نکاح · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2068

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نکاح
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2ابْنُ وَهْبٍ
  3. 3يُونُسُ
  4. 4ابْنِ شِهَابٍ
  5. 5عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حِجْرِ وَلِيِّهَا فَتُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللاَّتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْهِمْ فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الآيَةِ الآخِرَةِ ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ هِيَ رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حِجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ ‏.‏ قَالَ يُونُسُ وَقَالَ رَبِيعَةُ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى ‏}‏ قَالَ يَقُولُ اتْرُكُوهُنَّ إِنْ خِفْتُمْ فَقَدْ أَحْلَلْتُ لَكُمْ أَرْبَعًا ‏.‏

ترجمه

احمد بن عمرو بن سرح مصری به ما حدیث کرد، ابن وهب به ما حدیث کرد، یونس مرا خبر داد، از ابن شهاب، او گفت: عروة بن زبیر مرا خبر داد که او از عایشه همسر پیامبر ﷺ درباره سخن خدای متعال پرسید: {و اگر بیم آن دارید که در حق یتیمان عدالت ورزید، پس با زنانی که شما را پسند آیند ازدواج کنید.} عایشه گفت:

«ای برادرزاده‌ام، منظور یتیم دختری است که تحت سرپرستی ولیّ خود قرار دارد و در اموال او شریک است؛ ولیّ او مجذوب مال و زیبایی‌اش می‌شود و می‌خواهد بدون رعایت عدالت در مهریه با او ازدواج کند و تنها مهریه‌ای مانند آنچه دیگران می‌دهند به او بپردازد. سپس آنان از ازدواج با این یتیمان نهی شدند مگر اینکه در حقشان عدالت ورزند و بالاترین مهریه رایج را به آنان بپردازند، و دستور داده شدند که با زنان دیگری غیر از آنان که برایشان پسند است ازدواج کنند.» عروة گفت: عایشه فرمود: «سپس مردم پس از نزول این آیه درباره زنان از رسول خدا ﷺ فتوا خواستند، آنگاه خدای عزوجل این آیه را نازل کرد: {و از تو درباره زنان فتوا می‌خواهند. بگو: الله درباره آنان به شما فتوا می‌دهد و آنچه در کتاب بر شما خوانده می‌شود نیز (فتوا می‌دهد) درباره یتیمان دختری که حقوق مقررشان را نمی‌دهید، در حالی که مایل به ازدواج با آنان هستید.}» عایشه گفت: «آنچه الله ذکر کرده که در کتاب بر آنان خوانده می‌شود، همان آیه نخست است که خدای سبحان و تعالی فرموده: {و اگر بیم آن دارید که در حق یتیمان عدالت ورزید، پس با زنانی که شما را پسند آیند ازدواج کنید.}» عایشه گفت: «و سخن خدای عزوجل در آیه آخر: {در حالی که مایل به ازدواج با آنان هستید} اشاره به بی‌میلی یکی از شما نسبت به یتیم دختری است که تحت سرپرستی اوست هنگامی که مال و زیبایی کمی دارد. بنابراین آنان از ازدواج با یتیمان دختر به خاطر طمع در مال و زیبایی‌شان نهی شدند، زیرا در واقع نسبت به چنین زنانی بی‌میل هستند، مگر اینکه عدالت ورزند.» یونس گفت: ربیعه درباره سخن خدای عزوجل: {و اگر بیم آن دارید که در حق یتیمان عدالت ورزید} گفت: «یعنی اگر بیم دارید (که عدالت نکنید)، آنان را رها کنید، زیرا من چهار زن را برای شما حلال گردانیده‌ام.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سرپرستان باید با دختران یتیم منصفانه رفتار کنند، از جمله در تعیین مهریهٔ آنان.

توضیح واژه‌های دشوار
دختر یتیم تحت سرپرستی

دختری که پدر ندارد و تحت مراقبت و سرپرستی قانونی یک سرپرست است.

مهریه

مالی که داماد ملزم است به همسرش بپردازد.

انصاف داشتن

رعایت کامل حقوق او و ندادن چیزی کمتر از آنچه طبق معیارهای پذیرفته‌شده حق اوست.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک، از جمله عایشه در این روایت، توضیح می‌دهند که آیات به سرپرستان دربارهٔ منفعت‌طلبی هشدار می‌دهند: آنان نباید با دختری یتیم ازدواج کنند و چون مال یا زیبایی او برایشان جذاب است، از مهریه‌اش بکاهند. حقوق او باید به‌طور کامل تضمین شود؛ و اگر سرپرست بیم دارد که نمی‌تواند چنین کند، نباید با او ازدواج کند. چهار مکتب فقهی اهل‌سنت می‌پذیرند که مهریه در ازدواج واجب است و سرپرست حق ندارد از دارایی یتیم برای منفعت شخصی خود استفاده کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی که دارایی یتیمی را اداره می‌کند باید آن را با دقت از دارایی خود جدا نگه دارد و دربارهٔ آن پاسخ‌گو باشد.
  2. سرپرستی که می‌خواهد با فرد تحت سرپرستی خود ازدواج کند، باید منصفانه از حقوق و مهریهٔ او حمایت کند؛ اگر تعارض منافع وجود دارد، باید خواستار ارزیابی مستقل شود.
  3. ازدواج را بر پایهٔ دارایی یا ظاهر کسی نسنجید؛ با دیگری با احترام و عدالت کامل رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.