فرائض · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2923

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: فرائض
سنن أبي داود

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْمَعْنَى، - قَالَ أَحْمَدُ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، قَالَ كُنْتُ أَقْرَأُ عَلَى أُمِّ سَعْدٍ بِنْتِ الرَّبِيعِ وَكَانَتْ يَتِيمَةً فِي حِجْرِ أَبِي بَكْرٍ فَقَرَأْتُ ‏{‏ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ ‏}‏ فَقَالَتْ لاَ تَقْرَأْ ‏{‏ وَالَّذِينَ عَاقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ ‏}‏ وَلَكِنْ ‏{‏ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ ‏}‏ إِنَّمَا نَزَلَتْ فِي أَبِي بَكْرٍ وَابْنِهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حِينَ أَبَى الإِسْلاَمَ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَلاَّ يُوَرِّثَهُ فَلَمَّا أَسْلَمَ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى نَبِيَّهُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنْ يُؤْتِيَهُ نَصِيبَهُ ‏.‏ زَادَ عَبْدُ الْعَزِيزِ فَمَا أَسْلَمَ حَتَّى حُمِلَ عَلَى الإِسْلاَمِ بِالسَّيْفِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ مَنْ قَالَ ‏{‏ عَقَدَتْ ‏}‏ جَعَلَهُ حِلْفًا وَمَنْ قَالَ ‏{‏ عَاقَدَتْ ‏}‏ جَعَلَهُ حَالِفًا وَالصَّوَابُ حَدِيثُ طَلْحَةَ ‏{‏ عَاقَدَتْ ‏}‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن حنبل و عبدالعزیز بن یحیی از نظر معنا برای ما حدیث کردند، —احمد گفت— محمد بن سلمه برای ما حدیث کرد، از ابن اسحاق، او از داوود بن حصین، که گفت:

«من نزد ام سعد بنت ربیع قرآن می‌خواندم و او یتیمی در سرپرستی ابوبکر بود. آیه {و کسانی که با آنان پیمان بسته‌اید} را خواندم، پس او گفت: «{و کسانی که با آنان پیمان بسته‌اید} را نخوان، بلکه بخوان {و کسانی که با آنان عقد کرده‌اید}. همانا این آیه درباره ابوبکر و پسرش عبدالرحمن نازل شد هنگامی که از پذیرش اسلام امتناع ورزید، پس ابوبکر قسم خورد که به او ارث ندهد. چون اسلام آورد، خداوند متعال به پیامبرش ﷺ دستور داد که سهم او را بدهد.» عبدالعزیز افزود: «او اسلام نیاورد تا اینکه با شمشیر وادار به اسلام شد.» ابوداوود گفت: «هر کس {عقدت} بخواند آن را سوگند دانسته و هر کس {عاقدت} بخواند آن را سوگندخورنده دانسته است. و صحیح حدیث طلحه است یعنی {عاقدت}.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت، قرائتی قرآنی را با اختلافی بر سر ارث در خانوادهٔ ابوبکر پیوند می‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

طبق متن، موضوع دربارهٔ ابوبکر و پسرش عبدالرحمان بود: هنگامی که پسر در آغاز اسلام را نپذیرفت، ابوبکر سوگند خورد چیزی برای او به ارث نگذارد؛ پس از اسلام‌آوردن او، دستور داده شد سهمش به او داده شود.

توضیح واژه‌های دشوار
عاقدت / آعقدت

صورت‌های متفاوت قرائت یک واژهٔ قرآنی؛ ابوداود توضیح می‌دهد که یکی از قرائت‌ها به سوگند و دیگری به بستن پیمان اشاره دارد.

سهم‌الارث

سهمی که بر اساس قانون از دارایی به‌جامانده از فرد درگذشته به شخص می‌رسد.

سرپرستی

مراقبت و مسئولیت در قبال کودکی که هنوز نمی‌تواند به‌طور مستقل از خود مراقبت کند.

برداشت‌های عالمان

ابوداود معنای دو قرائت را بررسی می‌کند و می‌گوید قرائت «آعقدت»، چنان‌که در روایت طلحه آمده، درست است. فقیهان تقسیم ارث را بر پایهٔ متون و قواعد مقررِ ارث انجام می‌دهند؛ این روایت ضعیف به‌تنهایی قاعده‌ای الزام‌آور تعیین نمی‌کند. رسیدگی به یک ترکهٔ مشخص باید با اجرای قواعد معتبر به دست عالم یا کارشناس صلاحیت‌دار انجام شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. تقسیم ترکه را بر پایهٔ یک روایت ضعیف تعیین نکنید؛ از کارشناس مشورت بگیرید و از منابع معتبر ارث پیروی کنید.
  2. اجازه ندهید اختلاف خانوادگی یا سوگند باعث شود کسی خودسرانه حقوق قانونیِ تعیین‌شدهٔ دیگری را سلب کند.
  3. هنگام تفسیر آیات قرآن بررسی کنید که کدام قرائت و روایت را عالمان معتبر تأیید کرده‌اند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.