Sunan Abi Dawud، حدیث 3136
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
روایت
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا زَيْدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحُبَابِ - ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ، - يَعْنِي الْمَرْوَانِيَّ - عَنْ أُسَامَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، - الْمَعْنَى - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ عَلَى حَمْزَةَ وَقَدْ مُثِّلَ بِهِ فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ تَجِدَ صَفِيَّةُ فِي نَفْسِهَا لَتَرَكْتُهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الْعَافِيَةُ حَتَّى يُحْشَرَ مِنْ بُطُونِهَا " . وَقَلَّتِ الثِّيَابُ وَكَثُرَتِ الْقَتْلَى فَكَانَ الرَّجُلُ وَالرَّجُلاَنِ وَالثَّلاَثَةُ يُكَفَّنُونَ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ - زَادَ قُتَيْبَةُ - ثُمَّ يُدْفَنُونَ فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ " أَيُّهُمْ أَكْثَرُهُمْ قُرْآنًا " . فَيُقَدِّمُهُ إِلَى الْقِبْلَةِ .
عثمان بن ابی شیبه برای ما حدیث کرد، زید — یعنی ابن الحباب — برای ما حدیث کرد و قتیبة بن سعید برای ما حدیث کرد، ابوصفوان — یعنی مروانی — از اسامة، او از زهری، و او از انس بن مالک — با همین مضمون — روایت کردند که رسول الله ﷺ بر پیکر حمزه گذشتند در حالی که مثله شده بود. فرمودند:
«اگر نبود اندوهی که صفیه در دلش احساس میکرد، او را رها میساختم تا پرندگان و درندگان او را بخورند و روز قیامت از شکمهایشان محشور شود.» لباسها اندک و کشتهشدگان بسیار بودند؛ لذا یک نفر، دو نفر یا سه نفر را در یک پارچه کفن میکردند. قتیبه افزود: سپس آنان را در یک قبر دفن میکردند. رسول الله ﷺ میپرسیدند: «کدامیک قرآن بیشتری حفظ کرده است؟» آنگاه او را به سمت قبله مقدم میداشتند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در شرایط کمبود، شهدا با احترام دفن شدند و کسی که قرآن بیشتری میدانست در جایگاه مقدم قرار گرفت.
این روایت پیامدهای نبرد اُحد را شرح میدهد: حمزه کشته و پیکرش مثله شده بود، در حالی که شمار کشتهشدگان زیاد و کفن در دسترس اندک بود.
پیکر پس از مرگ آسیب دیده بود.
پارچهای که پیکر متوفی را در آن میپیچند.
جهت کعبه در مکه که مسلمانان هنگام نماز رو به آن میایستند.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که در شرایط اضطراری میتوان چند متوفی را در یک کفن پیچید و در یک قبر دفن کرد. اگر آنان با هم دفن شوند، کسی که قرآن بیشتری آموخته است نزدیکتر به قبله قرار میگیرد. سخن دربارهٔ حمزه همچنین نشاندهندهٔ توجه پیامبر ﷺ به احساسات صفیه و احترام ایشان به مردگان است.
- با درگذشتگان با احترام رفتار کنید و هنگام سوگواری، احساسات بازماندگان را در نظر بگیرید.
- اگر امکانات ضروری کمیاب باشد، میتوان شیوههای مناسب دفن را با شرایط سازگار کرد، بیآنکه احترام به مردگان از میان برود.
- دانش قرآن را ارج نهید و در آیینهای جمعی جایگاه شایستهای برای آن در نظر بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.