الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2975

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ حَدِيثًا، مِنْ رَجُلٍ فَأَعْجَبَنِي فَقُلْتُ اكْتُبْهُ لِي فَأَتَى بِهِ مَكْتُوبًا مُذَبَّرًا دَخَلَ الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ عَلَى عُمَرَ وَعِنْدَهُ طَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ وَسَعْدٌ وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ عُمَرُ لِطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعْدٍ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ كُلُّ مَالِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم صَدَقَةٌ إِلاَّ مَا أَطْعَمَهُ أَهْلَهُ وَكَسَاهُمْ إِنَّا لاَ نُورَثُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى ‏.‏ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ مِنْ مَالِهِ عَلَى أَهْلِهِ وَيَتَصَدَّقُ بِفَضْلِهِ ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ سَنَتَيْنِ فَكَانَ يَصْنَعُ الَّذِي كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ شَيْئًا مِنْ حَدِيثِ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن مرزوق برای ما حدیث کرد و گفت: شعبه به ما خبر داد، از عمرو بن مرّه، از ابوالبحتری که گفت: حدیثی از مردی شنیدم که بسیار خوشم آمد، پس به او گفتم: آن را برایم بنویس. او آن را واضح نوشته نزد من آورد. (متن حدیث): عباس و علی بر عمر وارد شدند در حالی که طلحه، زبیر، عبدالرحمن و سعد نزد او بودند. آن دو (عباس و علی) با هم مناقشه داشتند. عمر به طلحه، زبیر، عبدالرحمن و سعد گفت: آیا نمی‌دانید که رسول الله ﷺ فرمودند:

«تمام اموال پیامبر ﷺ صدقه است، مگر آنچه به خانواده‌شان خورانده و پوشانده باشند. ما ارث نمی‌گذاریم.» گفتند: بله، قطعاً. عمر گفت: رسول الله ﷺ از اموالشان بر خانواده‌شان انفاق می‌کردند و باقی‌مانده را صدقه می‌دادند. سپس رسول الله ﷺ رحلت کردند و ابوبکر دو سال سرپرستی آن را بر عهده گرفت و دقیقاً همان‌گونه عمل کرد که رسول الله ﷺ عمل می‌کردند. سپس راوی بخشی از حدیث مالک بن اوس را ذکر کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دارایی پیامبر ﷺ پس از رحلت ایشان به‌عنوان صدقه اداره می‌شد.

پیشینه و سبب بیان

عباس و علی در حالی نزد عمر گرد آمدند که دربارهٔ ادارهٔ دارایی اختلاف داشتند. عمر سخن پیامبر ﷺ و شیوه‌ای را که ابوبکر با آن این دارایی را اداره کرده بود، به حاضران یادآوری کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

نیکوکاری یا بخششی که در راه خیر مصرف می‌شود.

از ما ارث برده نمی‌شود

دارایی پیامبر ﷺ مانند ارث معمولی میان وارثان تقسیم نمی‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که دارایی مورد نظر پیامبر ﷺ به‌عنوان ارث خصوصی تقسیم نمی‌شود، بلکه در قالب صدقه اداره می‌شود. هزینهٔ زندگی و پوشاک خانوادهٔ ایشان از آن پرداخت می‌شد و مازاد آن در راه صدقه مصرف می‌گردید. ابوبکر نیز این شیوهٔ اداره را ادامه داد. این حکم مربوط به دارایی‌ای است که روایت دربارهٔ آن سخن می‌گوید و به این معنا نیست که مسلمانان عادی ارث نمی‌برند.

درس‌هایی برای امروز
  1. دارایی امانت‌سپرده‌شده را با دقت و مطابق توافق‌های موجود اداره کنید، حتی اگر افراد ذی‌ربط اختلاف‌نظر داشته باشند.
  2. دربارهٔ میراث با آگاهی از احکام گفت‌وگو کنید و پیش از طرح ادعا، به شواهد معتبر گوش دهید.
  3. نخست هزینه‌های ضروری خانواده را که بر سر آن توافق شده تأمین کنید و منابعی را که برای صدقه در نظر گرفته شده‌اند، در همان راه مصرف کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.