مناسك الحج · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1770

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: مناسك الحج
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي خُصَيْفُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَزَرِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ عَجِبْتُ لاِخْتِلاَفِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي إِهْلاَلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَوْجَبَ ‏.‏ فَقَالَ إِنِّي لأَعْلَمُ النَّاسِ بِذَلِكَ إِنَّهَا إِنَّمَا كَانَتْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ فَمِنْ هُنَاكَ اخْتَلَفُوا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجًّا فَلَمَّا صَلَّى فِي مَسْجِدِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْهِ أَوْجَبَ فِي مَجْلِسِهِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ حِينَ فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ فَسَمِعَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَحَفِظْتُهُ عَنْهُ ثُمَّ رَكِبَ فَلَمَّا اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ وَذَلِكَ أَنَّ النَّاسَ إِنَّمَا كَانُوا يَأْتُونَ أَرْسَالاً فَسَمِعُوهُ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ يُهِلُّ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ حِينَ عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أَوْجَبَ فِي مُصَلاَّهُ وَأَهَلَّ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَأَهَلَّ حِينَ عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ ‏.‏ قَالَ سَعِيدٌ فَمَنْ أَخَذَ بِقَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَهَلَّ فِي مُصَلاَّهُ إِذَا فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن منصور برای ما حدیث کرد، یعقوب — یعنی پسر ابراهیم — برای ما حدیث کرد، پدرم از ابن اسحاق برای ما حدیث کرد، او گفت: خصیف بن عبدالرحمن جزری برایم حدیث کرد، از سعید بن جبیر، او گفت: به عبدالله بن عباس گفتم: ای ابوالعباس! از اختلاف یاران رسول الله ﷺ درباره احرام بستن ایشان شگفت‌زده شدم. او پاسخ داد: من از همه مردم به این موضوع آگاه‌ترم. همانا رسول الله ﷺ تنها یک بار حج به جا آوردند و اختلاف از همین‌جا ناشی شد. رسول الله ﷺ برای حج خارج شدند. هنگامی که دو رکعت نماز را در مسجد ذوالحلیفه خواندند، در همان جایگاه نمازشان مُحرم شدند و پس از پایان دو رکعت، تلبیه حج را بلند خواندند. گروهی این را شنیدند و من آن را از ایشان حفظ کردم. سپس سوار شدند و چون شترشان ایشان را بلند کرد، دوباره تلبیه خواندند و گروهی نیز این را دریافتند. زیرا مردم دسته‌دسته می‌آمدند و شنیدند که ایشان بر پشت شتر تلبیه می‌خوانند، پس گفتند:

«رسول الله ﷺ تنها زمانی تلبیه خواندند که شترشان بلند شد.» سپس رسول الله ﷺ رفتند و چون بر بلندی بیدا صعود کردند، تلبیه خواندند و گروهی این را نیز شنیدند و گفتند: «ایشان تنها هنگام صعود بر بلندی بیدا تلبیه خواندند.» سوگند به خدا! ایشان در محل نمازشان مُحرم شدند و تلبیه خواندند، و هنگامی که شترشان بلند شد تلبیه خواندند، و هنگام صعود بر بلندی بیدا نیز تلبیه خواندند.» سعید گفت: «هر کس به گفته عبدالله بن عباس عمل کند، پس از پایان دو رکعت نماز، در محل نمازش تلبیه می‌گوید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن عباس توضیح می‌دهد چرا شاهدان درباره زمان گفتن تلبیه اختلاف داشتند.

پیشینه و سبب بیان

سعید بن جبیر از ابن عباس درباره اختلاف صحابه در زمان گفتن تلبیه از سوی پیامبر ﷺ پرسید. ابن عباس توضیح داد که گروه‌های مختلف، ایشان را در زمان‌های متفاوتی شنیده بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالتی آیینی که زائر با نیت حج یا عمره وارد آن می‌شود و احکام ویژه‌ای دارد.

تلبیه

دعایی که زائر در پاسخ به دعوت خدا می‌خواند و با عبارت «لبیک اللهم لبیک» آغاز می‌شود.

ذوالحُلیفه

مکانی در نزدیکی مدینه که برای مسافرانِ عازم مکه از آن مسیر، میقات احرام است.

برداشت‌های عالمان

این روایت شرح می‌دهد که شاهدان مختلف تلبیه را در زمان‌های متفاوتی شنیدند: پس از نماز، هنگام سوار شدن بر مرکب و هنگام رسیدن به بیداء. ابن عباس این گزارش‌ها را به‌عنوان گفتن‌های مکرر کنار هم می‌گذارد، نه رفتارهایی متناقض. فقیهان زمان نیت و گفتن تلبیه را با استناد به دلایل نیرومندتر بررسی می‌کنند؛ این روایت ضعیف به‌تنهایی حکمی الزام‌آور تعیین نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در احکام حج، دلایل معتبرتر و نیرومندتر را مبنا قرار دهید و برای توضیح از عالمی آگاه بپرسید.
  2. به یاد داشته باشید که شاهدان ممکن است یک رویداد را از زمان‌های متفاوتی مشاهده کنند.
  3. تلبیه را بیاموزید و در سفر حج مطابق راهنمایی راهنمای سفر یا عالم مورد اعتماد خود بخوانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.