طلاق · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2300

روایت‌شده توسط Furay'ah bint Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طلاق
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Furay'ah bint Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ عَمَّتِهِ، زَيْنَبَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ أَنَّ الْفُرَيْعَةَ بِنْتَ مَالِكِ بْنِ سِنَانٍ، - وَهِيَ أُخْتُ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ - أَخْبَرَتْهَا أَنَّهَا، جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسْأَلُهُ أَنْ تَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهَا فِي بَنِي خُدْرَةَ فَإِنَّ زَوْجَهَا خَرَجَ فِي طَلَبِ أَعْبُدٍ لَهُ أَبَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِطَرَفِ الْقَدُّومِ لَحِقَهُمْ فَقَتَلُوهُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَرْجِعَ إِلَى أَهْلِي فَإِنِّي لَمْ يَتْرُكْنِي فِي مَسْكَنٍ يَمْلِكُهُ وَلاَ نَفَقَةٍ ‏.‏ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجْتُ حَتَّى إِذَا كُنْتُ فِي الْحُجْرَةِ أَوْ فِي الْمَسْجِدِ دَعَانِي أَوْ أَمَرَ بِي فَدُعِيتُ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ كَيْفَ قُلْتِ ‏"‏ ‏.‏ فَرَدَدْتُ عَلَيْهِ الْقِصَّةَ الَّتِي ذَكَرْتُ مِنْ شَأْنِ زَوْجِي قَالَتْ فَقَالَ ‏"‏ امْكُثِي فِي بَيْتِكِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَاعْتَدَدْتُ فِيهِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا كَانَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ أَرْسَلَ إِلَىَّ فَسَأَلَنِي عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَاتَّبَعَهُ وَقَضَى بِهِ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه قَعنَبی برای ما حدیث کرد، از مالک، از سعد بن اسحاق بن کعب بن عُجره، از عمه‌اش زینب بنت کعب بن عُجره که فُریعه دختر مالک بن سنان — که خواهر ابوسعید خُدری است — به او خبر داد که نزد رسول خدا ﷺ آمد تا از ایشان اجازه بگیرد که به نزد قوم خود در بنی‌خُدره بازگردد؛ زیرا شوهرش برای جستجوی غلامان فراری‌اش بیرون رفته بود و چون به انتهای قادوم رسیدند، آنان او را کشتند. پس من از رسول خدا ﷺ پرسیدم که آیا می‌توانم به نزد خانواده‌ام برگردم؟ چرا که همسرم نه مسکنی از خود بر جای گذاشته و نه نفقه‌ای برایم. گفت: سپس رسول خدا ﷺ فرمودند:

«بله.» گفت: آنگاه خارج شدم و هنگامی که در حجره یا مسجد بودم، مرا فراخواند یا دستور داد تا مرا بخوانند، پس مرا نزد ایشان بردند. فرمودند: «چه گفتی؟» من نیز ماجرای مربوط به شوهرم را که پیش‌تر گفته بودم، تکرار کردم. گفت: سپس فرمودند: «در خانه‌ات بمان تا مدت عده به پایان رسد.» گفت: پس من چهار ماه و ده روز را در آنجا به سر بردم. گفت: بعدها وقتی عثمان بن عفان خلیفه شد، کسی را نزد من فرستاد و درباره این موضوع پرسید؛ من او را آگاه ساختم و او نیز از همین حکم پیروی کرد و بر اساس آن داوری نمود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

زن بیوه عِدّهٔ خود را در خانه‌ای که در آن سکونت داشت به پایان می‌رساند.

پیشینه و سبب بیان

فُرَیعه بنت مالک از پیامبر ﷺ پرسید آیا پس از کشته‌شدن خشونت‌بار همسرش می‌تواند نزد خانواده‌اش بازگردد. او توضیح داد که همسرش خانه یا وسیلهٔ معاشی به جا نگذاشته بود. پیامبر ﷺ ابتدا اجازه داد، اما سپس او را فراخواند و دستور داد تا پایان عِدّه در خانهٔ خود بماند.

توضیح واژه‌های دشوار
عِدّه

مدت انتظار مقرر که زن پس از درگذشت همسر یا طلاق رعایت می‌کند.

چهار ماه و ده روز

مدت عِدّهٔ زن بیوه‌ای که باردار نیست، چنان‌که در قرآن آمده است.

القُدوم

مکانی که بنا بر روایت، فُرَیعه پس از تعقیب بردگانِ گریخته از سوی همسرش، به او رسید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که زن بیوه در اصل عِدّهٔ خود را در خانه‌ای می‌گذراند که هنگام درگذشت همسرش در آن زندگی می‌کرد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت دربارهٔ استثناهایی مانند ضرورت یا نداشتن خانه‌ای امن و مناسب بحث کرده‌اند؛ حکم عملیِ هر مورد به شرایط و مذهب فقهی بستگی دارد. روایت برای فُرَیعه مدتی چهار ماه و ده روز را ذکر می‌کند. بنا بر قرآن، عِدّهٔ زن باردار با زایمان به پایان می‌رسد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از درگذشت همسر، دربارهٔ احکام عِدّه و وضعیت سکونت به‌موقع با فردی آگاه مشورت کنید.
  2. هنگام پرس‌وجو دربارهٔ عِدّه، شرایط عملی مانند امنیت، مسکن و وسایل معاش را در نظر بگیرید.
  3. برای دریافت حکم دینی، توضیح بخواهید و همهٔ واقعیت‌های مرتبط را کامل بیان کنید، همان‌گونه که فُرَیعه چنین کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.