الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3013

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي سُلَيْمَانَ - عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ قَسَمَهَا عَلَى سِتَّةٍ وَثَلاَثِينَ سَهْمًا جَمَعَ كُلُّ سَهْمٍ مِائَةَ سَهْمٍ فَعَزَلَ نِصْفَهَا لِنَوَائِبِهِ وَمَا يَنْزِلُ بِهِ الْوَطِيحَةَ وَالْكُتَيْبَةَ وَمَا أُحِيزَ مَعَهُمَا وَعَزَلَ النِّصْفَ الآخَرَ فَقَسَمَهُ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ الشَّقَّ وَالنَّطَاةَ وَمَا أُحِيزَ مَعَهُمَا وَكَانَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا أُحِيزَ مَعَهُمَا ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن سعید کندی برای ما حدیث کرد، ابوخالد — یعنی سلیمان — از یحیی بن سعید، و او از بشیر بن یسار روایت کرد که گفت: هنگامی که الله خیبر را به عنوان فئی به پیامبرش ﷺ بخشید، ایشان آن را به سی‌وشش قسمت تقسیم کردند. هر قسمت شامل صد سهم بود. نیمی از آن را برای نیازهای اضطراری و عوارض پیش‌بینی‌نشدهٔ خود کنار گذاشتند که شامل الواطیح، الکتیبه و اموال ضمیمه‌شده به آن دو بود. نیم دیگر را نیز میان مسلمانان تقسیم نمودند که شامل الشّق، النّطاة و اموال ضمیمه‌شده به آن دو بود. سهم رسول الله ﷺ نیز در اموال ضمیمه‌شده به آن دو قرار داشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

درآمد خیبر بخشی ذخیره و بخشی دیگر تقسیم شد.

توضیح واژه‌های دشوار
فَیء

درآمدی که تحت اختیار جامعه مسلمانان قرار می‌گرفت؛ طبقه‌بندی دقیق فقهی آن به شرایط بستگی دارد.

سهم‌ها

واحدهای محاسبه‌ای که درآمد برای تقسیم و ذخیره‌سازی بر اساس آن‌ها دسته‌بندی می‌شد.

نیازهای پیش‌بینی‌نشده

هزینه‌ها و رویدادهای ضروری که بخشی از درآمد برای آن‌ها کنار گذاشته می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که اموال عمومی باید با مسئولیت‌پذیری اداره و تقسیم شوند و هم حقوق افراد ذی‌حق و هم نیازهای مشترک جامعه در نظر گرفته شود. این تقسیم نشان می‌دهد که رهبر هنگام تقسیم، شرایط و رفاه جامعه را لحاظ می‌کند؛ احکام دقیق فَیء در فقه به‌تفصیل بررسی شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. منابع مشترک را شفاف اداره کنید و برای نیازهای عمومیِ مستند، بودجه‌ای ذخیره کنید.
  2. پیش از تقسیم، مشخص کنید چه بخش‌هایی ذخیره می‌شود و چه کسانی حق دریافت باقی‌مانده را دارند.
  3. مسئولان را درباره چگونگی مصرف منابع عمومی پاسخ‌گو نگه دارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.