طلاق · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2197

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طلاق
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا ‏.‏ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ رَادُّهَا إِلَيْهِ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ يَنْطَلِقُ أَحَدُكُمْ فَيَرْكَبُ الْحَمُوقَةَ ثُمَّ يَقُولُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَإِنَّ اللَّهَ قَالَ ‏{‏ وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا ‏}‏ وَإِنَّكَ لَمْ تَتَّقِ اللَّهَ فَلَمْ أَجِدْ لَكَ مَخْرَجًا عَصَيْتَ رَبَّكَ وَبَانَتْ مِنْكَ امْرَأَتُكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَالَ ‏{‏ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ ‏}‏ فِي قُبُلِ عِدَّتِهِنَّ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حُمَيْدٌ الأَعْرَجُ وَغَيْرُهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَيُّوبُ وَابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَاهُ الأَعْمَشُ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ كُلُّهُمْ قَالُوا فِي الطَّلاَقِ الثَّلاَثِ إِنَّهُ أَجَازَهَا قَالَ وَبَانَتْ مِنْكَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِذَا قَالَ ‏"‏ أَنْتِ طَالِقٌ ثَلاَثًا ‏"‏ ‏.‏ بِفَمٍ وَاحِدٍ فَهِيَ وَاحِدَةٌ وَرَوَاهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ هَذَا قَوْلُهُ لَمْ يَذْكُرِ ابْنَ عَبَّاسٍ وَجَعَلَهُ قَوْلَ عِكْرِمَةَ ‏.‏

ترجمه

حمید بن مسعده به ما حدیث کرد، اسماعیل به ما حدیث کرد، ایوب به ما خبر داد، از عبدالله بن کثیر، از مجاهد که گفت: نزد ابن عباس بودم که مردی آمد و گفت همسرش را سه طلاقه کرده است. مجاهد گفت: ابن عباس سکوت کرد تا جایی که گمان کردم او را به مرد بازخواهد گرداند. سپس فرمود: یکی از شما می‌رود و کار احمقانه‌ای انجام می‌دهد، آنگاه می‌گوید: ای ابن عباس! ای ابن عباس! در حالی که خداوند فرموده است:

«و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خدا برای او راه خروجی قرار می‌دهد.» تو تقوای الهی پیشه نکردی، پس من راه خروجی برای تو نمی‌یابم. پروردگارت را نافرمانی کردی و همسرت از تو جدا شد. و خداوند فرموده است: «ای پیامبر! چون زنان را طلاق دهید، آنان را در آغاز عدّه‌شان طلاق دهید.» ابوداود گوید: این حدیث را حمید اعرج و دیگران از مجاهد از ابن عباس روایت کرده‌اند. شعبه از عمرو بن مرّه از سعید بن جبیر از ابن عباس روایت کرده است. ایوب و ابن جریج هر دو از عکرمه بن خالد از سعید بن جبیر از ابن عباس روایت کرده‌اند. ابن جریج از عبدالحمید بن رافع از عطاء از ابن عباس روایت کرده است. اعمش از مالک بن حارث از ابن عباس روایت کرده است. و ابن جریج از عمرو بن دینار از ابن عباس روایت کرده است. همه آنان درباره سه طلاق گفته‌اند که واقع شده و گفته‌اند: «همسرت از تو جدا شد»، همانند حدیث اسماعیل از ایوب از عبدالله بن کثیر. ابوداود گوید: حماد بن زید از ایوب از عکرمه از ابن عباس روایت کرده است: اگر کسی بگوید «تو را سه طلاقه کردم» در یک عبارت، آن یک طلاق محسوب می‌شود. اسماعیل بن ابراهیم از ایوب از عکرمه آن را روایت کرده است؛ این قول خود عکرمه است و نام ابن عباس را ذکر نکرده و آن را سخن عکرمه دانسته است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن‌عباس سه‌طلاقه را لازم‌الاجرا می‌داند و نسبت به شتاب‌زدگی هشدار می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
سه‌بار طلاق دادن

مرد سه‌طلاقه را جاری کرد؛ پیامد دقیق فقهی آن میان عالمان محل اختلاف است.

عدّه

دورهٔ مقرر پس از طلاق که در آن برخی احکام ازدواج همچنان برقرار است.

راه رهایی

راه‌حل یا گشایشی که خداوند به پرهیزگاران عطا می‌کند؛ چنان‌که در قرآن، سورهٔ ۶۵، آیهٔ ۲ آمده است.

برداشت‌های عالمان

این روایت دیدگاه ابن‌عباس را بازگو می‌کند که در این مورد، طلاقی که سه‌طلاقه جاری شده لازم‌الاجراست و زن به‌طور قطعی از مرد جدا شده است. ابوداوود همچنین طریق دیگری از روایت را نقل می‌کند که در آن، قولی از عکرمه می‌گوید سه طلاق در یک عبارت، یک طلاق به شمار می‌آید؛ او این روایت را به ابن‌عباس نسبت نمی‌دهد. عالمان دربارهٔ پیامد فقهی سه طلاق در یک نوبت اختلاف داشته‌اند: بیشتر مذاهب فقهی اهل‌سنت در دورهٔ کلاسیک آن را سه طلاق محسوب می‌کنند، در حالی که دیدگاه مشهور دیگری آن را یک طلاق به شمار می‌آورد. متن همچنین تأکید می‌کند که طبق رهنمود قرآنی، طلاق باید در زمان مناسبِ دورهٔ عدّه واقع شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. در مسائل مهم خانوادگی شتاب‌زده سخن نگویید؛ پیش از تصمیم‌گیری از راهنمایی دینیِ قابل‌اعتماد کمک بگیرید.
  2. کسی که طلاق جاری کرده است باید الفاظ دقیق و شرایط وقوع آن را صادقانه با عالمی صلاحیت‌دار در میان بگذارد.
  3. رهنمودهای قرآنی دربارهٔ زمان طلاق را جدی بگیرید و با اعضای خانواده با مراقبت و مسئولیت‌پذیری رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.