فرائض · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2890

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فرائض
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ الأَوْدِيِّ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ
  3. 3الأَعْمَشِ
  4. 4أَبِي قَيْسٍ الأَوْدِيِّ
  5. 5هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ الأَوْدِيِّ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ الأَوْدِيِّ، عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ الأَوْدِيِّ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَسَأَلَهُمَا عَنِ ابْنَةٍ وَابْنَةِ ابْنٍ وَأُخْتٍ، لأَبٍ وَأُمٍّ فَقَالاَ لاِبْنَتِهِ النِّصْفُ وَلِلأُخْتِ مِنَ الأَبِ وَالأُمِّ النِّصْفُ وَلَمْ يُوَرِّثَا ابْنَةَ الاِبْنِ شَيْئًا وَأْتِ ابْنَ مَسْعُودٍ فَإِنَّهُ سَيُتَابِعُنَا فَأَتَاهُ الرَّجُلُ فَسَأَلَهُ وَأَخْبَرَهُ بِقَوْلِهِمَا فَقَالَ لَقَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ وَلَكِنِّي سَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لاِبْنَتِهِ النِّصْفُ وَلاِبْنَةِ الاِبْنِ سَهْمٌ تَكْمِلَةُ الثُّلُثَيْنِ وَمَا بَقِيَ فَلِلأُخْتِ مِنَ الأَبِ وَالأُمِّ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن عامر بن زُراره برای ما حدیث کرد، علی بن مُسهِر از اعمش، او از ابوقیس اودی، و او از هُذیل بن شُرحبیل اودی روایت کردند که گفت: مردی نزد ابوموسی اشعری و سلمان بن ربیعه آمد و درباره ارث دختری، نوه دختری (دخترِ پسر) و خواهر تنی پرسید. آن دو پاسخ دادند:

«نصف مال برای دختر و نصف دیگر برای خواهر تنی است و نوه دختری سهمی ندارد.» سپس گفتند: «نزد ابن مسعود برو که او نیز با ما هم‌نظر خواهد بود.» مرد نزد او رفت و پرسید و نظر آن دو را بازگفت. ابن مسعود فرمود: «اگر چنین کنم، گمراه شده‌ام و از هدایت‌شدگان نخواهم بود؛ بلکه در این مسئله به داوری پیامبر ﷺ حکم می‌کنم: نصف مال برای دختر است، و برای نوه دختری سهمی که دو سوم را کامل می‌کند (یعنی یک‌ششم)، و باقی‌مانده برای خواهر تنی است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک نوهٔ دختری از پسر، در کنار یک دختر و یک خواهر تنی، یک‌ششم ارث می‌برد.

توضیح واژه‌های دشوار
دخترِ پسر

نوهٔ مؤنث از نسل پدری؛ در اینجا دخترِ پسرِ متوفی.

یک‌ششم

سهم معینی که نوهٔ دختری در کنار دختر می‌برد تا سهم مجموعِ نوادگان مؤنث به دو‌سومِ مقرر برسد.

خواهر تنی

خواهری که پدر و مادرش با متوفی یکی هستند.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک از این روایت چنین برداشت می‌کنند که دختر نصف ارث را می‌برد و دخترِ پسر، هرگاه لازم باشد تا سهم مجموعِ فرزندان مؤنث به دو‌سوم برسد، یک‌ششم دریافت می‌کند. در این مورد، باقی‌مانده به خواهر تنی می‌رسد. این روایت تأکید می‌کند که احکام ارث باید بر سنت پیامبر و قواعد تثبیت‌شده تکیه داشته باشند، نه بر ارزیابی شخصی. جزئیات تقسیم ارث با توجه به ترکیب مشخص اعضای خانواده بررسی می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. ماترک را طبق قواعد ارث اسلامی تقسیم کنید و در صورت پیچیده‌بودن روابط خانوادگی، با فقیهی آگاه مشورت کنید.
  2. پیش از آنکه حکمی را قطعی نقل کنید، آن را بر پایهٔ دانش معتبر و سنت بررسی کنید.
  3. حقوق همهٔ وارثان را با دقت رعایت کنید، حتی اگر سهم برخی از دیگران کمتر باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.