طلاق · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2253

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طلاق
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّا لَلَيْلَةُ جُمْعَةٍ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ بِهِ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ فَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ وَاللَّهِ لأَسْأَلَنَّ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ بِهِ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ أَوْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ افْتَحْ ‏"‏ ‏.‏ وَجَعَلَ يَدْعُو فَنَزَلَتْ آيَةُ اللِّعَانِ ‏{‏ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاَّ أَنْفُسُهُمْ ‏}‏ هَذِهِ الآيَةُ فَابْتُلِيَ بِهِ ذَلِكَ الرَّجُلُ مِنْ بَيْنِ النَّاسِ فَجَاءَ هُوَ وَامْرَأَتُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَلاَعَنَا فَشَهِدَ الرَّجُلُ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ ثُمَّ لَعَنَ الْخَامِسَةَ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ قَالَ فَذَهَبَتْ لِتَلْتَعِنَ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَهْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَبَتْ فَفَعَلَتْ فَلَمَّا أَدْبَرَا قَالَ ‏"‏ لَعَلَّهَا أَنْ تَجِيءَ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَتْ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، گفت: جریر از اعمش، او از ابراهیم، او از علقمه و او از عبدالله روایت کرده است که گفت: شب جمعه‌ای در مسجد بودیم که مردی از انصار وارد مسجد شد و گفت:

«اگر مردی، مرد دیگری را با همسرش ببیند و سخن بگوید (او را متهم کند)، شما او را شلاق می‌زنید؛ یا اگر او را بکشد، شما او را می‌کشید؛ و اگر سکوت کند، با خشم سکوت کرده است. به خدا سوگند، حتماً از رسول الله ﷺ درباره این مسئله خواهم پرسید.» فردای آن روز نزد رسول الله ﷺ آمد و پرسید: «اگر مردی، مرد دیگری را با همسرش ببیند و سخن بگوید، شما او را شلاق می‌زنید؛ یا اگر او را بکشد، شما او را می‌کشید؛ یا اگر سکوت کند، با خشم سکوت کرده است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «خدایا، گشایش ده.» و پیوسته دعا کردند تا آیه لعان نازل شد: {و کسانی که همسرانشان را متهم می‌کنند و جز خودشان شاهدانی ندارند}. سپس آن مرد نخستین کسی بود که در میان مردم به این آزمایش دچار شد. او و همسرش نزد رسول الله ﷺ آمدند و ملاعنه کردند. مرد چهار بار به نام الله شهادت داد که قطعاً از راستگویان است. سپس در مرتبه پنجم، لعنت الله را بر خود طلبید اگر از دروغگویان باشد. چون زن خواست لعان کند، پیامبر ﷺ به او فرمودند: «بس کن (این کار را نکن).» اما او امتناع ورزید و لعان را انجام داد. هنگامی که هر دو روی برگرداندند، پیامبر ﷺ فرمودند: «شاید او فرزندی سیاه‌چهره و موفرفری به دنیا آورد.» و سرانجام او فرزندی سیاه‌چهره و موفرفری زایید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

Liʿān quyé فرایندی مقرر برای رسیدگی به اتهام زنا میان همسران، در نبود شاهد، فراهم می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

مردی از انصار از پیامبر ﷺ پرسید اگر مردی همسرش را با مردی دیگر ببیند اما شاهدی نداشته باشد، چه باید بکند. پس از پرسش او، آیات مربوط به liʿān نازل شد و آن زوج این فرایند را اجرا کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
لیعان (Liʿān)

فرایندی رسمی که در آن زن و شوهر سوگندهایی ادا می‌کنند، هنگامی که مرد همسرش را به زنا متهم می‌کند و شاهد دیگری ندارد.

سوگند پنجم

سوگند پایانی که در آن مرد یا زن، در صورت دروغ‌گویی، لعنت خدا را بر خود می‌طلبد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شوهر حق ندارد خودسرانه اتهام زنا را مجازات کند؛ این موضوع تابع قانون و مقررات مقرر است. فرایند قرآنی لیعان، هنگامی که مرد شاهدی ندارد، راهکار ویژه‌ای فراهم می‌کند. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط و پیامدهای دقیق آن بحث کرده‌اند؛ لیعان مجوز خشونت یا اتهام‌زنی علنی نیست. همچنین توصیف کودک نشان می‌دهد که ویژگی‌های ظاهری به‌تنهایی دلیل زنا نیستند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هیچ‌کس را به زنا متهم نکنید و خودسرانه اقدام نکنید؛ چنین موضوع مهمی را به مراجع صلاحیت‌دار بسپارید.
  2. اتهام میان همسران در نبود شاهد، نیازمند فرایند قضایی مقرر است، نه شایعه‌پراکنی یا اعمال فشار.
  3. کودک را بر اساس ظاهرش قضاوت نکنید؛ ظاهر، دلیل گناه هیچ‌یک از والدین نیست.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.