الزكاة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1616

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: الزكاة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2دَاوُدُ
  3. 3عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  4. 4أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ - عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَكَاةَ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ أَوْ مَمْلُوكٍ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ حَتَّى قَدِمَ مُعَاوِيَةُ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا فَكَلَّمَ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَانَ فِيمَا كَلَّمَ بِهِ النَّاسَ أَنْ قَالَ إِنِّي أَرَى أَنَّ مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَمَّا أَنَا فَلاَ أَزَالُ أُخْرِجُهُ أَبَدًا مَا عِشْتُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَعَبْدَةُ وَغَيْرُهُمَا عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ عَنْ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَذَكَرَ رَجُلٌ وَاحِدٌ فِيهِ عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ أَوْ صَاعَ حِنْطَةٍ ‏.‏ وَلَيْسَ بِمَحْفُوظٍ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه به ما حدیث کرد، داوود — یعنی ابن قیس — از عیاض بن عبدالله، از ابوسعید خدری روایت کرد که گفت: هنگامی که رسول خدا ﷺ در میان ما بودند، ما برای هر کوچک و بزرگ، آزاد یا برده، زکات فطر را به مقدار یک صاع طعام، یا یک صاع پنیر خشک، یا یک صاع جو، یا یک صاع خرما، یا یک صاع کشمش ادا می‌کردیم. ما همچنان آن را ادا می‌کردیم تا اینکه معاویه برای حج یا عمره آمد و بر منبر با مردم سخن گفت. از جمله سخنان او این بود:

«من گمان می‌کنم که دو مُدّ از گندم شام معادل یک صاع خرما است.» پس مردم این نظر را پذیرفتند. ابوسعید گفت: «اما من تا زمانی که زنده باشم، همواره همان (یک صاع کامل) را ادا خواهم کرد.» ابوداود گفت: این حدیث را ابن عُلیّه، عَبده و دیگران از ابن اسحاق، از عبدالله بن عبدالله بن عثمان بن حکیم بن حزام، از عیاض، از ابوسعید با همین مضمون روایت کرده‌اند. و در روایت ابن عُلیّه شخصی عبارت «یا یک صاع گندم» را ذکر کرده است، اما این نسخه محفوظ نیست.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوسعید با وجود نقلِ اندازه‌ای متفاوت، همچنان یک صاع زکات فطر می‌داد.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات فطر

صدقهٔ واجبی که در پایان ماه رمضان پرداخت می‌شود.

صاع

پیمانه‌ای برای اندازه‌گیری حجم خوراکی که در روزگار پیامبر به کار می‌رفت.

مُدّ

پیمانه‌ای کوچک‌تر؛ چهار مُدّ برابر با یک صاع است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از روایت‌های دارای اسناد قوی استنباط کرده‌اند که مقدار زکات فطر یک صاع خوراکی است. پایبندی ابوسعید به این مقدار، ترجیح او را نشان می‌دهد؛ اما این روایتِ ارزیابی‌شده به‌عنوان ضعیف، به‌تنهایی دلیل مستقلی برای یک حکم فقهی نیست. مذاهب فقهی در حکم غلاتی مانند گندم و چگونگی اجرای مقدار مقرر اختلاف دارند؛ بااین‌حال، روایت‌های صحیح مبنای این بحث‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از پرداخت زکات فطر، مقدار و شرایط آن را از منابع معتبر و صحیح بیاموزید.
  2. زکات فطر را به‌موقع بپردازید و مطمئن شوید پیش از نماز عید به دست مردم می‌رسد.
  3. اختلاف‌نظرهای فقهی را جدی بگیرید و در صورت تردید عملی، از عالم آگاه و متخصص بپرسید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.