Sunan Abi Dawud، حدیث 1583
روایتشده توسط Ubayy ibn Ka'b. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ubayy ibn Ka'b
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُصَدِّقًا فَمَرَرْتُ بِرَجُلٍ فَلَمَّا جَمَعَ لِي مَالَهُ لَمْ أَجِدْ عَلَيْهِ فِيهِ إِلاَّ ابْنَةَ مَخَاضٍ فَقُلْتُ لَهُ أَدِّ ابْنَةَ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا صَدَقَتُكَ . فَقَالَ ذَاكَ مَا لاَ لَبَنَ فِيهِ وَلاَ ظَهْرَ وَلَكِنْ هَذِهِ نَاقَةٌ فَتِيَّةٌ عَظِيمَةٌ سَمِينَةٌ فَخُذْهَا . فَقُلْتُ لَهُ مَا أَنَا بِآخِذٍ مَا لَمْ أُومَرْ بِهِ وَهَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكَ قَرِيبٌ فَإِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ تَأْتِيَهُ فَتَعْرِضَ عَلَيْهِ مَا عَرَضْتَ عَلَىَّ فَافْعَلْ فَإِنْ قَبِلَهُ مِنْكَ قَبِلْتُهُ وَإِنْ رَدَّهُ عَلَيْكَ رَدَدْتُهُ . قَالَ فَإِنِّي فَاعِلٌ فَخَرَجَ مَعِي وَخَرَجَ بِالنَّاقَةِ الَّتِي عَرَضَ عَلَىَّ حَتَّى قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَتَانِي رَسُولُكَ لِيَأْخُذَ مِنِّي صَدَقَةَ مَالِي وَايْمُ اللَّهِ مَا قَامَ فِي مَالِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ رَسُولُهُ قَطُّ قَبْلَهُ فَجَمَعْتُ لَهُ مَالِي فَزَعَمَ أَنَّ مَا عَلَىَّ فِيهِ ابْنَةُ مَخَاضٍ وَذَلِكَ مَا لاَ لَبَنَ فِيهِ وَلاَ ظَهْرَ وَقَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِ نَاقَةً فَتِيَّةً عَظِيمَةً لِيَأْخُذَهَا فَأَبَى عَلَىَّ وَهَا هِيَ ذِهِ قَدْ جِئْتُكَ بِهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ . خُذْهَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ذَاكَ الَّذِي عَلَيْكَ فَإِنْ تَطَوَّعْتَ بِخَيْرٍ آجَرَكَ اللَّهُ فِيهِ وَقَبِلْنَاهُ مِنْكَ " . قَالَ فَهَا هِيَ ذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ جِئْتُكَ بِهَا فَخُذْهَا . قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَبْضِهَا وَدَعَا لَهُ فِي مَالِهِ بِالْبَرَكَةِ .
محمد بن منصور برای ما حدیث کرد، یعقوب بن ابراهیم برای ما حدیث کرد، پدرم از ابن اسحاق نقل کرد که گفت: عبدالله بن ابوبکر برایم حدیث کرد، از یحیی بن عبدالله بن عبدالرحمن بن سعد بن زُراره، از عماره بن عمرو بن حَزْم، از أُبَیّ بن کعب که گفت: پیامبر ﷺ مرا به عنوان جمعآورنده زکات فرستادند. نزد مردی رفتم و چون شترانش را برایم گرد آورد، دیدم که تنها یک
«بنت مَخاض» (شتر مادهای که وارد سال دوم شده) بر او واجب است. به او گفتم: «بنت مخاض را بپرداز، زیرا این صدقه (زکات) توست.» گفت: «آن شتر نه شیر دارد و نه قابل سواری است؛ اما این شتر ماده جوان، بزرگ و فربهای هست، آن را بگیر.» گفتم: «چیزی را که به من دستور داده نشده، نخواهم گرفت. و رسول خدا ﷺ نزدیک توست. اگر میخواهی نزد ایشان برو و آنچه را به من پیشنهاد دادی، به ایشان عرضه کن. اگر از تو بپذیرند، من نیز میپذیرم و اگر رد کنند، من نیز رد میکنم.» گفت: «همین کار را خواهم کرد.» سپس همراه من بیرون آمد و همان شتری را که پیشنهاد کرده بود با خود آورد تا اینکه به محضر رسول خدا ﷺ رسیدیم. عرض کرد: «ای پیامبر خدا! فرستاده شما برای گرفتن زکات مالم نزد من آمد. به خدا سوگند! پیش از این هرگز رسول خدا ﷺ و نه فرستادهشان در میان مال من نایستاده بودند. وقتی مالم را جمع کردم، فرستادهتان ادعا کرد که بنت مخاض بر من واجب است، در حالی که آن نه شیر دارد و نه توان سواری. من شتر ماده جوان و بزرگی را به ایشان پیشنهاد دادم تا بگیرند، اما امتناع کردند. اکنون آن را نزد شما آوردهام، ای رسول خدا ﷺ! آن را بپذیرید.» رسول خدا ﷺ به او فرمودند: «آنچه بر تو واجب است همان است. اما اگر داوطلبانه چیز بهتری ببخشی، خداوند پاداش آن را به تو خواهد داد و ما آن را از تو پذیرفتیم.» آن مرد گفت: «پس این هم هست، ای رسول خدا ﷺ! آن را نزد شما آوردم، پس آن را بگیرید.» سپس رسول خدا ﷺ دستور به تحویل گرفتن آن شتر دادند و برای مال او دعای برکت کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
زکات واجب بر اساس نرخ مقرر تعیین میشود، و پرداخت داوطلبانهٔ مبلغی بیشتر پاداش دارد.
شتر مادهای که وارد دومین سال زندگی خود شده است؛ در این مورد، نرخ مقرر زکات همین بود.
مأمور منصوبی که زکات را تعیین و جمعآوری میکند.
پرداختی افزون بر مبلغ یا داراییای که پرداخت زکات آن واجب است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که مأمور زکات حق ندارد خودسرانه چیزی متفاوت یا بهتر از نرخ مقرر مطالبه کند. مالک میتواند داوطلبانه بیشتر یا بهتر ببخشد؛ پیامبر ﷺ شتر اضافی را پذیرفت و برای برکت در دارایی او دعا کرد. این روایت هم بر اهمیت عدالت در گرفتن زکات تأکید دارد و هم بر فضیلت بخشندگی داوطلبانه.
- زکات را مطابق نرخ مقرر بپردازید و اجازه ندهید مأمور، پرداختی اضافی را واجب جلوه دهد.
- اگر داوطلبانه بیش از مقدار واجب میبخشید، این کار را خالصانه و بدون فشار دیگران انجام دهید.
- کسی که زکات را جمعآوری میکند باید با دقت و احترام رفتار کند و برای برکتِ بخشنده دعا کند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.