الزكاة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1663

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الزكاة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْهَبِ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ فَجَعَلَ يَصْرِفُهَا يَمِينًا وَشِمَالاً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ ظَهْرٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لاَ ظَهْرَ لَهُ وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ زَادٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لاَ زَادَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ لاَ حَقَّ لأَحَدٍ مِنَّا فِي الْفَضْلِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله خزاعی و موسی بن اسماعیل به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: ابوالاشهب برای ما حدیث کرد، از ابونضره، از ابوسعید خدری (رض) که فرمود: هنگامی که در سفری همراه رسول الله ﷺ بودیم، مردی بر شتر ماده‌اش سوار آمد و آن را به راست و چپ می‌گرداند. پس رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس مرکب اضافی دارد، آن را به کسی بدهد که مرکبی ندارد؛ و هر کس توشه اضافی دارد، آن را به کسی بدهد که توشه‌ای ندارد.» تا جایی که گمان بردیم هیچ‌یک از ما حقی در این اموال اضافی نداریم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مسافران باید وسایل حمل‌ونقل و آذوقهٔ اضافی خود را با کسانی که کمبود دارند تقسیم کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
وسیلهٔ سواریِ اضافی

وسیلهٔ سواری‌ای که فرد می‌تواند از آن صرف‌نظر کند، چون خودش یکی دیگر دارد.

آذوقه

خوراک و دیگر لوازم مورد نیاز در سفر.

مازاد

آنچه پس از برآورده‌شدن نیازهای ضروری خود فرد باقی می‌ماند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که کمک به نیازمندان از وظایف مهم همبستگی است، به‌ویژه هنگامی که گروهی با هم سفر می‌کنند و کسی بدون وسیلهٔ حمل‌ونقل یا غذا می‌ماند. این تشویق ناظر به تقسیم آن چیزی است که فرد می‌تواند از آن بگذرد؛ سخن روایت بر فضیلت بخشندگی تأکید دارد و به معنای گرفتن اموال بدون هیچ ضابطه‌ای نیست. فقیهان میان احکام جداگانهٔ زکات واجب و صدقهٔ مستحب تفاوت می‌گذارند؛ این روایت به‌طور کلی بر حق نیازمندان به مراقبت و حمایت تأکید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفرهای گروهی بپرسید آیا کسی وسیلهٔ حمل‌ونقل، غذا یا لوازم ضروری دیگری کم دارد.
  2. آنچه را می‌توانید ببخشید، مانند یک وعدهٔ غذا، رساندن کسی با خودرو یا کمک عملی، بدون آنکه شأن دریافت‌کننده خدشه‌دار شود.
  3. برای فعالیت‌های گروهی از پیش برنامه‌ریزی کنید که اگر کسی وسیلهٔ ضروری‌ای نداشت، شرکت‌کنندگان چگونه به او کمک کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.