الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3006

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Hasan (خوب)
  1. 1هَارُونُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَبِي الزَّرْقَاءِآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
  4. 4عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
  5. 5نَافِعٍ
  6. 6ابْنِ عُمَرَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَبِي الزَّرْقَاءِ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ - أَحْسِبُهُ - عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَاتَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ فَغَلَبَ عَلَى النَّخْلِ وَالأَرْضِ وَأَلْجَأَهُمْ إِلَى قَصْرِهِمْ فَصَالَحُوهُ عَلَى أَنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّفْرَاءَ وَالْبَيْضَاءَ وَالْحَلْقَةَ وَلَهُمْ مَا حَمَلَتْ رِكَابُهُمْ عَلَى أَنْ لاَ يَكْتُمُوا وَلاَ يُغَيِّبُوا شَيْئًا فَإِنْ فَعَلُوا فَلاَ ذِمَّةَ لَهُمْ وَلاَ عَهْدَ فَغَيَّبُوا مَسْكًا لِحُيَىِّ بْنِ أَخْطَبَ وَقَدْ كَانَ قُتِلَ قَبْلَ خَيْبَرَ كَانَ احْتَمَلَهُ مَعَهُ يَوْمَ بَنِي النَّضِيرِ حِينَ أُجْلِيَتِ النَّضِيرُ فِيهِ حُلِيُّهُمْ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِسَعْيَةَ ‏ "‏ أَيْنَ مَسْكُ حُيَىِّ بْنِ أَخْطَبَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَذْهَبَتْهُ الْحُرُوبُ وَالنَّفَقَاتُ ‏.‏ فَوَجَدُوا الْمَسْكَ فَقَتَلَ ابْنَ أَبِي الْحُقَيْقِ وَسَبَى نِسَاءَهُمْ وَذَرَارِيَّهُمْ وَأَرَادَ أَنْ يُجْلِيَهُمْ فَقَالُوا يَا مُحَمَّدُ دَعْنَا نَعْمَلْ فِي هَذِهِ الأَرْضِ وَلَنَا الشَّطْرُ مَا بَدَا لَكَ وَلَكُمُ الشَّطْرُ ‏.‏ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْطِي كُلَّ امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهِ ثَمَانِينَ وَسْقًا مِنْ تَمْرٍ وَعِشْرِينَ وَسْقًا مِنْ شَعِيرٍ ‏.‏

ترجمه

هارون بن زید بن ابی‌الزرقاء برای ما حدیث کرد، پدرم برای ما حدیث کرد، حماد بن سلمه برای ما حدیث کرد، از عبیدالله بن عمر، که گفت - گمان می‌کنم - از نافع، از ابن عمر، که پیامبر ﷺ با مردم خیبر جنگید و بر نخلستان‌ها و زمین‌های آنان چیره شد و ایشان را به دژهایشان پناه داد. آنگاه با این شرط صلح کردند که طلا، نقره و سلاح‌ها برای رسول خدا ﷺ باشد و آنچه شترانشان بتواند حمل کند از آنِ خودشان باشد، مشروط بر اینکه چیزی را پنهان نکنند یا از بین نبرند. اگر چنین کنند، دیگر هیچ امان و عهدی نخواهند داشت. اما آنان کیسه‌ای متعلق به حُییّ بن اخطب را پنهان کردند که پیش از خیبر کشته شده بود؛ او هنگام اخراج بنی‌نضیر آن را با خود برده بود و زیورآلاتشان در آن بود. پیامبر ﷺ از سَعیه پرسید:

«کیسهٔ حُییّ بن اخطب کجاست؟» پاسخ داد: «در جنگ‌ها و مخارج دیگر صرف شده است.» سپس آن کیسه پیدا شد. آنگاه پیامبر ﷺ ابن ابی‌الحقیق را کشت، زنان و فرزندانشان را به اسارت گرفت و قصد اخراجشان را کرد. آنان گفتند: «ای محمد! بگذار ما در این زمین کار کنیم؛ تا هر وقت که بخواهی نیمی از محصول مال ما و نیمی مال تو باشد.» رسول خدا ﷺ به هر یک از همسرانش هشتاد وَسْق خرما و بیست وَسْق گندم می‌داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیمان خیبر، بهره‌برداری از زمین را به درستکاری و سهمی توافق‌شده از محصول پیوند می‌داد.

توضیح واژه‌های دشوار
وَسَق

واحد سنتی اندازه‌گیری محصول کشاورزی که به‌ویژه برای خرما و غلات به کار می‌رفت.

نه حمایتی هست و نه پیمانی

بر اساس توافق، پنهان کردن اموال، حمایت مورد توافق و پیمان را به خطر می‌انداخت.

تقسیم محصول

توافقی که بر پایهٔ آن کشاورزان و مالک هرکدام سهمی از پیش تعیین‌شده از محصول دریافت می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حکومت پس از فتح می‌تواند دربارهٔ زمین، کار و تقسیم محصول توافق‌هایی برقرار کند. آنان همچنین تأکید می‌کنند که باید به پیمان‌ها وفادار ماند و پنهان کردن اموال برخلاف توافقی صریح است. ترتیبات بعدی که بر اساس آن ساکنان به کشت زمین ادامه دادند، نشان می‌دهد که می‌توان زمین کشاورزی را بر پایهٔ سهمی توافق‌شده از محصول اداره کرد. کاربرد دقیق فقهی به شرایط و قواعد فقه اسلامی بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌های مربوط به اموال، کار و محصول را از پیش روشن کنید و به آن‌ها پایبند بمانید.
  2. اموال یا اطلاعاتی را که طبق توافق باید به اشتراک گذاشته یا اعلام شوند پنهان نکنید.
  3. در همکاری کشاورزی، سهم هر طرف از محصول را به‌روشنی مشخص کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.