کتاب اشیاء گمشده · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1716

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب اشیاء گمشده
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ

Hasan (خوب)
  1. 1جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ التِّنِّيسِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ
  3. 3مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ الزَّمْعِيُّ
  4. 4أَبِي حَازِمٍ
  5. 5سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ التِّنِّيسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ الزَّمْعِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ دَخَلَ عَلَى فَاطِمَةَ وَحَسَنٌ وَحُسَيْنٌ يَبْكِيَانِ فَقَالَ مَا يُبْكِيهِمَا قَالَتِ الْجُوعُ فَخَرَجَ عَلِيٌّ فَوَجَدَ دِينَارًا بِالسُّوقِ فَجَاءَ إِلَى فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا فَقَالَتِ اذْهَبْ إِلَى فُلاَنٍ الْيَهُودِيِّ فَخُذْ دَقِيقًا فَجَاءَ الْيَهُودِيَّ فَاشْتَرَى بِهِ دَقِيقًا فَقَالَ الْيَهُودِيُّ أَنْتَ خَتَنُ هَذَا الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَخُذْ دِينَارَكَ وَلَكَ الدَّقِيقُ ‏.‏ فَخَرَجَ عَلِيٌّ حَتَّى جَاءَ فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا فَقَالَتِ اذْهَبْ إِلَى فُلاَنٍ الْجَزَّارِ فَخُذْ لَنَا بِدِرْهَمٍ لَحْمًا فَذَهَبَ فَرَهَنَ الدِّينَارَ بِدِرْهَمِ لَحْمٍ فَجَاءَ بِهِ فَعَجَنَتْ وَنَصَبَتْ وَخَبَزَتْ وَأَرْسَلَتْ إِلَى أَبِيهَا فَجَاءَهُمْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَذْكُرُ لَكَ فَإِنْ رَأَيْتَهُ لَنَا حَلاَلاً أَكَلْنَاهُ وَأَكَلْتَ مَعَنَا مِنْ شَأْنِهِ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَكَلُوا فَبَيْنَمَا هُمْ مَكَانَهُمْ إِذَا غُلاَمٌ يَنْشُدُ اللَّهَ وَالإِسْلاَمَ الدِّينَارَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدُعِيَ لَهُ فَسَأَلَهُ ‏.‏ فَقَالَ سَقَطَ مِنِّي فِي السُّوقِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عَلِيُّ اذْهَبْ إِلَى الْجَزَّارِ فَقُلْ لَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ لَكَ أَرْسِلْ إِلَىَّ بِالدِّينَارِ وَدِرْهَمُكَ عَلَىَّ ‏"‏ ‏.‏ فَأَرْسَلَ بِهِ فَدَفَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِ ‏.‏

ترجمه

جعفر بن مسافر تنیسی به ما حدیث کرد، ابن ابی فدیک به ما حدیث کرد، موسی بن یعقوب زمعی از ابوحازم، و او از سهل بن سعد روایت کرد که به او خبر داده شد: علی بن ابی‌طالب بر فاطمه وارد شد در حالی که حسن و حسین گریه می‌کردند. پرسید:

«چرا گریه می‌کنند؟» فاطمه گفت: «از گرسنگی.» علی بیرون رفت و در بازار دیناری یافت. نزد فاطمه آمد و ماجرا را گفت. فاطمه فرمود: «نزد فلان یهودی برو و با آن آرد بخر.» علی نزد آن یهودی رفت و با دینار آرد خرید. یهودی پرسید: «آیا تو داماد کسی هستی که گمان می‌کند رسول خداست؟» علی گفت: «بله.» یهودی گفت: «دینارت را پس بگیر و آرد هم مال خودت باشد.» علی بازگشت و به فاطمه خبر داد. فاطمه گفت: «نزد فلان قصاب برو و برایمان یک درهم گوشت بیاور.» علی رفت و دینار را گرو گذاشت و یک درهم گوشت گرفت و آورد. فاطمه خمیر ورزید، دیگ را بر اجاق نهاد، نان پخت و پدرش (پیامبر ﷺ) را فراخواند. پیامبر ﷺ نزد آنان آمد. فاطمه عرض کرد: «ای رسول خدا! ماجرا را برایت شرح می‌دهم؛ اگر آن را برای ما حلال می‌دانی، ما می‌خوریم و تو نیز با ما بخور؛ قضیه چنین و چنان بود.» پیامبر ﷺ فرمود: «به نام خدا بخورید.» آنان خوردند. در حالی که هنوز سر جای خود بودند، ناگاه پسری با قسم دادن به خدا و اسلام، جویای دینار شد. رسول خدا ﷺ دستور دادند او را فراخواندند و از او پرسیدند. پسر گفت: «در بازار از من افتاد.» پیامبر ﷺ فرمود: «ای علی! نزد قصاب برو و بگو: رسول خدا ﷺ به تو می‌فرماید: دینار را برایم بفرست و یک درهم تو بر عهده من است.» قصاب دینار را فرستاد و رسول خدا ﷺ آن را به پسر تحویل دادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دیناری که پیدا شد، همچنان متعلق به پسری بود که آن را گم کرده بود.

توضیح واژه‌های دشوار
دینار

سکه‌ای طلا که در آن زمان به‌عنوان پول به کار می‌رفت.

به گرو گذاشتن

سپردن چیزی به‌عنوان وثیقه برای دریافت موقت پول یا کالا.

مالِ پیدا‌شده

چیزی که کسی گم می‌کند و دیگری می‌یابد؛ حق مالک همچنان نسبت به آن محفوظ است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مالِ پیدا‌شده خودبه‌خود به مالکیت یابنده درنمی‌آید: یابنده باید از آن به‌خوبی نگهداری کند و هرگاه مالک شناخته شد، آن را به او بازگرداند. افزون بر این، پیامبر ﷺ هنگامی که دینار به مالک آن تحویل داده شد، اطمینان حاصل کردند که قصاب درهم خود را پس بگیرد. بنابراین، روایت هم بر حق مالک تأکید می‌کند و هم بر پایبندی به بدهی‌ها و توافق‌ها.

درس‌هایی برای امروز
  1. از مال ارزشمندِ پیدا‌شده با دقت نگهداری کنید و برای یافتن مالک آن تلاش معقولی به خرج دهید.
  2. مال دیگری را به دارایی خود تبدیل نکنید، حتی اگر خودتان در تنگنا باشید.
  3. به توافق‌ها و بدهی‌ها پایبند باشید و اگر معامله‌ای برهم خورد، حق هر کس را به او بازگردانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.