نکاح · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2069

روایت‌شده توسط Al-Miswar ibn Makhramah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نکاح
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا ابْنَ شِهَابٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ
  3. 3أَبِي
  4. 4الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ
  5. 5مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ الدُّؤَلِيُّ
  6. 6ابْنَ شِهَابٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ الدُّؤَلِيُّ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ حَدَّثَهُ أَنَّهُمْ، حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ مِنْ عِنْدِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ مَقْتَلَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ - رضى الله عنهما - لَقِيَهُ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَقَالَ لَهُ هَلْ لَكَ إِلَىَّ مِنْ حَاجَةٍ تَأْمُرُنِي بِهَا قَالَ فَقُلْتُ لَهُ لاَ ‏.‏ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُعْطِيَّ سَيْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَغْلِبَكَ الْقَوْمُ عَلَيْهِ وَايْمُ اللَّهِ لَئِنْ أَعْطَيْتَنِيهِ لاَ يُخْلَصُ إِلَيْهِ أَبَدًا حَتَّى يَبْلُغَ إِلَى نَفْسِي إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - خَطَبَ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ عَلَى فَاطِمَةَ - رضى الله عنها - فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَخْطُبُ النَّاسَ فِي ذَلِكَ عَلَى مِنْبَرِهِ هَذَا وَأَنَا يَوْمَئِذٍ مُحْتَلِمٌ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ فَاطِمَةَ مِنِّي وَأَنَا أَتَخَوَّفُ أَنْ تُفْتَنَ فِي دِينِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ ذَكَرَ صِهْرًا لَهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَأَثْنَى عَلَيْهِ فِي مُصَاهَرَتِهِ إِيَّاهُ فَأَحْسَنَ قَالَ ‏"‏ حَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي وَوَعَدَنِي فَوَفَّى لِي وَإِنِّي لَسْتُ أُحَرِّمُ حَلاَلاً وَلاَ أُحِلُّ حَرَامًا وَلَكِنْ وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ مَكَانًا وَاحِدًا أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن محمد بن حنبل به ما حدیث کرد، یعقوب بن ابراهیم بن سعد به ما حدیث کرد، پدرم از ولید بن کثیر برایم حدیث کرد، او گفت که محمد بن عمرو بن حلحلة دؤلی برایش حدیث کرده که ابن شهاب به او خبر داده که علی بن حسین برایش نقل کرده است که چون ایشان پس از شهادت حسین بن علی — رضی الله عنهما — از نزد یزید بن معاویه به مدینه بازگشتند، مسور بن مخرمه با او دیدار کرد و گفت:

«آیا حاجتی داری که مرا به آن امر کنی؟» گفت: «به او گفتم: خیر.» سپس گفت: «آیا شمشیر رسول الله ﷺ را به من نمی‌دهی؟ زیرا می‌ترسم مردم آن را به زور از تو بگیرند. سوگند به خدا، اگر آن را به من بدهی، تا زمانی که جان در بدن دارم هرگز کسی نمی‌تواند آن را از من بستاند.» همانا علی بن ابی‌طالب — رضی الله عنه — در حالی که هنوز همسر فاطمه — رضی الله عنها — بود، دختر ابوجهل را خواستگاری کرد. آنگاه شنیدم که رسول الله ﷺ در این باره بر همین منبر خود برای مردم خطبه خواندند و من در آن روز بالغ شده بودم. فرمودند: «فاطمه پاره تن من است و بیم آن دارم که در دینش دچار فتنه شود.» سپس از داماد دیگر خود از بنی‌عبدشمس یاد کردند و رابطه خویشاوندی او را بسیار نیکو ستودند و فرمودند: «با من سخن گفت و راست گفت، و با من وعده نهاد و به وفای عهد پرداخت. من حلال را حرام نمی‌کنم و حرام را حلال نمی‌سازم؛ لیکن سوگند به خدا، دختر رسول الله ﷺ و دختر دشمن خدا هرگز در یک جا گرد نخواهند آمد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ فاطمه را از نگرانی‌های جدی در زندگی زناشویی‌اش حمایت کرد.

پیشینه و سبب بیان

مِسْوَر این ماجرا را پس از آن نقل کرد که علی بن حسین و همراهانش پس از شهادت حسین به مدینه بازگشتند. او سخنرانی پیامبر ﷺ را دربارهٔ خواستگاری علی از دختر ابوجهل، در حالی که فاطمه هنوز همسر او بود، به یاد آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
آسیب دیدن در دین

آسیب جدی دیدن به‌گونه‌ای که ایمان و سلامت دینی او را تهدید کند.

داماد

شوهرِ دخترِ کسی.

آنچه را حلال است حرام نمی‌کنم

پیامبر ﷺ روشن ساخت که از جانب خود چیزی را که حلال است حرام نمی‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان اشاره کرده‌اند که این سخن ممنوعیتی کلی برای چندهمسری وضع نمی‌کند؛ پیامبر ﷺ صریحاً فرمود که حلال را حرام نمی‌کند. او روشن ساخت که این موقعیت خاص می‌توانست فاطمه را عمیقاً آزرده کند و به سلامت دینی او آسیب برساند. بنابراین، این حدیث بر توجه به حقوق و احساسات همسر، پیشگیری از آسیب و وفای به وعده‌ها تأکید دارد. فقیهان این ماجرا را در بحث شرایط و پیامدهای ازدواج دوم نیز بررسی می‌کنند؛ اما بدون دلیل بیشتر نمی‌توان آن را مبنای حکمی کلی دربارهٔ همهٔ موارد قرار داد.

درس‌هایی برای امروز
  1. دربارهٔ تصمیم‌های مهم خانوادگی، با کسانی که مستقیماً از آن تأثیر می‌پذیرند، آشکارا و با دقت گفت‌وگو کنید.
  2. به وعده‌ها وفا کنید و از اعتماد در روابط خانوادگی و زناشویی پاسداری کنید.
  3. در اختلاف‌ها به‌دنبال راه‌حلی باشید که حدود شرعی را رعایت کند و از آسیب غیرضروری جلوگیری کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.