نماز: نمازهای مستحبی · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1346

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: نمازهای مستحبی
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ الدِّرْهَمِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا زُرَارَةُ بْنُ أَوْفَى، ‏:‏ أَنَّ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - سُئِلَتْ عَنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَوْفِ اللَّيْلِ، فَقَالَتْ ‏:‏ كَانَ يُصَلِّي صَلاَةَ الْعِشَاءِ فِي جَمَاعَةٍ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى أَهْلِهِ فَيَرْكَعُ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ يَأْوِي إِلَى فِرَاشِهِ وَيَنَامُ وَطَهُورُهُ مُغَطًّى عِنْدَ رَأْسِهِ، وَسِوَاكُهُ مَوْضُوعٌ حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ سَاعَتَهُ الَّتِي يَبْعَثُهُ مِنَ اللَّيْلِ، فَيَتَسَوَّكُ وَيُسْبِغُ الْوُضُوءَ، ثُمَّ يَقُومُ إِلَى مُصَلاَّهُ فَيُصَلِّي ثَمَانِ رَكَعَاتٍ يَقْرَأُ فِيهِنَّ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ مِنَ الْقُرْآنِ وَمَا شَاءَ اللَّهُ، وَلاَ يَقْعُدُ فِي شَىْءٍ مِنْهَا حَتَّى يَقْعُدَ فِي الثَّامِنَةِ، وَلاَ يُسَلِّمُ، وَيَقْرَأُ فِي التَّاسِعَةِ، ثُمَّ يَقْعُدُ فَيَدْعُو بِمَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ، وَيَسْأَلُهُ وَيَرْغَبُ إِلَيْهِ وَيُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً شَدِيدَةً، يَكَادُ يُوقِظُ أَهْلَ الْبَيْتِ مِنْ شِدَّةِ تَسْلِيمِهِ، ثُمَّ يَقْرَأُ وَهُوَ قَاعِدٌ بِأُمِّ الْكِتَابِ، وَيَرْكَعُ وَهُوَ قَاعِدٌ، ثُمَّ يَقْرَأُ الثَّانِيَةَ فَيَرْكَعُ وَيَسْجُدُ وَهُوَ قَاعِدٌ، ثُمَّ يَدْعُو مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَ، ثُمَّ يُسَلِّمُ وَيَنْصَرِفُ، فَلَمْ تَزَلْ تِلْكَ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَّنَ فَنَقَصَ مِنَ التِّسْعِ ثِنْتَيْنِ، فَجَعَلَهَا إِلَى السِّتِّ وَالسَّبْعِ وَرَكْعَتَيْهِ وَهُوَ قَاعِدٌ حَتَّى قُبِضَ عَلَى ذَلِكَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

علی بن حسین درهمی به ما حدیث کرد، ابن ابی عدی به ما حدیث کرد، از بهز بن حکیم، زُرارة بن اوفی به ما حدیث کرد که عایشه رضی الله عنها درباره نماز رسول الله ﷺ در نیمه‌شب مورد پرسش قرار گرفت. او گفت:

«آن حضرت ﷺ نماز عشا را با جماعت می‌خواندند، سپس به نزد خانواده‌شان بازمی‌گشتند و چهار رکعت نماز می‌گزاردند. آنگاه به بستر خود رفته و می‌خوابیدند، در حالی که آب وضوی ایشان پوشیده در کنار سرشان و مسواکشان نیز آماده گذاشته می‌شد تا اینکه خداوند در ساعت معینی از شب ایشان را بیدار می‌فرمود. سپس مسواک می‌زدند و وضو را کامل می‌کردند، آنگاه به جایگاه نمازشان رفته و هشت رکعت نماز می‌خواندند که در آن‌ها ام‌الکتاب (سوره فاتحه)، سوره‌ای از قرآن و هر چه خدا می‌خواست تلاوت می‌کردند. در هیچ‌یک از این رکعات نمی‌نشستند مگر در رکعت هشتم؛ و سلام نمی‌دادند، بلکه در رکعت نهم نیز قرآن می‌خواندند. سپس می‌نشستند و تا هر مدت که خدا می‌خواست دعا می‌کردند، از او درخواست کرده و به درگاهش تضرع می‌نمودند، و آنگاه یک بار چنان بلند سلام می‌دادند که شدت صدای سلامشان نزدیک بود اهل خانه را بیدار کند. پس از آن نشسته ام‌الکتاب را تلاوت کرده و نشسته به رکوع می‌رفتند؛ سپس در رکعت دوم تلاوت نموده و نشسته رکوع و سجده می‌کردند. بعد از آنکه هر قدر خدا می‌خواست دعا کردند، سلام داده و از نماز فارغ می‌شدند. این شیوه نماز رسول الله ﷺ همواره ادامه داشت تا اینکه بدنشان سنگین شد و سنشان بالا رفت؛ لذا دو رکعت از نه رکعت را کاستند و شش یا هفت رکعت ایستاده و دو رکعت نشسته می‌خواندند تا اینکه در همین حال رحلت فرمودند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نماز شب، عبادت و متناسب‌کردن عبادت با توان خود را با هم داشتند.

توضیح واژه‌های دشوار
تهجّد

نماز مستحبی شب که پس از خواب خوانده می‌شود.

رکعت

واحدهای نماز که از جمله شامل ایستادن، رکوع و سجده‌اند.

مسواک

شاخه یا چوبی که برای تمیزکردن دندان‌ها به کار می‌رود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که نماز شب می‌تواند شمار متفاوتی رکعت داشته باشد و پیامبر ﷺ گاهی پس از هشت رکعت، نماز وتر را با رکعت نهم به‌جا می‌آوردند. این شیوهٔ بیان‌شده تنها شکل معتبر نماز شب نیست. همچنین روشن می‌شود که عبادت مستحبی را می‌توان با سن و توان جسمی متناسب کرد: عایشه نقل می‌کند که ایشان بعدها رکعت‌های کمتری را ایستاده می‌خواندند و رکعت‌هایی را نشسته به‌جا می‌آوردند. مذاهب فقهی پذیرفته‌اند که نمازهای مستحبی را می‌توان نشسته خواند؛ هرچند به گفتهٔ عالمان، اگر فرد توان ایستادن داشته باشد، پاداش آن با نماز ایستاده تفاوت دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای نماز مستحبی در شب وقت بگذارید، حتی اگر با شمار اندکی رکعت آغاز می‌کنید.
  2. جای نماز و وسایل موردنیاز را از پیش آماده کنید تا بتوانید با آرامش عبادت را آغاز کنید.
  3. عبادت مستحبی خود را با سلامتی و توانتان متناسب کنید و بر آنچه از عهده‌اش برمی‌آیید پایدار بمانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.