Sunan Abi Dawud، حدیث 3000
روایتشده توسط Ka'b ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ka'b ibn Malik
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ، حَدَّثَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، - وَكَانَ أَحَدَ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ - وَكَانَ كَعْبُ بْنُ الأَشْرَفِ يَهْجُو النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَيُحَرِّضُ عَلَيْهِ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَأَهْلُهَا أَخْلاَطٌ مِنْهُمُ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ يَعْبُدُونَ الأَوْثَانَ وَالْيَهُودُ وَكَانُوا يُؤْذُونَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابَهُ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ بِالصَّبْرِ وَالْعَفْوِ فَفِيهِمْ أَنْزَلَ اللَّهُ { وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ } الآيَةَ فَلَمَّا أَبَى كَعْبُ بْنُ الأَشْرَفِ أَنْ يَنْزِعَ عَنْ أَذَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ أَنْ يَبْعَثَ رَهْطًا يَقْتُلُونَهُ فَبَعَثَ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ وَذَكَرَ قِصَّةَ قَتْلِهِ فَلَمَّا قَتَلُوهُ فَزِعَتِ الْيَهُودُ وَالْمُشْرِكُونَ فَغَدَوْا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا طُرِقَ صَاحِبُنَا فَقُتِلَ . فَذَكَرَ لَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي كَانَ يَقُولُ وَدَعَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَنْ يَكْتُبَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ كِتَابًا يَنْتَهُونَ إِلَى مَا فِيهِ فَكَتَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً صَحِيفَةً .
محمد بن یحیی بن فارس برای ما حدیث کرد که حکم بن نافع برایشان روایت نمود و گفت: شعیب از زهری، او از عبدالرحمن بن عبدالله بن کعب بن مالک، و او از پدرش — که یکی از آن سه نفری بود که توبهشان پذیرفته شد — خبر داد که کعب بن اشرف پیامبر ﷺ را هجو میکرد و کفار قریش را علیه ایشان تحریک مینمود. هنگامی که پیامبر ﷺ به مدینه آمدند، ساکنان آنجا آمیزهای از گروههای مختلف بودند؛ مسلمانان، مشرکان بتپرست و یهودیان در میان آنان بودند. آنها پیامبر ﷺ و یارانشان را آزار میدادند. سپس الله عزوجل به پیامبرش دستور به صبر و عفو داد. درباره آنان این آیه نازل شد:
«و قطعاً از کسانی که پیش از شما کتاب داده شدهاند، سخنان بسیاری خواهید شنید که شما را اندوهگین سازد...» اما چون کعب بن اشرف از آزار رساندن به پیامبر ﷺ دست برنداشت، پیامبر ﷺ به سعد بن معاذ فرمان دادند تا گروهی بفرستد که او را بکشند. پس محمد بن مسلمه فرستاده شد و داستان قتل او ذکر گردید. وقتی او را کشتند، یهودیان و مشرکان وحشتزده شدند. فردای آن روز نزد پیامبر ﷺ آمدند و گفتند: «یار ما شبانه مورد حمله قرار گرفت و کشته شد.» پیامبر ﷺ آنچه را که او میگفت و انجام میداد برایشان بازگو کردند. سپس پیامبر ﷺ آنان را فراخواندند تا میان ایشان و خود پیمانی مکتوب بنویسند که به مفاد آن پایبند باشند و از آزار رساندن به ایشان دست بردارند. آنگاه پیامبر ﷺ سند و پیماننامهای میان خود، آنان و عموم مسلمانان نگاشتند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پس از شکیبایی و گذشت، پیامبر ﷺ پیمانی مکتوب برگزید.
متن وضعیت مدینه را پس از ورود پیامبر ﷺ توصیف میکند: جمعیت از گروههای گوناگون تشکیل شده بود و اقدامات خصمانهای رخ میداد. پس از آنکه کعب بن اشرف به تحریک خصومت ادامه داد، رویدادهایی رخ داد که به پیمانی مکتوب انجامید.
پاسخ ندادن به ستم با انتقام شتابزده، بلکه رفتار سنجیده و گذشت در جایی که مناسب است.
توافقی مکتوب که در آن طرفها تعهدهایی را که رعایت خواهند کرد ثبت میکنند.
سرودههای منظومِ تمسخرآمیز که به کسی توهین میکنند یا دیگران را علیه او تحریک میکنند.
دانشمندان از این گزارش چنین برداشت میکنند که در برابر توهین و خصومت، شکیبایی و گذشت از رویکردهای اولیهٔ مهماند. این گزارش همچنین یادآور میشود که رهبری در قبال امنیت جامعه مسئولیت دارد و توافقهای میان گروهها را میتوان بهصورت مکتوب ثبت کرد. اقدام مربوط به کعب بن اشرف در چارچوب وضعیت خاصِ اقتدار و درگیری در مدینه توصیف شده است؛ این امر به افراد اختیار نمیدهد که شخصاً به خشونت متوسل شوند. چهار مذهب فقهی اهلسنت چنین مسائلی را در چارچوب قواعد مربوط به اقتدار قانونی، نظم عمومی و پیمانها بررسی میکنند.
- در برابر توهین شتابزده واکنش نشان ندهید؛ ابتدا راهی سنجیده و عادلانه بجویید.
- توافقها با دیگران را روشن و صریح ثبت کنید و تعهدهای ناشی از آنها را جدی بگیرید.
- تصمیمگیری دربارهٔ خشونت و امنیت را به مراجع ذیصلاح بسپارید و هرگز خودسرانه اقدام نکنید.
این روایت صحیح به همان بستر تاریخی تعلق دارد و به مقایسهٔ رویدادهای مربوط به رفتار خصمانهٔ او کمک میکند.
Sunan Abi Dawud · #2999 (Sahih Isnaad)این روایت نیز به رفتار کعب بن اشرف میپردازد و تصویر تاریخی را کاملتر میکند.
Sunan Abi Dawud · #2928 (Sahih)این روایت صحیح میگوید هرکس در برابر کسانی که تحت سرپرستی او هستند مسئول است؛ این اصل با رهبری و حفاظت از جامعه پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.