الزكاة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1579

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: الزكاة
سنن أبي داود

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ مَيْسَرَةَ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ، قَالَ سِرْتُ أَوْ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ، سَارَ مَعَ مُصَدِّقِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنْ لاَ تَأْخُذْ مِنْ رَاضِعِ لَبَنٍ وَلاَ تَجْمَعْ بَيْنَ مُفْتَرِقٍ وَلاَ تُفَرِّقْ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ إِنَّمَا يَأْتِي الْمِيَاهَ حِينَ تَرِدُ الْغَنَمُ فَيَقُولُ أَدُّوا صَدَقَاتِ أَمْوَالِكُمْ ‏.‏ قَالَ فَعَمَدَ رَجُلٌ مِنْهُمْ إِلَى نَاقَةٍ كَوْمَاءَ - قَالَ - قُلْتُ يَا أَبَا صَالِحٍ مَا الْكَوْمَاءُ قَالَ عَظِيمَةُ السَّنَامِ - قَالَ - فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَهَا قَالَ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْخُذَ خَيْرَ إِبِلِي ‏.‏ قَالَ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَهَا قَالَ فَخَطَمَ لَهُ أُخْرَى دُونَهَا فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَهَا ثُمَّ خَطَمَ لَهُ أُخْرَى دُونَهَا فَقَبِلَهَا وَقَالَ إِنِّي آخِذُهَا وَأَخَافُ أَنْ يَجِدَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ لِي عَمَدْتَ إِلَى رَجُلٍ فَتَخَيَّرْتَ عَلَيْهِ إِبِلَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ هُشَيْمٌ عَنْ هِلاَلِ بْنِ خَبَّابٍ نَحْوَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ لاَ يُفَرِّقْ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، گفت: ابوعَوانه از هلال بن خَبّاب، از مَیسَره ابوصالح، از سُوَید بن غَفَله برای ما حدیث کرد. او گفت: من خودم رفتم یا کسی که همراه مأمور جمع‌آوری زکات پیامبر ﷺ رفته بود به من خبر داد که در سندِ رسول الله ﷺ نوشته شده بود:

«از حیوان شیرده نگیر، حیوانات جدا از هم را جمع نکن و حیوانات جمع‌شده را جدا مساز.» مأمور زکات تنها زمانی به آبشخور می‌آمد که گوسفندان برای نوشیدن آب می‌آمدند و می‌گفت: «صدقه (زکات) اموالتان را بپردازید.» راوی گفت: مردی از میان آنان شتری با کوهان بلند آورد. راوی گفت: پرسیدم: «ای ابوصالح! کَوماء چیست؟» گفت: «شتری با کوهان بزرگ.» راوی ادامه داد: اما مأمور زکات از پذیرفتن آن سر باز زد. مرد گفت: «من دوست دارم بهترین شترم را برداری.» ولی او نپذیرفت. سپس مرد شتر دیگری آورد که کیفیت پایین‌تری داشت، باز هم نپذیرفت. آنگاه شتر دیگری آورد که از قبلی هم پست‌تر بود؛ این بار آن را پذیرفت و گفت: «من این را می‌گیرم، اما می‌ترسم رسول الله ﷺ بر من خشمگین شود و بفرماید: تو عمداً بهترین شتر مردی را انتخاب کردی.» ابوداوود گفت: هُشَیم نیز همین حدیث را از هلال بن خَبّاب به همین مضمون روایت کرده است، جز اینکه گفته است: «جدا نکند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

گردآوری زکات باید عادلانه انجام شود و به حیوانات یا گله‌ها زیان نرساند.

توضیح واژه‌های دشوار
گردآورندهٔ زکات

کسی که از طرف حکومت اسلامی زکات واجب را جمع‌آوری می‌کند.

کَوْماء

شتر ماده‌ای با کوهان بزرگ و بلند.

گله‌های جدا و یکپارچه

این حکم مانع آن می‌شود که دام‌ها برای محاسبهٔ زکات به‌طور مصنوعی تقسیم یا با هم ادغام شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که گردآورندهٔ زکات باید مقدار مقرر را بگیرد و نباید خود بهترین حیوان را انتخاب کند. همچنین مالک نباید گله‌ها را دست‌کاری کند تا زکات واجب را کاهش دهد. اجرای دقیق این حکم به مقررات زکات دام و شرایط گله بستگی دارد؛ چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این جزئیات را در آثار فقهی خود بررسی کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی که زکات جمع می‌کند، فقط آنچه را طبق قواعد واجب است می‌گیرد و از روی طمع بهترین دارایی کسی را انتخاب نمی‌کند.
  2. گله‌ها را دقیق و منصفانه ثبت کنید و برای فرار از زکات، ترکیب یا دسته‌بندی آن‌ها را تغییر ندهید.
  3. پرداخت‌کنندهٔ زکات می‌تواند حیوانی خوب عرضه کند، اما گردآورنده باید معیار مقرر را رعایت کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.