نکاح · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2103

روایت‌شده توسط Maymunah bint Kardam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: نکاح
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Maymunah bint Kardam

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ مِقْسَمٍ الثَّقَفِيُّ، - مِنْ أَهْلِ الطَّائِفِ - حَدَّثَتْنِي سَارَّةُ بِنْتُ مِقْسَمٍ، أَنَّهَا سَمِعَتْ مَيْمُونَةَ بِنْتَ كَرْدَمٍ، قَالَتْ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي فِي حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَنَا إِلَيْهِ أَبِي وَهُوَ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ فَوَقَفَ لَهُ وَاسْتَمَعَ مِنْهُ وَمَعَهُ دِرَّةٌ كَدِرَّةِ الْكُتَّابِ فَسَمِعْتُ الأَعْرَابَ وَالنَّاسَ وَهُمْ يَقُولُونَ الطَّبْطَبِيَّةَ الطَّبْطَبِيَّةَ الطَّبْطَبِيَّةَ فَدَنَا إِلَيْهِ أَبِي فَأَخَذَ بِقَدَمِهِ فَأَقَرَّ لَهُ وَوَقَفَ عَلَيْهِ وَاسْتَمَعَ مِنْهُ فَقَالَ إِنِّي حَضَرْتُ جَيْشَ عِثْرَانَ - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى جَيْشَ غِثْرَانَ - فَقَالَ طَارِقُ بْنُ الْمُرَقَّعِ مَنْ يُعْطِينِي رُمْحًا بِثَوَابِهِ قُلْتُ وَمَا ثَوَابُهُ قَالَ أُزَوِّجُهُ أَوَّلَ بِنْتٍ تَكُونُ لِي ‏.‏ فَأَعْطَيْتُهُ رُمْحِي ثُمَّ غِبْتُ عَنْهُ حَتَّى عَلِمْتُ أَنَّهُ قَدْ وُلِدَ لَهُ جَارِيَةٌ وَبَلَغَتْ ثُمَّ جِئْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ أَهْلِي جَهِّزْهُنَّ إِلَىَّ ‏.‏ فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَفْعَلَ حَتَّى أُصْدِقَهُ صَدَاقًا جَدِيدًا غَيْرَ الَّذِي كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ وَحَلَفْتُ لاَ أُصْدِقُ غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَبِقَرْنِ أَىِّ النِّسَاءِ هِيَ الْيَوْمَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَدْ رَأَتِ الْقَتِيرَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَرَى أَنْ تَتْرُكَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَاعَنِي ذَلِكَ وَنَظَرْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ مِنِّي قَالَ ‏"‏ لاَ تَأْثَمُ وَلاَ يَأْثَمُ صَاحِبُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْقَتِيرُ الشَّيْبُ ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی و محمد بن مثَنّی برایمان حدیث کردند، هر دو به یک مضمون گفتند: یزید بن هارون برایمان حدیث کرد، عبدالله بن یزید بن مقسم ثقفی - از اهالی طائف - ما را خبر داد، ساره دختر مقسم برایم حدیث کرد که شنیده است میمونه دختر کَردَم می‌گفت: در حجةالوداع همراه پدرم با رسول خدا ﷺ خارج شدم. رسول خدا ﷺ را دیدم، پدرم به ایشان نزدیک شد در حالی که بر شتر ماده‌اش سوار بود. پدرم در برابر ایشان ایستاد و سخنانش را شنید. در دست ایشان تازیانه‌ای مانند تازیانه معلمان بود. شنیدم که بادیه‌نشینان و مردم می‌گفتند:

«طبطبیه! طبطبیه! طبطبیه!» (از تازیانه بپرهیزید!). سپس پدرم به ایشان نزدیک شد و پایشان را گرفت، ایشان او را تأیید کردند و ایستادند تا سخنش را بشنوند. پدرم گفت: «من در لشکر عِثران حضور داشتم.» ابن مثَنّی گفت: «لشکر غِثران.» طارق بن مُرقَّع گفت: «چه کسی نیزه‌اش را به من می‌دهد که پاداشی دارد؟» گفتم: «پاداش آن چیست؟» گفت: «اولین دختری که برایم متولد شود را به همسری تو درمی‌آورم.» پس نیزه‌ام را به او دادم، سپس از او دور بودم تا اینکه دانستم دختری برایش متولد شده و به سن بلوغ رسیده است. آنگاه نزد او آمدم و گفتم: «همسرم را نزد من بفرست.» اما او قسم خورد که این کار را نکند مگر اینکه مهریه‌ای جدید غیر از آنچه میان ما توافق شده بود تعیین کنم، و من نیز قسم خوردم که جز آنچه قبلاً داده‌ام چیزی ندهم. رسول خدا ﷺ فرمودند: «او اکنون در چه مرحله‌ای از زنانگی است؟» آن مرد گفت: «موهایش سفید شده است (پیر شده است).» ایشان فرمودند: «به نظرم او را رها کنی.» این سخن مرا به ترس و تعجب انداخت و به رسول خدا ﷺ نگریستم. چون ایشان این حالت را در من دیدند، فرمودند: «نه تو گناهکاری و نه همراهت گناهکار خواهد بود.» ابوداود گفت: «قَتیر به معنای پیری و موی سپید است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک توافق قدیمی درباره ازدواج به اختلاف بر سر مهریه انجامید.

توضیح واژه‌های دشوار
ṣadāq

مهریه‌ای که داماد پرداخت آن را به عروس بر عهده دارد.

Al-Qatīr

موهای سپید؛ به گفته ابوداود، در اینجا به سالخوردگی اشاره دارد.

Jāhiliyyah

دوران پیش از اسلام، با رسومی که آموزه‌های اسلامی اصلاح کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان به دلیل ضعف سند این روایت، با احتیاط با آن برخورد می‌کنند و حکم مستقل ازدواجی بر پایه آن بنا نمی‌کنند. فقه عمومی می‌گوید مهریه حق زن است و توافق‌های مربوط به ازدواج او نباید حقوقش را از میان ببرد. پیامدهای دقیق یک توافق مورد اختلاف یا ناقص، بسته به شرایط و مذهب فقهی متفاوت است؛ در این زمینه، ادله قوی‌تر و مشورت حقوقیِ متخصص تعیین‌کننده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌های ازدواج و مهریه را روشن ثبت کنید و مهریه را حق عروس بدانید.
  2. اختلاف‌های زناشویی را با فشار یا خواسته‌های یک‌جانبه حل نکنید؛ گفت‌وگوی منصفانه و مشورت متخصص را در پیش بگیرید.
  3. تعهدات دینی را تنها بر پایه روایتی ضعیف بنا نکنید؛ به ادله معتبر و قوی مراجعه کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.