Sunan Abi Dawud، حدیث 2958
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي الْحَوَارِيِّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ مُطَيْرٍ، - شَيْخٌ مِنْ أَهْلِ وَادِي الْقُرَى - قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي مُطَيْرٌ أَنَّهُ خَرَجَ حَاجًّا حَتَّى إِذَا كَانَ بِالسُّوَيْدَاءِ إِذَا أَنَا بِرَجُلٍ قَدْ جَاءَ كَأَنَّهُ يَطْلُبُ دَوَاءً وَحُضُضًا فَقَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهُوَ يَعِظُ النَّاسَ وَيَأْمُرُهُمْ وَيَنْهَاهُمْ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ خُذُوا الْعَطَاءَ مَا كَانَ عَطَاءً فَإِذَا تَجَاحَفَتْ قُرَيْشٌ عَلَى الْمُلْكِ وَكَانَ عَنْ دِينِ أَحَدِكُمْ فَدَعُوهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ مُطَيْرٍ .
احمد بن ابیالحَواری برای ما حدیث کرد، سلیم بن مُطَیر — که شیخی از اهالی وادیالقُری بود — برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم مُطَیر به من خبر داد که او برای انجام حج خارج شد. چون به سُوَیدا رسید، ناگهان مردی را دیدم که گویی در پی دارو و گیاهی درمانی میگشت. آن مرد گفت:
«هر کس رسول خدا ﷺ را در حجةالوداع دیده که مردم را موعظه میکرد و آنان را امر و نهی مینمود، به من خبر دهد.» پس آن شخص پاسخ داد: «ای مردم! هدایا را تا زمانی که واقعاً هدیه هستند بپذیرید؛ اما آنگاه که قریش بر سر حکومت با یکدیگر به ستیز برخاستند و آن هدیه به سبب دین یکی از شما داده شد، آن را رها کنید.» ابوداوود گفت: ابن مبارک نیز این حدیث را از محمد بن یَسار و او از سلیم بن مُطَیر روایت کرده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
قبول هدایا تا زمانی که به بهای آسیبدیدن دینتان تمام نشود.
چیزهایی که کسی دریافت میکند؛ با توجه به سیاق، میان هدایای معمولی و هدایایی که با قدرت یا تعارض منافع پیوند دارند تفاوت گذاشته میشود.
اختیار و ادارهٔ امور جامعه.
وضعیتی که پذیرش هدیه، شخص را تحت فشار میگذارد تا به باورهای ایمانی یا تکالیف دینی خود آسیب بزند.
عالمان، روایت ضعیف را مبنای مستقلی برای حکم الزامآورِ وجوب یا حرمت نمیدانند. قواعد کلی اسلامی دربارهٔ امانتداری در ادارهٔ امور، پرهیز از رشوه و پاسداری از تکالیف دینی، بر پایهٔ ادلهٔ قویتر اثبات میشوند. بنابراین، این متن را حداکثر میتوان ترغیبی به احتیاط دانست؛ این روایت ردّ کلی هدایای مجاز را توجیه نمیکند.
- دربارهٔ هر هدیه بررسی کنید که آیا در برابر آن انتظاری وجود دارد، فشاری وارد میشود یا امتیازدهی ناروا صورت میگیرد.
- اموال عمومی را شفاف و مطابق مقررات اداره کنید، نه بر پایهٔ وفاداریهای شخصی.
- اگر شرایط هدیه شما را به بیعدالتی یا کوتاهی در تکالیف دینی ترغیب میکند، آن را نپذیرید.
این روایت صحیح، امینِ قابلاعتماد را توصیف میکند که اموال را مطابق امانتی که به او سپرده شده هزینه میکند. این روایت مبنای قویتری برای رعایت امانت در اداره و توزیع اموال فراهم میآورد.
Sahih al-Bukhari · #1406 (Sahih)این روایت صحیح به ادارهٔ اموال خزانه میپردازد و کمک میکند مسئولیت مربوط به اموال عمومی را در چارچوب منبعی با نقل قویتر قرار دهیم.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.