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَأَمَّا رِوَايَةُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِ نَحْوُ رِوَايَةِ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ إِلاَّ أَنَّهُ خَالَفَهُ فِي السَّلاَمِ وَرِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ نَحْوُ رِوَايَةِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ وَيَثْبُتُ قَائِمًا ‏.‏

ترجمه

به ما قَعْنَبی حدیث کرد، از مالک، از یحیی بن سعید، از قاسم بن محمد، از صالح بن خوّات انصاری، که سهل بن ابی حَثْمه انصاری به او خبر داد که نماز خوف بدین صورت است که امام بایستد و گروهی از یارانش با او بایستند و گروهی دیگر رو به روی دشمن قرار گیرند. سپس امام با کسانی که همراهش هستند یک رکعت رکوع و سجده می‌کند، آنگاه برمی‌خیزد و چون راست ایستاد، همچنان ایستاده می‌ماند و همراهانش رکعت باقی‌مانده را برای خود به پایان می‌رسانند، سپس سلام داده و در حالی که امام هنوز ایستاده است، کنار می‌روند و رو به روی دشمن قرار می‌گیرند. پس از آن، گروه دیگر که هنوز نماز نخوانده‌اند پیش می‌آیند و پشت سر امام تکبیر می‌گویند؛ امام با آنان رکوع و سجده می‌کند و سپس سلام می‌دهد. آنگاه آنان برخاسته و رکعت باقی‌مانده را برای خود کامل می‌کنند و سلام می‌دهند. ابوداود گفت: روایت یحیی بن سعید از قاسم همانند روایت یزید بن رومان است، جز آنکه در مسئله سلام با او اختلاف دارد. و روایت عبیدالله نیز مانند روایت یحیی بن سعید است که گفته: و او (امام) ایستاده می‌ماند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام خطر، دو گروه به‌نوبت پشت سر امام نماز می‌خوانند.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز خوف

شیوه‌ای از نماز که مؤمنان هنگام خطر قریب‌الوقوع می‌خوانند و هم‌زمان نگهبانی را تقسیم می‌کنند.

رکعت

یک واحد نماز که از جمله شامل ایستادن، رکوع و سجده است.

تکبیر

گفتنِ «الله اکبر»؛ یعنی خدا بزرگ‌تر است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که هنگام خطر می‌توان نماز را گروهی برگزار کرد: یک گروه با امام نماز می‌خواند، درحالی‌که گروه دیگر از اطراف نگهبانی می‌کند؛ سپس جای دو گروه عوض می‌شود. روایت بیان می‌کند که گروه نخست، رکعت باقی‌ماندهٔ نماز خود را به‌تنهایی کامل می‌کند، درحالی‌که امام ایستاده می‌ماند؛ سپس گروه دوم با او نماز می‌خواند. فقیهان در کنار این شیوه، شکل‌های نقل‌شدهٔ دیگری از نماز خوف را نیز بررسی کرده‌اند. چگونگی دقیق اجرا به شرایط و احکامی بستگی دارد که مذاهب فقهی از روایت‌های مربوط استنباط می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. نگذار خطر یا آشفتگی تو را از نماز غافل کند؛ تعدیل مقرر و متناسب با شرایط را به‌کار بگیر.
  2. هنگام تهدید، وظایف را با دقت تقسیم کن تا هم عبادت و هم حفاظت از جامعه مورد توجه قرار گیرد.
  3. در شیوه‌های ویژهٔ نماز، از راهنمایی دینیِ متخصص پیروی کن و شرایط مشخص را در نظر بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.