نکاح · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2116

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نکاح
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خِلاَسٍ، وَأَبِي، حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، أُتِيَ فِي رَجُلٍ بِهَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ شَهْرًا أَوْ قَالَ مَرَّاتٍ قَالَ فَإِنِّي أَقُولُ فِيهَا إِنَّ لَهَا صَدَاقًا كَصَدَاقِ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَإِنَّ لَهَا الْمِيرَاثَ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَإِنْ يَكُ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ وَإِنْ يَكُنْ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنَ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ بَرِيئَانِ ‏.‏ فَقَامَ نَاسٌ مِنْ أَشْجَعَ فِيهِمُ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ فَقَالُوا يَا ابْنَ مَسْعُودٍ نَحْنُ نَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَاهَا فِينَا فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ وَإِنَّ زَوْجَهَا هِلاَلُ بْنُ مُرَّةَ الأَشْجَعِيُّ كَمَا قَضَيْتَ ‏.‏ قَالَ فَفَرِحَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَرَحًا شَدِيدًا حِينَ وَافَقَ قَضَاؤُهُ قَضَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن عمر به ما حدیث کرد، یزید بن زریع به ما حدیث کرد، سعید بن ابی عروبه از قتاده، از خلاس و ابوحسان، از عبدالله بن عتبه بن مسعود روایت کرد که عبدالله بن مسعود درباره مردی با این خبر مواجه شد. او گفت:

«آنها یک ماه یا چندین بار نزد او رفت‌وآمد کردند.» او فرمود: «در این مسئله نظر من این است که برای آن زن مهریه‌ای مانند مهریه زنان هم‌شأن او تعیین شود، بدون کاستی و فزونی؛ و او ارث می‌برد و باید عده نگه دارد. اگر این رأی صحیح باشد، از جانب الله است و اگر اشتباه باشد، از جانب من و شیطان است و الله و رسولش ﷺ از آن بری هستند.» سپس گروهی از قبیله اشجع برخاستند که در میان آنها جراح و ابوسنان بودند. گفتند: «ای پسر مسعود! ما شهادت می‌دهیم که رسول الله ﷺ در مورد برواء بنت واشق -که شوهرش هلال بن مره اشجعی بود- دقیقاً همان‌گونه که تو حکم کرده‌ای، در میان ما داوری نمود.» عبدالله بن مسعود بسیار شادمان شد هنگامی که دید حکمش با حکم رسول الله ﷺ مطابقت دارد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اگر مهریه تعیین نشده باشد، زن مستحق مهریه متناسب، ارث و رعایت عده است.

پیشینه و سبب بیان

متن به ماجرای بَروَع، دختر واشق، اشاره دارد که همسرش هلال بن مُرّه اشجعی بود. اَشجعیان گواهی دادند که پیامبر ﷺ دربارهٔ او حکمی بیان کرده بود که با نظر ابن مسعود مطابقت داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
مهریه (صَداق)

هدیهٔ ازدواجی که زن حق دریافت آن را دارد.

عِدّه

مدت انتظار مقرر که زن پس از طلاق یا درگذشت همسرش رعایت می‌کند.

مهریهٔ متناسب با شأن زن

مهریه‌ای متناسب که با مهریهٔ زنانی دارای پیشینه و جایگاه مشابه سنجیده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اگر در ازدواج مهریه تعیین نشده باشد، زن مستحق مهریه‌ای متناسب است و اگر همسرش درگذرد، عده و سهم ارث نیز به او تعلق می‌گیرد. این حکم معمولاً در مورد ازدواجی مطرح می‌شود که شوهر پیش از تعیین مهریه و پیش از زفاف درگذشته باشد. چهار مذهب فقهی اهل سنت در اصل، حق زن بر مهریهٔ متناسب و سهم ارث را می‌پذیرند؛ جزئیات حقوقی و شرایط آن در هر مذهب جداگانه بررسی می‌شود. ابن مسعود همچنین نشان می‌دهد که عالم باید نظر خود را با دقت بیان کند و آن را تابع وحی بداند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام ازدواج، مهریه را به‌روشنی تعیین کنید و توافق‌ها را ثبت کنید.
  2. در صورت فوت یا مبهم بودن توافق‌های ازدواج، برای تعیین دقیق حقوق افراد از عالم آگاه راهنمایی بخواهید.
  3. دربارهٔ احکام فقهی با فروتنی سخن بگویید و آشکارا بپذیرید که دلیل برگرفته از سنت می‌تواند حکمی را تأیید یا اصلاح کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.