مناسك الحج · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1885

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مناسك الحج
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الْغَنَوِيُّ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ رَمَلَ بِالْبَيْتِ وَأَنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ ‏.‏ قَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا ‏.‏ قُلْتُ وَمَا صَدَقُوا وَمَا كَذَبُوا قَالَ صَدَقُوا قَدْ رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَبُوا لَيْسَ بِسُنَّةٍ إِنَّ قُرَيْشًا قَالَتْ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ دَعُوا مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ حَتَّى يَمُوتُوا مَوْتَ النَّغَفِ ‏.‏ فَلَمَّا صَالَحُوهُ عَلَى أَنْ يَجِيئُوا مِنَ الْعَاِمِ الْمُقْبِلِ فَيُقِيمُوا بِمَكَّةَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُشْرِكُونَ مِنْ قِبَلِ قُعَيْقِعَانَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏ "‏ ارْمُلُوا بِالْبَيْتِ ثَلاَثًا ‏"‏ ‏.‏ وَلَيْسَ بِسُنَّةٍ ‏.‏ قُلْتُ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ فَقَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا ‏.‏ قُلْتُ مَا صَدَقُوا وَمَا كَذَبُوا قَالَ صَدَقُوا قَدْ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى بَعِيرِهِ وَكَذَبُوا لَيْسَ بِسُنَّةٍ كَانَ النَّاسُ لاَ يُدْفَعُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يُصْرَفُونَ عَنْهُ فَطَافَ عَلَى بَعِيرٍ لِيَسْمَعُوا كَلاَمَهُ وَلِيَرَوْا مَكَانَهُ وَلاَ تَنَالَهُ أَيْدِيهِمْ ‏.‏

ترجمه

ابوسلمه موسی بن اسماعیل به ما حدیث کرد، گفت حماد به ما حدیث کرد، گفت ابوعاصم غنوی به ما حدیث کرد، از ابوالطفیل که گفت: به ابن عباس گفتم:

«قوم تو گمان می‌کنند که رسول الله ﷺ هنگام طواف خانه رَمَل کرده است و این کار سنت است.» او گفت: «بخشی راست گفته‌اند و بخشی دروغ.» گفتم: «چه چیزی راست است و چه چیزی دروغ؟» گفت: «راست گفته‌اند که رسول الله ﷺ هنگام طواف خانه رَمَل کرد، اما دروغ گفته‌اند زیرا این کار سنت نیست. قریش در زمان حدیبیه گفته بودند: "محمد و یارانش را رها کنید تا مانند شتری که از بیماری بینی می‌میرد، بمیرند." سپس وقتی با او صلح کردند بر اینکه سال آینده بیایند و سه روز در مکه بمانند، رسول الله ﷺ آمد و مشرکان از جانب قُعیقِعان آمدند. آنگاه رسول الله ﷺ به یارانش فرمود: «سه بار هنگام طواف خانه رَمَل کنید.» ولی این کار سنت نیست. گفتم: «قوم تو گمان می‌کنند که رسول الله ﷺ بین صفا و مروه بر شتر سوار شد و سعی کرد و این کار سنت است.» او گفت: «بخشی راست گفته‌اند و بخشی دروغ.» گفتم: «چه چیزی راست است و چه چیزی دروغ؟» گفت: «راست گفته‌اند که رسول الله ﷺ بین صفا و مروه بر شتر سوار شد و سعی کرد، اما دروغ گفته‌اند زیرا این کار سنت نیست. مردم از اطراف رسول الله ﷺ کنار نمی‌رفتند و از او جدا نمی‌شدند، پس ایشان بر شتر سوار شد تا مردم سخنانش را بشنوند، جایگاهش را ببینند و دست‌هایشان به او نرسد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

گام‌های تند در طواف با زمینه‌ای تاریخی و مشخص پیوند داشت.

پیشینه و سبب بیان

پس از پیمان حدیبیه، پیامبر ﷺ و یارانش سال بعد برای اقامت سه‌روزه به مکه آمدند. قریش پیش‌تر گفته بودند که آنان بر اثر بیماری خواهند مرد. گام‌های تند در سه دور نخست طواف، توانایی آنان را نشان داد. پیامبر ﷺ سعی را سواره انجام داد تا مردم بتوانند سخنانش را بشنوند و او را ببینند، بی‌آنکه برای نزدیک شدن به او ازدحام کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
رَمَل

گام برداشتن سریع و استوار در سه دور نخست طواف.

طواف

هفت بار گرد کعبه چرخیدن به‌عنوان بخشی از مناسک حج.

سعی

رفتن و آمدن میان دو تپهٔ صفا و مروه.

برداشت‌های عالمان

ابن عباس میان رفتار ثابت‌شدهٔ پیامبر ﷺ و علت آن تمایز می‌گذارد: رمل در سه دور نخست، در چارچوب حج پس از حدیبیه انجام شد. شرح این روایت، آن عمل را به شرایط آن زمان پیوند می‌دهد، نه به توصیه‌ای نامحدود برای تند رفتن در هر طواف. سواره انجام دادن سعی به‌دلیل ازدحام بود تا مردم بتوانند پیامبر ﷺ را ببینند و سخنانش را بشنوند و به او دست نزنند. ازاین‌رو، عالمان میان اعمال عبادیِ تشریع‌شده و انتخاب‌های عملی که از نیازی مشخص ناشی می‌شوند، فرق می‌گذارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در حج بیاموزید کدام اعمال، مناسک ثابت‌اند و کدام‌یک به موقعیتی ویژه مربوط می‌شوند.
  2. هنگام ازدحام، از راهنمایی مسئولان صلاحیت‌دار پیروی کنید و برای نزدیک شدن به یک مکان یا عمل عبادی، دیگران را کنار نزنید.
  3. پیش از آنکه یک رفتار پیامبر ﷺ را قاعده‌ای کلی بدانید، زمینهٔ تاریخی آن را بررسی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.