الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2966

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ قَالَ عُمَرُ ‏{‏ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ ‏}‏ ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ قَالَ عُمَرُ هَذِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً قُرَى عُرَيْنَةَ فَدَكَ وَكَذَا وَكَذَا ‏{‏ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ‏}‏ وَ لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ ‏.‏ وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ فَاسْتَوْعَبَتْ هَذِهِ الآيَةُ النَّاسَ فَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلاَّ لَهُ فِيهَا حَقٌّ ‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ حَظٌّ إِلاَّ بَعْضَ مَنْ تَمْلِكُونَ مِنْ أَرِقَّائِكُمْ ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم برای ما حدیث کرد، ایوب به ما خبر داد، از زُهری، که گفت: عمر فرمود: {و آنچه خدا از آنان به عنوان فئی به رسولش بازگرداند، که شما برای آن اسب یا شتری نتاختید}. زهری می‌گوید: عمر فرمود این مخصوص رسول الله ﷺ بود، مانند زمین‌های عُراینه، فَدَک و غیره. {و آنچه خدا از اهل شهرها به عنوان فئی به رسولش بازگرداند، از آنِ خداست، و از آنِ رسول، و خویشاوندان، و یتیمان، و مسکینان، و درراه‌ماندگان}، و نیز برای فقیرانی که از خانه‌ها و اموالشان رانده شدند، و کسانی که پیش از آنان در مدینه سکونت گزیده و ایمان آوردند، و کسانی که پس از آنان آمدند. این آیه همه مردم را در بر گرفت، چنان‌که هیچ مسلمانی نماند مگر اینکه حقی در آن دارد. ایوب می‌گوید: یا فرمود «سهمی»، مگر برخی از بردگانی که مالک آن‌ها هستید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر ادارهٔ اموال فَیء را با حقوق جامعه پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
فَیء

اموالی که بدون لشکرکشی نظامی به دست مسلمانان رسیده است.

خزانهٔ عمومی

اموال مشترکی که طبق مقررات جامعهٔ اسلامی اداره و تقسیم می‌شود.

سهم

حق معیّن برای بهره‌مندی از بخشی از اموال.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از توضیح عمر چنین برداشت می‌کنند که آیات مربوط به فَیء گروه‌های گوناگونی از صاحبان حق را نام می‌برند و ادارهٔ این اموال مسئولیتی عمومی است. این بخش میان اموالی که به‌طور خاص به رسول‌الله ﷺ تعلق داشت و اموال فَیئی که قرآن برای آنها بهره‌مندان گسترده‌تری برمی‌شمارد، تمایز می‌گذارد. فقیهان با استناد به این آیات و دلایل تکمیلی دربارهٔ جزئیات تقسیم و اختیارات حاکم بحث می‌کنند؛ این حدیث مجوزی برای تصرف خودسرانه در اموال عمومی نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با اموال مشترک به‌عنوان امانتی مسئولانه برخورد کنید، نه دارایی شخصی.
  2. در سیاست‌گذاری برای تقسیم اموال، نیازمندان، یتیمان و مسافرانی را که سزاوار حمایت‌اند نیز در نظر بگیرید.
  3. در تصمیم‌های مالی روشن کنید چه کسانی صاحب حق‌اند و تقسیم بر چه قواعدی استوار است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.