الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2950

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ

Hasan (خوب)
  1. 1النُّفَيْلِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ
  3. 3مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ
  4. 4مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ
  5. 5مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ ذَكَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَوْمًا الْفَىْءَ فَقَالَ مَا أَنَا بِأَحَقَّ، بِهَذَا الْفَىْءِ مِنْكُمْ وَمَا أَحَدٌ مِنَّا بِأَحَقَّ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ أَنَّا عَلَى مَنَازِلِنَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَقَسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَالرَّجُلُ وَقِدَمُهُ وَالرَّجُلُ وَبَلاَؤُهُ وَالرَّجُلُ وَعِيَالُهُ وَالرَّجُلُ وَحَاجَتُهُ ‏.‏

ترجمه

نفیلی برای ما حدیث کرد، محمد بن سلمه برای ما حدیث کرد، از محمد بن اسحاق، از محمد بن عمرو بن عطاء، از مالک بن اوس بن حدثان که گفت: روزی عمر بن خطاب دربارهٔ فیء سخن گفت و فرمود:

«من نسبت به این فیء سزاوارتر از شما نیستم و هیچ‌یک از ما نسبت به دیگری سزاوارتر نیست، مگر آنکه ما بر اساس جایگاهمان در کتاب الله عزوجل و تقسیم رسول الله ﷺ قرار داریم. پس مردی به سبقتش در اسلام، مردی به بلایش (رنج و مجاهدتش)، مردی به عیالش (تعداد افراد تحت تکفلش) و مردی به حاجتش (نیاز مالی‌اش) [سنجیده می‌شود].»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اموال عمومی باید بر پایه معیارهای عادلانه و منصفانه توزیع شوند.

توضیح واژه‌های دشوار
فَیء

اموال عمومی که زیر اداره جامعه قرار دارند؛ معنای دقیق فقهی آن به بافت بستگی دارد.

پیشگامی در اسلام

زمانی که فرد اسلام آورد؛ در اینجا به‌عنوان معیاری برای تقسیم ذکر شده است.

سختی‌ها

رنج‌ها و فداکاری‌هایی که فرد برای جامعه متحمل شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که اموال عمومی ملک شخصی حاکم نیست. تقسیم آن باید بر اساس رهنمودهای الله و رویه‌های پیامبر ﷺ باشد و شایستگی‌ها، دشواری‌ها و نیازها را در نظر بگیرد. این امر مستلزم حکمرانی سنجیده و عادلانه است، نه تصمیم‌گیری خودسرانه یا منفعت‌طلبی شخصی.

درس‌هایی برای امروز
  1. با اموال جامعه همچون امانت رفتار کنید و توضیح دهید که بر پایه چه قواعدی تقسیم می‌شوند.
  2. در حمایت و تقسیم، هم سهم هر فرد و هم بار خانوادگی و نیاز او را جدی بگیرید.
  3. نگذارید حاکمان خود را بر دیگران مقدم بدارند؛ تصمیم‌هایشان را پاسخ‌گو و عادلانه نگه دارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.