الجزية والغنائم والإمارة · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3014

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الجزية والغنائم والإمارة
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ الْيَمَامِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ
  3. 3سُلَيْمَانُ
  4. 4يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
  5. 5بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ الْيَمَامِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ خَيْبَرَ قَسَمَهَا سِتَّةً وَثَلاَثِينَ سَهْمًا جَمْعًا فَعَزَلَ لِلْمُسْلِمِينَ الشَّطْرَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَهْمًا يَجْمَعُ كُلُّ سَهْمٍ مِائَةً النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَهُمْ لَهُ سَهْمٌ كَسَهْمِ أَحَدِهِمْ وَعَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَمَانِيَةَ عَشَرَ سَهْمًا وَهُوَ الشَّطْرُ لِنَوَائِبِهِ وَمَا يَنْ��ِلُ بِهِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَكَانَ ذَلِكَ الْوَطِيحَ وَالْكُتَيْبَةَ وَالسُّلاَلِمَ وَتَوَابِعَهَا فَلَمَّا صَارَتِ الأَمْوَالُ بِيَدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمِينَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ عُمَّالٌ يَكْفُونَهُمْ عَمَلَهَا فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْيَهُودَ فَعَامَلَهُمْ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مسکین یمامی به ما حدیث کرد، یحیی بن حسان به ما حدیث کرد، سلیمان — یعنی ابن بلال — از یحیی بن سعید، و او از بشیر بن یسار روایت کرد که: چون الله خیبر را به عنوان فئی به رسول الله ﷺ عطا فرمود، ایشان آن را در مجموع به سی و شش سهم تقسیم کردند. نیمی از آن، یعنی هجده سهم را برای مسلمانان جدا ساختند؛ هر سهم شامل صد قسمت بود. پیامبر ﷺ در میان آنان بودند و سهمی برابر با سهم یکی از ایشان داشتند. و رسول الله ﷺ هجده سهم دیگر، یعنی نیمهٔ دوم را برای نیازهای خود و امور آیندهٔ مسلمانان کنار گذاشتند. این بخش‌ها عبارت بودند از وطیح، کوتیبه، سلالیم و زمین‌های تابع آن‌ها. هنگامی که این اموال به دست پیامبر ﷺ و مسلمانان رسید، کارگران کافی برای کشت و زرع آن نداشتند. لذا رسول الله ﷺ یهودیان را فراخواندند و با آنان قرارداد کاری بستند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خیبر به‌طور عادلانه تقسیم شد و بخشی از آن برای جامعه کنار گذاشته شد.

توضیح واژه‌های دشوار
فَیء

اموالی که بدون جنگ و درگیری نظامی تحت اختیار مسلمانان قرار گرفت.

سهم‌ها

متن درآمدها را به بخش‌هایی تقسیم می‌کند؛ هر یک از هجده بخشِ مسلمانان شامل صد سهم بود.

مبنای قراردادی

کاری که در برابر دستمزد و بر پایه شرایط مورد توافق انجام می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حاکم می‌تواند اموال عمومی را بر اساس توافق‌های عادلانه اداره کند و بخشی از آن را برای نیازهای جامعه کنار بگذارد. اشاره به اینکه پیامبر ﷺ سهمی برابر با دیگران دریافت کرد، نشان می‌دهد که تقسیم‌بندی خودسرانه به سود شخصی ایشان تغییر داده نشد. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که همکاری با افرادِ جامعه‌ای دیگر در اداره زمین جایز است، به شرط آنکه توافق‌ها روشن باشد و منافع عمومی تأمین شود. احکام دقیق فَیء و تقسیم آن بسته به هر موقعیت متفاوت است و فقیهان با توجه به منابع گسترده‌تر آن را بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اداره اموال عمومی، از پیش مشخص کنید چه بخشی تقسیم می‌شود و چه بخشی برای نیازهای مشترک نگه داشته می‌شود.
  2. قواعد تقسیم را عادلانه اجرا کنید و نگذارید مدیران بدون حق به خود امتیاز بدهند.
  3. در پروژه‌های عمومی، توافق‌های روشنی درباره وظایف، شرایط و دستمزد داشته باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.