نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1240

روایت‌شده توسط Abu Hurayrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurayrah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، وَابْنُ، لَهِيعَةَ قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، يُحَدِّثُ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا هُرَيْرَةَ هَلْ صَلَّيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْخَوْفِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ مَرْوَانُ مَتَى فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَامَ غَزْوَةِ نَجْدٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى صَلاَةِ الْعَصْرِ فَقَامَتْ مَعَهُ طَائِفَةٌ وَطَائِفَةٌ أُخْرَى مُقَابِلَ الْعَدُوِّ ظُهُورُهُمْ إِلَى الْقِبْلَةِ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرُوا جَمِيعًا الَّذِينَ مَعَهُ وَالَّذِينَ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ ثُمَّ رَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَةً وَاحِدَةً وَرَكَعَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي مَعَهُ ثُمَّ سَجَدَ فَسَجَدَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي تَلِيهِ وَالآخَرُونَ قِيَامٌ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَامَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي مَعَهُ فَذَهَبُوا إِلَى الْعَدُوِّ فَقَابَلُوهُمْ وَأَقْبَلَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي كَانَتْ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ فَرَكَعُوا وَسَجَدُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ كَمَا هُوَ ثُمَّ قَامُوا فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَةً أُخْرَى وَرَكَعُوا مَعَهُ وَسَجَدَ وَسَجَدُوا مَعَهُ ثُمَّ أَقْبَلَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي كَانَتْ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ فَرَكَعُوا وَسَجَدُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ وَمَنْ مَعَهُ ثُمَّ كَانَ السَّلاَمُ فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَلَّمُوا جَمِيعًا فَكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَانِ وَلِكُلِّ رَجُلٍ مِنَ الطَّائِفَتَيْنِ رَكْعَةٌ رَكْعَةٌ ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی به ما حدیث کرد، ابوعبدالرحمن مقرئ به ما حدیث کرد، حیوه و ابن لهیعه به ما حدیث کردند؛ هر دو گفتند: ابوالاسود به ما خبر داد که او از عروه بن زبیر شنید که از مروان بن حکم روایت می‌کرد که وی از ابوهریره پرسید: آیا همراه رسول الله ﷺ نماز خوف خوانده‌ای؟ ابوهریره گفت: آری. مروان پرسید: چه زمانی؟ ابوهریره گفت: در سال غزوه نجد. رسول الله ﷺ برای نماز عصر برخاستند، پس گروهی با ایشان ایستادند و گروهی دیگر رو در روی دشمن ایستادند در حالی که پشتشان به قبله بود. سپس رسول الله ﷺ تکبیر گفتند و همه کسانی که با ایشان بودند و نیز کسانی که رو در روی دشمن بودند تکبیر گفتند. آنگاه رسول الله ﷺ یک رکعت خواندند و گروهی که با ایشان بودند نیز یک رکعت خواندند. سپس ایشان سجده کردند و گروه همراهشان نیز سجده کردند، در حالی که گروه دیگر رو در روی دشمن ایستاده بودند. سپس رسول الله ﷺ برخاستند و گروه همراهشان نیز برخاستند و رفتند تا رو در روی دشمن قرار گیرند. گروهی که پیشتر رو در روی دشمن بود پیش آمدند و رکوع و سجده کردند در حالی که رسول الله ﷺ همچنان در جای خود ایستاده بودند. سپس آنان برخاستند و رسول الله ﷺ رکعت دوم را خواندند و آنان نیز با ایشان رکوع و سجده کردند. پس از آن گروهی که رو در روی دشمن بودند پیش آمدند و رکوع و سجده کردند در حالی که رسول الله ﷺ و همراهانشان نشسته بودند. سرانجام نوبت سلام رسید، پس رسول الله ﷺ سلام دادند و همگی با هم سلام دادند. بدین ترتیب برای رسول الله ﷺ دو رکعت بود و برای هر مرد از دو گروه، یک رکعت با ایشان و یک رکعت به تنهایی.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام تهدید، می‌توان نماز را میان گروه‌هایی تقسیم کرد که به نوبت جای یکدیگر را می‌گیرند.

پیشینه و سبب بیان

ابوهریره این رویداد را در جریان لشکرکشی به نجد روایت می‌کند؛ زمانی که پیامبر ﷺ نماز عصر را به‌جا آورد و بخشی از گروه مراقب دشمن بود.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز خوف

نمازی که در شرایط تهدید، با آرایشی متفاوت برای حفاظت از نمازگزاران به‌جا آورده می‌شود.

رکعت

یک واحد نماز که از جمله شامل ایستادن، رکوع و سجده است.

قبله

جهت کعبه در مکه که مسلمانان هنگام نماز رو به آن می‌ایستند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که در هنگام خطر لازم نیست نماز جماعت ترک شود: گروه‌ها می‌توانند به نوبت جای یکدیگر را بگیرند تا برخی نماز بخوانند و دیگران امنیت را تأمین کنند. روایت‌های مربوط به نماز خوف، شیوه‌های گوناگون انجام آن را شرح می‌دهند. مذاهب فقهی بررسی می‌کنند که کدام شیوه با شرایط موجود سازگار است؛ بنابراین تقسیم دقیق رکعت‌ها و حرکات در همه شکل‌ها یکسان نیست. هم حفاظت از گروه و هم برپاداشتن نماز باید رعایت شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام خطر، نماز واجب را ترک نکنید؛ شیوه انجام آن را با شرایط ایمنی هماهنگ کنید.
  2. در موقعیت پرخطر، وظایف را با دقت تقسیم کنید تا یک گروه نماز بخواند و گروه دیگر از محیط مراقبت کند.
  3. در یک وضعیت اضطراری مشخص، برای آگاهی از شیوه مناسب نماز خوف از عالمی واجد صلاحیت راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.