مناسك الحج · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1785

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مناسك الحج
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَقْبَلْنَا مُهِلِّينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ مُفْرَدًا وَأَقْبَلَتْ عَائِشَةُ مُهِلَّةً بِعُمْرَةٍ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بِسَرِفَ عَرَكَتْ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا طُفْنَا بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُحِلَّ مِنَّا مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ فَقُلْنَا حِلُّ مَاذَا فَقَالَ ‏"‏ الْحِلُّ كُلُّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَوَاقَعْنَا النِّسَاءَ وَتَطَيَّبْنَا بِالطِّيبِ وَلَبِسْنَا ثِيَابَنَا وَلَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ أَرْبَعُ لَيَالٍ ثُمَّ أَهْلَلْنَا يَوْمَ التَّرْوِيَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَائِشَةَ فَوَجَدَهَا تَبْكِي فَقَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ شَأْنِي أَنِّي قَدْ حِضْتُ وَقَدْ حَلَّ النَّاسُ وَلَمْ أَحْلِلْ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَالنَّاسُ يَذْهَبُونَ إِلَى الْحَجِّ الآنَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ أَهِلِّي بِالْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلَتْ ‏.‏ وَوَقَفَتِ الْمَوَاقِفَ حَتَّى إِذَا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ قَدْ حَلَلْتِ مِنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ جَمِيعًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجِدُ فِي نَفْسِي أَنِّي لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ حِينَ حَجَجْتُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاذْهَبْ بِهَا يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَأَعْمِرْهَا مِنَ التَّنْعِيمِ ‏"‏ ‏.‏ وَذَلِكَ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، لیث برای ما از ابوالزبیر، از جابر روایت کرد که گفت: ما همراه رسول خدا ﷺ در حالی که تنها برای حج تلبیه می‌گفتیم حرکت کردیم و عایشه نیز در حالی که برای عمره تلبیه می‌گفت حرکت کرد. هنگامی که به سَرِف رسید، حائض شد. وقتی به مکه رسیدیم، طواف کعبه و سعی بین صفا و مروه را انجام دادیم. سپس رسول خدا ﷺ به ما دستور دادند کسانی که قربانی همراه ندارند از احرام خارج شوند. پرسیدیم:

«خروج از احرام چگونه است؟» فرمودند: «خروج کامل.» پس با همسرانمان آمیزش کردیم، عطر زدیم و لباس‌هایمان را پوشیدیم، در حالی که تنها چهار شب تا عرفه باقی مانده بود. سپس در روز ترویه دوباره برای حج مُحرم شدیم. آنگاه رسول خدا ﷺ بر عایشه وارد شدند و او را در حال گریه یافتند. فرمودند: «چه شده است؟» گفت: «مشکل من این است که حائض شده‌ام و مردم از احرام خارج شده‌اند ولی من خارج نشده‌ام و طواف خانه را نیز انجام نداده‌ام، در حالی که مردم اکنون به سوی حج می‌روند.» فرمودند: «این امری است که الله بر دختران آدم مقرر کرده است. پس غسل کن و سپس برای حج مُحرم شو.» او چنین کرد و تمام مواقف حج را انجام داد تا زمانی که پاک شد و طواف خانه و سعی بین صفا و مروه را بجا آورد. سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «اکنون هم حج و هم عمره‌ات را کامل کردی.» گفت: «ای رسول خدا! در دلم احساس می‌کنم که هنگام انجام حج، طواف خانه را انجام نداده‌ام.» فرمودند: «ای عبدالرحمن! با او برو و از تنعیم برایش عمره‌ای انجام ده.» این ماجرا در شب حصبه رخ داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه هنگامی که قاعدگی بر مناسک حج او اثر گذاشت، راهنمایی شد.

پیشینه و سبب بیان

در حجةالوداع، عایشه پیش از انجام طواف عمره دچار قاعدگی شد. پیامبر ﷺ به او دستور داد غسل کند، برای حج احرام ببندد و مناسک را همراه با حاجیان به پایان برساند؛ سپس او را راهنمایی کرد تا از تنعیم عمره‌ای به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت ویژه‌ای که حاجی در آن برخی اعمال و ممنوعیت‌ها را رعایت می‌کند.

طواف

هفت بار چرخیدن به دور کعبه به‌عنوان بخشی از مناسک حج.

تنعیم

مکانی بیرون از محدوده حرم مکه که عایشه عمره خود را از آنجا آغاز کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که قاعدگی مانع انجام دیگر مناسک حج برای زن نیست، اما او باید طواف را تا زمان پاک‌شدن به تأخیر بیندازد. دستور غسل و بستن احرام حج نشان می‌دهد که او چگونه می‌توانست مناسک حج خود را ادامه دهد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت قاعدگی را مانع طواف می‌دانند؛ جزئیات مربوط به جمع میان حج و عمره و عمره بعدی از تنعیم، در مذاهب فقهی بیشتر بررسی شده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مناسکی را که انجام آن در دوران قاعدگی ممکن نیست به تأخیر بیندازید و درباره ترتیب درست اعمال از فردی آگاه راهنمایی بخواهید.
  2. به کسی که شرایط جسمی مانع انجام مناسک او شده است، راهنمایی روشن و اطمینان‌بخش بدهید.
  3. ناامیدی از به‌هم‌خوردن برنامه نباید مانع انجام دقیق دیگر تکالیف دینی شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.