طلاق · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2270

روایت‌شده توسط Zayd ibn Arqam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طلاق
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zayd ibn Arqam

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ أُتِيَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - بِثَلاَثَةٍ وَهُوَ بِالْيَمَنِ وَقَعُوا عَلَى امْرَأَةٍ فِي طُهْرٍ وَاحِدٍ فَسَأَلَ اثْنَيْنِ أَتُقِرَّانِ لِهَذَا بِالْوَلَدِ قَالاَ لاَ ‏.‏ حَتَّى سَأَلَهُمْ جَمِيعًا فَجَعَلَ كُلَّمَا سَأَلَ اثْنَيْنِ قَالاَ لاَ ‏.‏ فَأَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالَّذِي صَارَتْ عَلَيْهِ الْقُرْعَةُ وَجَعَلَ عَلَيْهِ ثُلُثَىِ الدِّيَةِ قَالَ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ ‏.‏

ترجمه

خُشَیش بن اَصْرَم برای ما حدیث کرد، عَبْدُ الرَّزَّاق برای ما حدیث کرد، ثَوْرِی به ما خبر داد، از صالِح هَمْدانی، از شَعْبِی، از عَبْدُ خَیْر، از زَیْد بن اَرْقَم که گفت: هنگامی که علی (رضی الله عنه) در یمن بود، سه نفر را نزد او آوردند که در یک دوره پاکی با زنی همبستر شده بودند. او از دو نفر پرسید:

«آیا شما دو نفر فرزند را برای این مرد می‌پذیرید؟» گفتند: «خیر.» او از همه آنان بدین گونه پرسید؛ هرگاه از دو نفر می‌پرسید، انکار می‌کردند. سرانجام میان آنان قُرعه کشید و کودک را به کسی که قرعه به نامش افتاد ملحق ساخت و پرداخت دو سوم دیه را بر او واجب گردانید. چون این ماجرا برای پیامبر ﷺ بازگو شد، ایشان چنان خندیدند که دندان‌های آسیابشان نمایان گشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

علی در اختلاف دربارهٔ نسب، قرعه انداخت و کودک را به یکی از مردان نسبت داد.

توضیح واژه‌های دشوار
دورهٔ پاکی

فاصلهٔ میان دو قاعدگی که زن در آن خون‌ریزی قاعدگی ندارد.

قرعه‌کشی

روشی بی‌طرفانه برای انتخاب تصادفی یک نفر از میان چند نفر.

دیه

غرامت مالی‌ای که بر اساس احکام حقوقی اسلام ممکن است در برخی موارد آسیب یا مرگ واجب شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان این گزارش را نمونه‌ای از اجتهاد و قرعه‌کشی در اختلافی می‌دانند که مردانِ درگیر، کودک را به خود نسبت نمی‌دادند. این حکم، کودک را به کسی نسبت می‌دهد که قرعه به نام او درآمد و افزون بر آن، به تعهدی مالی اشاره می‌کند. فقیهان مسئلهٔ نسب و کاربرد قرعه را با توجه به مجموعهٔ گسترده‌تر ادله و شرایط بررسی می‌کنند؛ این گزارش به‌تنهایی مجوزی عمومی برای قرعه‌کشی در هر اختلافی دربارهٔ نسب نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. اختلاف دربارهٔ نسب را به داوری قضات صلاحیت‌دار بسپارید و حکمی استثنایی را قاعده‌ای عمومی جلوه ندهید.
  2. در تصمیم قضایی از روشی منصفانه استفاده کنید که با طرف‌های درگیر یکسان رفتار کند.
  3. میان نمونه‌ای نقل‌شده از اجتهاد و قاعده‌ای که تنها از مجموعهٔ ادلهٔ معتبر به دست می‌آید، تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.