کتاب اشیاء گمشده · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1704

روایت‌شده توسط Zaid ibn Khalid al-Juhani. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب اشیاء گمشده
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zaid ibn Khalid al-Juhani

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرَ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ - أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ - وَقَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَأْتِيَهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید به ما حدیث کرد، اسماعیل بن جعفر به ما حدیث کرد، از ربیعه بن ابی عبدالرحمن، او از یزید (مولای مُنبَعِث)، او از زید بن خالد جُهَنی روایت کرد که مردی از رسول خدا ﷺ درباره لُقَطه (شیء گمشده) پرسید. ایشان فرمودند:

«یک سال آن را اعلام کن، سپس بند و ظرفش را بشناس و آنگاه از آن استفاده نما. اگر صاحبش آمد، آن را به او بده.» مرد پرسید: «ای رسول خدا! حکم گوسفند گمشده چیست؟» فرمودند: «آن را بردار، زیرا یا مال توست، یا مال برادرت، یا طعمه گرگ.» پرسید: «ای رسول خدا! حکم شتر گمشده چیست؟» پس رسول خدا ﷺ چنان خشمگین شدند که گونه‌هایشان سرخ شد — یا صورتشان سرخ گشت — و فرمودند: «تو را با آن چه کار؟ پاهایش و مشک آبش (شکم) همراه اوست تا زمانی که صاحبش او را بیابد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مال پیدا‌شده باید معرفی شود و حق مالکیت آن رعایت گردد.

توضیح واژه‌های دشوار
لُقَطه

مالی که شخص پس از گم‌شدن آن از سوی صاحبش پیدا می‌کند.

وِکاء و عِفاص

بست و پوششِ مال پیدا‌شده؛ ویژگی‌هایی که صاحبش می‌تواند با آن‌ها مال را بشناسد.

چهارپای گم‌شده

حیوانی که از صاحبش دور شده است. حدیث میان گوسفند و شتر تفاوت می‌گذارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که مال ارزشمندِ پیدا‌شده باید با ذکر ویژگی‌های قابل‌شناسایی، به‌مدت یک سال اعلام شود تا صاحبش بتواند آن را مطالبه کند. کسی که پس از آن از مال استفاده می‌کند، همچنان موظف است اگر صاحبش پیدا شد آن را به او بازگرداند. مذاهب فقهی کلاسیک دربارهٔ شیوه و محل اعلام و نیز ارزش مال، احکام تکمیلی را بررسی کرده‌اند. گوسفند را می‌توان برای جلوگیری از گم‌شدن یا دزدیده‌شدن نگه داشت، درحالی‌که معمولاً شتر را رها می‌کنند، زیرا می‌تواند از خود مراقبت کند؛ در هر دو حالت، حق مالکیت صاحب حیوان محفوظ است.

درس‌هایی برای امروز
  1. ویژگی‌ها و جزئیات مال پیدا‌شده را یادداشت کنید و آن را در مکان‌های مناسب اعلام کنید تا صاحبش بتواند آن را بشناسد.
  2. با مال پیدا‌شده همچون امانت رفتار کنید و هنگامی که مالک قانونی آن مراجعه کرد، آن را بازگردانید.
  3. در مورد حیوان گم‌شده، برای پیشگیری از آسیب یا تلف‌شدن، اقدام لازم را بسنجید و درعین‌حال حق مالکیت صاحبش را از یاد نبرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.