قربانی · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2821

روایت‌شده توسط Rafi ibn Khadij. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: قربانی
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Rafi ibn Khadij

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْمَرْوَةِ وَشِقَّةِ الْعَصَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرِنْ أَوْ أَعْجِلْ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلُوا مَا لَمْ يَكُنْ سِنًّا أَوْ ظُفْرًا وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفْرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏ ‏.‏ وَتَقَدَّمَ بِهِ سَرَعَانٌ مِنَ النَّاسِ فَتَعَجَّلُوا فَأَصَابُوا مِنَ الْغَنَائِمِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِ النَّاسِ فَنَصَبُوا قُدُورًا فَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقُدُورِ فَأَمَرَ بِهَا فَأُكْفِئَتْ وَقَسَمَ بَيْنَهُمْ فَعَدَلَ بَعِيرًا بِعَشْرِ شِيَاهٍ وَنَدَّ بَعِيرٌ مِنْ إِبِلِ الْقَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ خَيْلٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا فَعَلَ مِنْهَا هَذَا فَافْعَلُوا بِهِ مِثْلَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، ابوالاَحْوَص برای ما حدیث کرد، سعید بن مسروق از عَبایَة بن رفاعه، از پدرش، و او از جدش رافع بن خدیج روایت کردند که گفت: نزد رسول خدا ﷺ آمدم و عرض کردم: ای رسول خدا! فردا با دشمن روبرو خواهیم شد در حالی که کاردی همراه نداریم. آیا می‌توانیم با سنگ تیز و پاره چوب ذبح کنیم؟ رسول خدا ﷺ فرمودند:

«شتاب کنید یا زودتر ذبح نمایید. هر چیزی که خون را جاری سازد و نام الله بر آن ذکر شود، از آن بخورید، مگر اینکه دندان یا ناخن باشد. و من شما را از این امر آگاه می‌سازم: اما دندان، استخوان است؛ و اما ناخن، کارد حبشیان است.» گروهی از مردم پیشی گرفتند و شتاب ورزیدند و غنایمی به دست آوردند، در حالی که رسول خدا ﷺ در انتهای سپاه بودند. آنان دیگ‌ها را بار گذاشتند، پس رسول خدا ﷺ از کنار دیگ‌ها گذشتند و دستور دادند تا آنها را واژگون کنند. سپس غنایم را میان آنان به عدالت تقسیم نمودند و یک شتر را معادل ده گوسفند قرار دادند. شتری از شتران قوم رمید و اسبی همراهشان نبود. مردی تیری به سوی آن انداخت و الله آن را متوقف ساخت. پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا برای این چهارپایان، سرکشی‌هایی مانند سرکشی وحوش است؛ پس هرگاه یکی از آنها چنین کرد، با آن همین گونه رفتار کنید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در ذبح، جاری شدن خون و نام بردن از الله اهمیت دارد.

پیشینه و سبب بیان

رافِع بن خدیج از پیامبر ﷺ پرسید که وقتی در آستانه رویارویی با دشمن بودند و چاقوی ذبح همراه نداشتند، چگونه حیوانات را ذبح کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
سنگ مروه

سنگی سخت و تیز که می‌شد با آن برید.

غنیمت جنگی

اموالی که در لشکرکشی از دشمن گرفته و طبق مقررات تقسیم می‌شد.

رم کردن

گریختن و از کنترل خارج شدن، مانند حیوان وحشی.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت برداشت می‌کنند که ذبح با هر ابزار مناسبی جایز است، به شرط آنکه خون را جاری کند و نام الله برده شود؛ دندان و ناخن استثنا هستند. توضیح روایت، منع دندان را به استخوان بودن آن و منع ناخن را به استفاده از آن به‌عنوان چاقو پیوند می‌دهد. مذاهب فقهی شرایط دیگری را نیز برای صحت ذبح بررسی می‌کنند، از جمله بریدن لازم در گردن و نام بردن از الله. همچنین از روایت برمی‌آید که یک شتر و ده گوسفند در تقسیم، هم‌ارزش شمرده می‌شدند. حیوان اهلیِ رهاشده‌ای که گرفتنش ایمن نیست، می‌تواند مانند شکار با تیر زده شود، مشروط بر رعایت مقررات شکار.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای ذبح از ابزار تیز و مناسب استفاده کنید و با حیوان با مهربانی رفتار کنید.
  2. هنگام ذبح نام الله را ببرید و مقررات مربوط به گوشت حلال را رعایت کنید.
  3. درباره تقسیم اموال مشترک از پیش گفت‌وگو کنید و بر پایه توافق‌های روشن و عادلانه عمل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.