جهاد · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2717

روایت‌شده توسط Abu Qatadah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Qatadah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ، عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي عَامِ حُنَيْنٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ جَوْلَةٌ - قَالَ - فَرَأَيْتُ رَجُلاً مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَدْ عَلاَ رَجُلاً مِنَ الْمُسْلِمِينَ - قَالَ - فَاسْتَدَرْتُ لَهُ حَتَّى أَتَيْتُهُ مِنْ وَرَائِهِ فَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ عَلَى حَبْلِ عَاتِقِهِ فَأَقْبَلَ عَلَىَّ فَضَمَّنِي ضَمَّةً وَجَدْتُ مِنْهَا رِيحَ الْمَوْتِ ثُمَّ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَأَرْسَلَنِي فَلَحِقْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ مَا بَالُ النَّاسِ قَالَ أَمْرُ اللَّهِ ‏.‏ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ رَجَعُوا وَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ مَنْ قَتَلَ قَتِيلاً لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُمْتُ ثُمَّ قُلْتُ مَنْ يَشْهَدُ لِي ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ الثَّانِيَةَ ‏"‏ مَنْ قَتَلَ قَتِيلاً لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُ ‏"‏ قَالَ فَقُمْتُ ثُمَّ قُلْتُ مَنْ يَشْهَدُ لِي ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ الثَّالِثَةَ فَقُمْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لَكَ يَا أَبَا قَتَادَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَاقْتَصَصْتُ عَلَيْهِ الْقِصَّةَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ صَدَقَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَلَبُ ذَلِكَ الْقَتِيلِ عِنْدِي فَأَرْضِهِ مِنْهُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ لاَهَا اللَّهِ إِذًا يَعْمِدُ إِلَى أَسَدٍ مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنِ اللَّهِ وَعَنْ رَسُولِهِ فَيُعْطِيكَ سَلَبَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صَدَقَ فَأَعْطِهِ إِيَّاهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَأَعْطَانِيهِ فَبِعْتُ الدِّرْعَ فَابْتَعْتُ بِهِ مَخْرَفًا فِي بَنِي سَلِمَةَ فَإِنَّهُ لأَوَّلُ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُ فِي الإِسْلاَمِ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مَسْلَمه قَعْنَبی از مالک، او از یحیی بن سعید، او از عُمَر بن کثیر بن اَفْلَح، او از ابومحمد (مولای آزادشده‌ی ابوقتاده)، و او از ابوقتاده روایت کرده است که گفت: در سال جنگ حُنَین همراه رسول خدا ﷺ خارج شدیم. هنگامی که دو سپاه با هم مواجه شدند، مسلمانان دچار عقب‌نشینی موقتی شدند. ابوقتاده می‌گوید: دیدم مردی مشرک بر مردی مسلمان چیره شده است؛ پس از پشت سر به سوی او رفتم و با شمشیر بر رگ میان گردن و شانه‌اش ضربه زدم. او به سمت من برگشت و مرا چنان محکم در آغوش فشرد که بوی مرگ را حس کردم، سپس مرگش فرا رسید و مرا رها کرد. آنگاه خود را به عمر بن خطاب رساندم و پرسیدم:

«مردم را چه شده است؟» گفت: «این فرمان خداست.» سپس مردم بازگشتند و رسول خدا ﷺ نشستند و فرمودند: «هر کس دشمنی را بکشد و دلیل روشنی بر آن داشته باشد، غنیمتِ شخصیِ آن کشته (سَلَب) متعلق به اوست.» ابوقتاده گوید: برخاستم و گفتم: «چه کسی برای من شهادت می‌دهد؟» سپس نشستم. پیامبر ﷺ بار دوم همان سخن را تکرار کردند: «هر کس دشمنی را بکشد و دلیل روشنی بر آن داشته باشد، غنیمتِ شخصیِ آن کشته متعلق به اوست.» دوباره برخاستم و گفتم: «چه کسی برای من شهادت می‌دهد؟» و باز نشستم. بار سوم نیز همان را فرمودند؛ این‌بار برخاستم. رسول خدا ﷺ پرسیدند: «ای ابوقتاده، تو را چه شده است؟» ماجرا را برایشان شرح دادم. مردی از میان جمع گفت: «ای رسول خدا، او راست می‌گوید و غنیمتِ آن کشته نزد من است؛ پس او را خشنود ساز (و چیزی به عنوان عوض به او بده).» ابوبکر صدیق گفت: «نه، سوگند به خدا! چگونه ممکن است یکی از شیران خدا که در راه خدا و رسولش می‌جنگد، غنیمتش را به تو واگذار کند؟» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «او راست گفته است؛ آن را به وی بده.» ابوقتاده می‌گوید: پس آن را به من داد. من آن زره را فروختم و با پول آن باغی در میان بنی‌سَلِمه خریدم. این نخستین مالی بود که در اسلام اندوختم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

Wie bij Hunayn een vijand versloeg, kreeg diens uitrusting na bewezen aanspraak.

پیشینه و سبب بیان

ابوقتاده روایت می‌کند که مسلمانان در آغاز نبرد حنین عقب‌نشینی کردند. پس از آنکه او دشمنی را کشت، پیامبر ﷺ تأیید کرد که غنیمت آن دشمن به او تعلق می‌گیرد، مشروط بر اینکه ادعایش را اثبات کند.

توضیح واژه‌های دشوار
سَلَب

تجهیزات شخصیِ دشمنِ کشته‌شده، مانند زره و سلاح او.

اثبات

تأیید ادعا، برای نمونه با گواهی شاهدان.

حنین

محل نبردی در سالی که مسلمانان در آغاز آن عقب رانده شدند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت برداشت کرده‌اند که تجهیزات شخصیِ دشمنِ شکست‌خورده را می‌توان به رزمنده‌ای واگذار کرد که سهمش با دلیل ثابت شده باشد. سخن پیامبر ﷺ روشن می‌کند که صرف ادعا کافی نیست و باید آن را احراز کرد. فقیهان درباره شرایط دقیق این حکم و نقش اجازه فرمانده اختلاف نظر داشته‌اند؛ بنابراین این روایت مجوزی کلی برای تصرف خودسرانه در غنایم نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام ادعای مالکیت، روشن کنید ادعا بر چه اساسی است و بگذارید واقعیت‌ها یا شاهدان آن را تأیید کنند.
  2. در تقسیم اموال مشترک، از مقررات معتبر پیروی کنید و خودسرانه چیزی برندارید.
  3. تلاش اثبات‌شده افراد را به رسمیت بشناسید و ادعاها را عادلانه بررسی کنید، حتی اگر مال در دست شخص دیگری باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.