روزه · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2313

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: روزه
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شَبُّويَةَ، حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ ‏}‏ فَكَانَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّوُا الْعَتَمَةَ حَرُمَ عَلَيْهِمُ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ وَالنِّسَاءُ وَصَامُوا إِلَى الْقَابِلَةِ فَاخْتَانَ رَجُلٌ نَفْسَهُ فَجَامَعَ امْرَأَتَهُ وَقَدْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَلَمْ يُفْطِرْ فَأَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَجْعَلَ ذَلِكَ يُسْرًا لِمَنْ بَقِيَ وَرُخْصَةً وَمَنْفَعَةً فَقَالَ سُبْحَانَهُ ‏{‏ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ ‏}‏ ‏.‏ وَكَانَ هَذَا مِمَّا نَفَعَ اللَّهُ بِهِ النَّاسَ وَرَخَّصَ لَهُمْ وَيَسَّرَ ‏.‏

ترجمه

احمد بن محمد بن شبویه برای ما حدیث کرد، علی بن حسین بن واقد از پدرش، از یزید نحوی، از عکرمه، از ابن عباس روایت کرده است: {ای کسانی که ایمان آورده‌اید! روزه بر شما نوشته شد همان‌گونه که بر کسانی که پیش از شما بودند نوشته شده بود.} در زمان پیامبر ﷺ، هنگامی که مردم نماز عشا را می‌خواندند، خوردن و آشامیدن و آمیزش با زنان بر آنان حرام می‌شد و تا شب بعد روزه می‌گرفتند. سپس مردی به خود خیانت کرد و پس از خواندن نماز عشا، بدون آنکه افطار کند، با همسرش آمیزش نمود. آنگاه خداوند عزوجل خواست که این امر را برای بازماندگان آسان گرداند و در آن رخصت و منفعتی قرار دهد؛ پس فرمود: {خداوند می‌دانست که شما به خودتان خیانت می‌کردید.} و این از جمله اموری بود که خداوند به وسیله آن به مردم سود رسانید و برایشان رخصت و آسانی پدید آورد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

محدودیت شبانهٔ روزه به‌عنوان آسان‌گیری الهی برداشته شد.

پیشینه و سبب بیان

در حکم اولیهٔ روزه، مردم پس از نماز عشا تا شامگاه روز بعد اجازهٔ خوردن، نوشیدن یا آمیزش نداشتند. متن از مردی می‌گوید که پس از نماز عشا با همسرش آمیزش کرد؛ سپس آسان‌گیری بعدی با سخن خداوند دربارهٔ اینکه مردم به خود خیانت کردند، پیوند داده می‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
عشا

نماز واجب شب.

تخفیف

آسان‌گیری‌ای که شریعت برای یک حکم اجازه می‌دهد.

به خود خیانت کردند

رعایت نکردن محدودیتِ آن زمان و در نتیجه زیان رساندن به خود.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این روایت را با آیهٔ ۱۸۷ سورهٔ بقره مرتبط می‌دانند: در شب‌های رمضان خوردن، نوشیدن و آمیزش زناشویی تا سپیده‌دم جایز است. آنان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شریعت اسلامی محدودیت پیشین را آسان‌تر کرده و این آسان‌گیری بخشی از رحمت خداوند است. روایت روند تاریخی تغییر حکم را شرح می‌دهد؛ زمان پایان خوردن و نوشیدن برای روزه‌دار، دمیدن سپیده‌دم است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در رمضان تا سپیده‌دم بخورید و بیاشامید؛ ساعات شب هنگام روزه‌داری نیستند.
  2. وقتی حکمی دینی آسان‌تر می‌شود، این آسان‌گیری را بپذیرید و بی‌دلیل خود را به زحمت نیندازید.
  3. آیات مربوط به روزه را در بافت قرآنی‌شان بخوانید و حدود تعیین‌شده را رعایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.